İzin Ücreti Peşin Ödenmezse İşçi Haklı Fesih Yapabilir mi?
Güncelleme tarihi: 2 gün önce
Kısa cevap: İşveren, yıllık izin dönemine ilişkin ücreti işçi izne başlamadan önce peşin ödemek veya avans olarak vermek zorundadır (İş Kanunu m.57/1). Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, bölge adliye mahkemesi daireleri arasındaki uyuşmazlığı gideren 2025 tarihli kararında bu yükümlülüğün mutlak emredici olduğunu, işçinin ayrıca talepte bulunmasına gerek olmadığını ve izin ücreti peşin ödenmediği gerekçesiyle yapılan feshin haklı nedene dayandığını kabul etmiştir (Yargıtay 9. HD, E.2025/2024, K.2025/2487). Haklı nedenle fesheden işçi, en az bir yıllık kıdemi varsa kıdem tazminatı isteyebilir; ihbar tazminatı isteyemez.
İzin Ücretinin Peşin Ödenmesi Kuralı
İş Kanunu m.57/1'e göre işveren, yıllık ücretli iznini kullanan her işçiye, yıllık izin dönemine ilişkin ücretini işçinin izne başlamasından önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorundadır. Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği m.21/2 de izin dönemine ilişkin ücret ile ödenmesi bu döneme rastlayan diğer ücret ve ücret niteliğindeki hakların izne başlamadan önce peşin verilmesini veya avans olarak ödenmesini öngörür. Belirleyici olan, ödemenin işçi izne başlamadan önce yapılmasıdır.
Kural yalnızca sabit ücretli işçiler için değil, akort, komisyon, kâra katılma veya yüzde usulü ücret alan işçiler için de geçerlidir. Bu işçilerin izin ücreti, son bir yıl içinde kazandıkları ücretin fiilen çalıştıkları günlere bölünmesiyle bulunan ortalama üzerinden hesaplanır; son bir yıl içinde ücrete zam yapılmışsa, işçinin izne çıktığı ayın başı ile zammın yapıldığı tarih arasında alınan ücret esas alınır (İş Kanunu m.57/3-4). İzin süresine rastlayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri ayrıca ödenir (m.57/6).
Peşin Ödememenin Haklı Fesih Sebebi Olması
İş Kanunu m.24/II-(e) bendine göre işçinin ücreti kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesap edilmez veya ödenmezse işçi iş sözleşmesini haklı nedenle derhal feshedebilir. Aynı bendin (f) alt bendi ise çalışma şartlarının uygulanmamasını da haklı fesih sebebi sayar. İzin ücretinin peşin ödenmesi m.57/1 ile zorunlu kılındığından, Yargıtay bu kurala aykırılığı her iki bent kapsamında değerlendirmiştir.
Yargıtay'ın Uyuşmazlık Giderme Kararı
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 10.03.2025 tarihli, E.2025/2024, K.2025/2487 sayılı kararı, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 9. ve 15. Hukuk Dairelerinin benzer olaylarda verdiği kesin nitelikteki çelişkili kararlar arasındaki uyuşmazlığı gidermek üzere verilmiştir (5235 sayılı Kanun m.35). İki dosyada da işçiler, izin ücretlerinin izne çıkmadan önce peşin ödenmediği gerekçesiyle iş sözleşmelerini izin sırasında ya da iznin son gününde feshedip kıdem tazminatı istemiştir.
Yargıtay; izin ücretinin izne başlamadan önce peşin ödenmesinin veya avans olarak verilmesinin mutlak emredici şekilde düzenlendiğini, bunun için işçinin ayrıca talepte bulunmasına gerek olmadığını ve işçiye hak kazandığı süreden fazla izin kullandırılmış olmasının bu yükümlülüğü ortadan kaldırmayacağını belirtmiştir. Buna göre izin ücretinin izne ayrılmadan önce peşin ödenmediği gerekçesiyle yapılan fesih, m.24/II-(e) ve (f) bentleri uyarınca haklı nedene dayanır.
Dosyalardan birinde işveren, ücretlerin peşin ödendiği memurlar ve gazeteciler dışında hiçbir işyerinde izin ücretinin peşin ödenmesi uygulaması bulunmadığını savunmuş; Yargıtay bu beyanı, izin ücretinin peşin ödenmediğinin kabulü olarak değerlendirmiştir. Diğer dosyada mayıs ücreti 30.05.2019