top of page

İşe İade Davası: Şartları, Süreci ve Tazminatları

15 Ara 2024
9 dakikada okunur

Güncelleme tarihi: 6 saat önce

Kısa cevap: İşe iade davası, iş sözleşmesi geçerli bir sebep gösterilmeden veya gösterilen sebep geçerli olmadan feshedilen işçinin, feshin geçersizliğinin tespiti ve işe iadesi için işverene karşı açtığı davadır. Otuz veya daha fazla işçi çalıştırılan işyerinde, en az altı aylık kıdemi olan ve belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışan işçi bu davayı açabilir. Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulması, anlaşma sağlanamazsa son tutanaktan itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılması gerekir. Dava kazanılır ve işçi kesinleşen kararın tebliğinden itibaren on iş günü içinde işe başlamak için başvurursa, en çok dört aylık boşta geçen süre ücretine; işe başlatılmazsa ayrıca dört ila sekiz aylık ücret tutarında işe başlatmama tazminatına hak kazanır.

İşe iade davası süreci
İşe İade Davası

İşe İade Davasının Niteliği

İşe iade davası, teknik olarak feshin geçersizliğinin tespiti davasıdır. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 18-21. maddelerinde düzenlenen iş güvencesi sistemi, belirli büyüklüğün üzerindeki işyerlerinde işverenin fesih serbestisini sınırlar: işveren, belirsiz süreli iş sözleşmesini feshederken işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır (İş Kanunu m.18/1).

İşçinin yeterliliğinden veya davranışlarından kaynaklanan geçerli sebepler, İş Kanunu m.25'teki haklı sebepler ağırlığında olmamakla birlikte işyerinde işin görülmesini önemli ölçüde olumsuz etkileyen nedenlerdir; iş ilişkisinin sürdürülmesinin işveren açısından önemli ve makul ölçüler içinde beklenemeyeceği durumlarda feshin geçerli sebebe dayandığı kabul edilir (Yargıtay 9. HD, E.2023/12200, K.2023/12412; Yargıtay 9. HD, E.2025/9413, K.2026/498).

İşe İade Davasının Şartları

İş Kanunu Kapsamında Çalışmak

İşe iade davası için işçinin kural olarak 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında çalışması gerekir. 854 sayılı Deniz İş Kanunu iş güvencesi hükümlerine atıf yapmadığından, bu Kanuna tabi gemiadamları iş güvencesi hükümlerinden yararlanamaz (Yargıtay 9. HD, E.2025/8000, K.2026/1068). Gazeteciler bakımından ise İş Kanunu'nun 18, 19, 20, 21 ve 29. maddeleri kıyas yoluyla uygulanır (5953 sayılı Kanun m.6).

Belirsiz Süreli İş Sözleşmesi

Belirli süreli iş sözleşmesi taraflarca belirlenen süre sonunda kendiliğinden sona erdiğinden, belirli süreli çalışan işçi kural olarak işe iade davası açamaz. Ancak belirli süreli iş sözleşmesi esaslı bir neden olmadıkça birden fazla üst üste yapılamaz; aksi hâlde sözleşme başlangıçtan itibaren belirsiz süreli kabul edilir (İş Kanunu m.11/2). Esaslı nedene dayalı zincirleme sözleşmeler ise belirli süreli olma özelliğini korur (İş Kanunu m.11/3; Yargıtay 9. HD, E.2022/17917, K.2023/2826).

En Az Otuz İşçi

Fesih tarihinde işyerinde otuz veya daha fazla işçi çalışıyor olmalıdır. İşverenin aynı işkolunda birden fazla işyeri varsa işçi sayısı, bu işyerlerinde çalışan toplam işçi sayısına göre belirlenir (İş Kanunu m.18/4). Sayımda belirli veya belirsiz süreli, tam veya kısmi süreli, daimi veya mevsimlik sözleşmelerle çalışan tüm işçiler dikkate alınır (Yargıtay 9. HD, E.2022/1113, K.2022/2182).

Grup şirketleri arasındaki organik bağ tek başına yeterli değildir; tüzel kişilik perdesinin aralanmadığı bir durumda diğer şirketin işçileri sayıma eklenmez (Yargıtay 9. HD, E.2025/8286, K.2025/10030). İşçi grup şirketlerinin tamamına hizmet ediyorsa tüm şirketlerdeki işçi sayısı dikkate alınır (Yargıtay 9. HD, E.2024/1570, K.2024/3806).

En Az Altı Aylık Kıdem

İşçinin en az altı aylık kıdemi bulunmalıdır; yer altı işlerinde çalışan işçilerde kıdem şartı aranmaz (İş Kanunu m.18/1). Altı aylık kıdem hesabında İş Kanunu m.66'daki çalışma süresinden sayılan hâller dikkate alınır ve aynı işverenin bir veya değişik işyerlerinde geçen süreler birleştirilir (İş Kanunu m.18/2, 18/4).

Feshin Geçerli Bir Sebebe Dayanmaması

İş Kanunu m.18/3'e göre özellikle şu hâller fesih için geçerli sebep oluşturmaz:

  • Sendika üyeliği veya çalışma saatleri dışında ya da işverenin rızasıyla çalışma saatleri içinde sendikal faaliyetlere katılmak.

  • İşyeri sendika temsilciliği yapmak.

  • Mevzuattan veya sözleşmeden doğan haklarını takip veya yükümlülüklerini yerine getirmek için işveren aleyhine idari veya adli makamlara başvurmak veya bu hususta başlatılmış sürece katılmak.

  • Irk, renk, cinsiyet, medeni hâl, aile yükümlülükleri, hamilelik, doğum, din, siyasi görüş ve benzeri nedenler.

  • İş Kanunu m.74'te kadın işçilerin çalıştırılmasının yasak olduğu sürelerde işe gelmemek.

  • Hastalık veya kaza nedeniyle İş Kanunu m.25/I-b'de öngörülen bekleme süresinde işe geçici devamsızlık.

Toplu işçi çıkarmanın da geçerli bir nedene dayanması gerekir. İşletmesel kararlara dayalı fesihlerde mahkeme kararın yerindeliğini denetlemez; ancak kararın tutarlı uygulanıp uygulanmadığını, işverenin keyfî davranıp davranmadığını ve feshin kaçınılmaz olup olmadığını denetler. Feshin son çare olması ilkesi gereği, işçinin başka bir işte çalıştırılması gibi daha hafif bir tedbirle amaca ulaşılabiliyorsa fesih geçerli sebebe dayanmaz (Yargıtay 9. HD, E.2023/3529, K.2023/3640). İşveren toplu işçi çıkarmaya ilişkin hükümleri iş güvencesi hükümlerinin uygulanmasını engellemek amacıyla kullanamaz; aksi hâlde işçi bu hükümlere göre dava açabilir (İş Kanunu m.29/8).

İşveren Vekili Olmamak

İşveren adına hareket eden ve işin, işyerinin ve işletmenin yönetiminde görev alan kimseler işveren vekilidir (İş Kanunu m.2). İşletmenin bütününü sevk ve idare eden işveren vekili ve yardımcıları ile işyerinin bütününü sevk ve idare eden ve işçiyi işe alma ve işten çıkarma yetkisi bulunan işveren vekilleri iş güvencesinden yararlanamaz (İş Kanunu m.18/5).

Yargıtay'a göre genel müdür veya genel müdür yardımcısı unvanı tek başına iş güvencesi kapsamı dışında kalma sonucunu doğurmaz; kişiye temsil yetkisi verilip verilmediğine ve işletmenin bütününü yönetip yönetmediğine bakılır; bunun için görev tanımı ve konumu incelenir (Yargıtay 9. HD, E.2022/8588, K.2022/8979). İşletmenin bütününü yöneten işveren vekilinin yardımcıları bakımından işe alma ve işten çıkarma yetkisi aranmaz (Yargıtay 9. HD, E.2024/13722, K.2024/15931).

Fesih Bildiriminin Şekli ve İspat Yükü

İşveren fesih bildirimini yazılı yapmak ve fesih sebebini açık ve kesin şekilde belirtmek zorundadır (İş Kanunu m.19/1). Fesih sebebi ile bağlılık ilkesi gereği işveren, fesih bildiriminde belirttiği sebep dışında sonradan başka bir gerekçeye dayanamaz; bildirilen sebep değiştirilemez veya genişletilemez (Yargıtay 9. HD, E.2026/109, K.2026/1682).

İşçinin davranışı veya verimiyle ilgili nedenlerle, hakkındaki iddialara karşı savunması alınmadan belirsiz süreli iş sözleşmesi feshedilemez; işverenin İş Kanunu m.25/II'ye uygun haklı nedenle fesih hakkı ise saklıdır (İş Kanunu m.19/2). Yargıtay, davranışa dayalı geçerli nedenle fesihte savunma alınmasını feshin şekil şartlarından saymaktadır (Yargıtay 9. HD, E.2022/13311, K.2022/14449). Feshin geçerli sebebe dayandığını ispat yükü işverende olup, işçi feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ederse bunu ispatla yükümlüdür (İş Kanunu m.20/2).

Arabuluculuk ve Dava Süreci

  1. İşveren yazılı ve gerekçeli fesih bildirimi yapar; gerekli hâllerde önce işçinin savunması alınır.

  2. İşçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurur. Arabuluculuk işe iade davası için dava şartıdır (7036 sayılı Kanun m.3/1; İş Kanunu m.20/1). Arabulucuya başvurmadan dava açılırsa dava, dava şartı yokluğundan usulden reddedilir (7036 sayılı Kanun m.3/2); kesinleşen ret kararının resen tebliğinden itibaren iki hafta içinde arabulucuya başvurulabilir (İş Kanunu m.20/1).

  3. Arabulucu başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde sonuçlandırır; bu süre zorunlu hâllerde en fazla bir hafta uzatılabilir. Bu süre içinde zamanaşımı durur (7036 sayılı Kanun m.3/10, 3/17); işe iade bakımından dava açma süresi ise arabuluculuk öncesindeki sürenin kalanı değil, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki haftadır (İş Kanunu m.20/1).

  4. Anlaşma sağlanamazsa son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılır (İş Kanunu m.20/1). Son tutanağın aslı veya arabulucu tarafından onaylanmış örneği dava dilekçesine eklenmelidir; eklenmezse mahkeme bir haftalık kesin süre verir, bu sürede sunulmazsa dava usulden reddedilir (7036 sayılı Kanun m.3/2). Bir aylık başvuru süresi ile iki haftalık dava açma süresi hak düşürücüdür ve mahkemece kendiliğinden gözetilir; süre kaçırılırsa işe iade talebi reddedilir, ancak koşulları varsa kıdem ve ihbar tazminatı gibi alacaklar ayrıca istenebilir.

  5. İş mahkemelerinde basit yargılama usulü uygulanır ve dava ivedilikle sonuçlandırılır (7036 sayılı Kanun m.7; İş Kanunu m.20/3). İlk derece kararına karşı istinaf yoluna başvurulabilir; bölge adliye mahkemesi kesin olarak karar verir (İş Kanunu m.20/3).

  6. Karar kesinleşirse işçi, kesinleşen kararın tebliğinden itibaren on iş günü içinde işe başlamak için işverene başvurur; işveren bir ay içinde işçiyi işe başlatmakla yükümlüdür (İş Kanunu m.21/1, 21/6).

Davanın süresi; mahkemenin iş yüküne, tanık ve bilirkişi incelemesine göre değişir. Arabuluculuk aşamasında geçen süre ayrıca hesaba katılmalıdır.

Davanın Kabulü Hâlinde Doğan Haklar

Boşta geçen süre ücreti: İşçiye, kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için en çok dört aya kadar doğmuş bulunan ücret ve diğer hakları ödenir (İş Kanunu m.21/3). Bu alacak işe başlatılmama şartına bağlı değildir; süresinde ve samimi olarak başvuran işçi işe başlatılsa da bu ödemeyi alır (İş Kanunu m.21/3, 21/5).

İşe başlatmama tazminatı: İşveren, işçinin başvurusundan itibaren bir ay içinde işçiyi işe başlatmazsa en az dört, en çok sekiz aylık ücret tutarında tazminat öder (İş Kanunu m.21/1). Bu sınırlar arasında işçinin kıdemi ve fesih sebebi gözetilir (Yargıtay 9. HD, E.2026/1, K.2026/823; Yargıtay 9. HD, E.2025/5651, K.2025/6182). Miktarın belirlenmesinde aynı işverenin işyerinde geçirilen tüm süreler dikkate alınır; tazminatın miktarını mahkeme, feshin geçersizliğine karar verirken belirler (İş Kanunu m.21/2).

Mahkeme, işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süre ücretini dava tarihindeki ücreti esas alarak parasal olarak belirler (İş Kanunu m.21/4; Yargıtay 9. HD, E.2025/8962, K.2025/10456).

Boşta geçen süre ücreti, işçi o dönemde çalışıyormuş gibi hesaplanır; ikramiye, yemek ve yakacak yardımı gibi para ile ölçülebilen haklar da, muacceliyet (ödeme) tarihi bu dört aylık döneme denk geldiği ölçüde eklenir (Yargıtay 9. HD, E.2025/8962, K.2025/10456). Buna karşılık Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin son kararlarında, işçi bu dönemde fiilen işe gidip gelmediğinden işverence sağlanan yol yardımının hesaba katılmayacağı kabul edilmektedir (Yargıtay 9. HD, E.2025/8665, K.2025/10027; Yargıtay 9. HD, E.2026/1298, K.2026/3617). Fazla çalışma ücreti, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ile satışa bağlı prim gibi yalnızca fiilî çalışmayla ortaya çıkabilecek ödemeler de bu kapsamda değerlendirilmez (Yargıtay 9. HD, E.2025/8962, K.2025/10456).

Fesihte kıdem ve ihbar tazminatının ödenmiş olması işe iade davası açılmasına engel değildir; işçi işe başlatılırsa peşin ödenen bildirim süresi ücreti ile kıdem tazminatı boşta geçen süre ücretinden mahsup edilir; işe başlatılmayan işçiye bildirim süresi verilmemiş veya bu süreye ait ücret peşin ödenmemişse bu tutar ayrıca ödenir (İş Kanunu m.21/5). Kıdem ve ihbar tazminatı için kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı yazılarımıza bakabilirsiniz.

Sendikal Nedenle Fesih

Feshin sendika üyeliği veya sendikal faaliyet nedenine dayandığı hâllerde işçi lehine bir yıllık ücret tutarından az olmamak üzere sendikal tazminata hükmedilir (6356 sayılı Kanun m.25/4). Sendikal tazminat, işçinin işe başlamak için başvurup başvurmadığına ve işverenin işe başlatıp başlatmadığına bakılmaksızın hüküm altına alınır; işçi işe başlatılmazsa ayrıca İş Kanunu m.21/1'deki tazminata hükmedilmez. İşçinin işe iade davası açmaması sendikal tazminat talebini engellemez (6356 sayılı Kanun m.25/5; Yargıtay 9. HD, E.2026/1331, K.2026/3552). Feshin nedenini ispat yükü işverene aittir; feshin işverenin ileri sürdüğü nedene dayanmadığını iddia eden işçi ise feshin sendikal nedene dayandığını ispatla yükümlüdür (6356 sayılı Kanun m.25/6).

İşe Başlatma ve Başvuru Süresi

İşçi, kesinleşen mahkeme kararının tebliğinden itibaren on iş günü içinde işe başlamak için işverene başvurmak zorundadır. Süresinde başvurmazsa işverenin yaptığı fesih geçerli bir fesih sayılır ve işveren yalnızca bunun hukuki sonuçlarıyla sorumlu olur (İş Kanunu m.21/6). Sürenin başlangıcı kararın kesinleşme tarihi değil, kesinleşen kararın işçiye tebliğ edildiği tarihtir; dava vekille takip ediliyorsa tebligat vekile yapılır (Tebligat Kanunu m.11).

Yargıtay'a göre işverenin işe daveti ciddi olmalıdır; işe başlatma amacı olmadan işe başlatmama tazminatı ödememek için yapılan çağrı gerçek bir işe başlatma daveti sayılmaz. Gerçek anlamda işe başlatma, işçinin geçersiz sayılan fesih tarihindeki işinde veya ona benzer (eşdeğer) bir işte çalıştırılmasıyla sağlanır. İşçinin başvurusu da samimi olmalıdır; süresinde başvurmayan ya da başvurduğu hâlde işverenin ciddi davetine rağmen işe başlamayan işçi işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süre ücretini isteyemez, ancak geçerli sayılan feshe bağlı olarak ihbar ve koşulları oluşmuşsa kıdem tazminatı ödenir (Yargıtay 9. HD, E.2025/9687, K.2026/518; Yargıtay 9. HD, E.2025/10117, K.2026/969).

İşçinin başvurusuna rağmen işe başlatılmaması hâlinde iş sözleşmesi, işe başlatılmayacağının sözlü ya da eylemli olarak açıklandığı tarihte veya bir aylık başlatma süresinin sonunda işverence feshedilmiş sayılır (Yargıtay 9. HD, E.2025/10010, K.2026/1058). Arabuluculukta işe başlatma konusunda anlaşılırsa taraflar işe başlatma tarihini, boşta geçen süre ücreti ve diğer hakların parasal miktarını ve işe başlatılmama hâlinde ödenecek tazminatın parasal miktarını belirlemek zorundadır; aksi hâlde anlaşma sağlanamamış sayılır. İşçi kararlaştırılan tarihte işe başlamazsa fesih geçerli hâle gelir ve işveren yalnızca bunun hukuki sonuçlarıyla sorumlu olur (İş Kanunu m.21/7).

Arabuluculuk ve Dava Masrafları

  • Zorunlu arabuluculukta taraflara ulaşılamaması, tarafların katılmaması ya da iki saatten az süren görüşmeler sonunda anlaşılamaması hâlinde iki saatlik ücret Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir; iki saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit karşılanır ve yargılama giderlerinden sayılır (7036 sayılı Kanun m.3/14).

  • Anlaşma sağlanırsa arabuluculuk ücreti, işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süre ücreti ve diğer hakların toplamı esas alınarak Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi'ne göre belirlenir ve aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit karşılanır (7036 sayılı Kanun m.3/13).

  • İşe iade davası maktu harca tabidir; 2026 yılı için maktu başvurma harcı ile maktu karar ve ilam harcı her biri 732 TL'dir.

  • Gider avansı, yürürlükteki HMK Gider Avansı Tarifesi'ne göre taraf sayısının beş katı tutarındaki tebligat ücreti ile diğer iş ve işlemler için 530 TL'den oluşur; kullanılmayan kısım hükmün kesinleşmesinden sonra iade edilir. Gider avansı yetersiz kalırsa tamamlanması için iki haftalık kesin süre verilir (HMK m.120).

Harç ve tarife tutarları her yıl güncellendiğinden, dava açmadan önce yürürlükteki tarifenin kontrol edilmesi önerilir.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

İşe iade davalarında görevli mahkeme iş mahkemesidir (7036 sayılı Kanun m.5); iş mahkemesi kurulmamış yerlerde bu davalara asliye hukuk mahkemesince bakılır (m.2/3). Yetkili mahkeme, davalı işverenin dava tarihindeki yerleşim yeri ile işin yapıldığı yer mahkemesidir; bu kurala aykırı yetki sözleşmeleri geçersizdir (7036 sayılı Kanun m.6). Arabuluculuk başvurusu da karşı tarafın yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır (7036 sayılı Kanun m.3/5).

Süreler kısa olduğundan başvurunun doğru büroya ve doğru mahkemeye yapılması zaman kaybını önler.

Sık Sorulan Sorular

İşe iade davası açma süresi ne kadardır?

Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulması gerekir; anlaşma sağlanamazsa son tutanaktan itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılır. İlk bir aylık süre yalnızca arabuluculuk başvurusu içindir. Bu süreler hak düşürücüdür; kaçırılırsa işe iade talebi reddedilir.

İşe iade davasını kimler açabilir?

Otuz veya daha fazla işçi çalıştırılan işyerinde (işverenin aynı işkolundaki işyerleri birlikte hesaplanır), en az altı aylık kıdemle (yer altı işlerinde kıdem şartı aranmaz), belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışan ve İş Kanunu m.18/5'te sayılan işveren vekillerinden olmayan işçiler açabilir.

İşe iade davasını kazanan işçiyi işveren işe almak zorunda mı?

İşçi kesinleşen kararın tebliğinden itibaren on iş günü içinde başvurursa işveren bir ay içinde işçiyi işe başlatmakla yükümlüdür. İşe başlatmazsa işe başlatmama tazminatını öder; boşta geçen süre ücreti ise, işçi süresinde ve samimi olarak başvurmuşsa, işe başlatılsa da ödenir.

İşe iade davasında ispat yükü kime aittir?

Feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükü işverendedir. İşçi feshin başka bir sebebe dayandığını ileri sürüyorsa bunu ispatlamalıdır (İş Kanunu m.20/2).

İşe iade kararı Yargıtay'a götürülebilir mi?

Hayır. İlk derece mahkemesinin işe iade kararına karşı istinaf yoluna başvurulabilir; bölge adliye mahkemesi kesin olarak karar verir (İş Kanunu m.20/3). Bölge adliye mahkemesi dairelerinin kesin kararları arasında çelişki bulunursa uyuşmazlığın giderilmesi Yargıtay'dan istenebilir; ancak bu talep bir kanun yolu değildir (5235 sayılı Kanun m.35; Yargıtay 9. HD, E.2025/7998, K.2025/8267).

Boşta geçen süre ücretine yol yardımı eklenir mi?

Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin son kararlarına göre işçi bu dönemde fiilen işe gidip gelmediğinden yol yardımı boşta geçen süre ücretine eklenmez; yemek ve yakacak yardımı gibi haklar ise, ödeme tarihi bu dört aylık döneme denk geldiği ölçüde eklenir.

İşe iade davası masrafı ne kadardır?

2026 yılı için maktu başvurma harcı ile maktu karar ve ilam harcı her biri 732 TL'dir; bunlara gider avansı eklenir. Tanık ve bilirkişi gibi deliller için mahkeme ayrıca delil avansı belirleyebilir (HMK m.324).

İlgili Yazılar

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. İşe iade davası kısa ve hak düşürücü sürelere bağlı olduğundan, fesih bildiriminin ardından süreler kaçırılmadan bir avukattan destek alınması önerilir.

Av. Murat Akman — Ankara Barosu (Sicil No: 42294).

Son güncelleme: 2 Kasım 2026

Son Yazılar

Hepsini Gör
  • Whatsapp
bottom of page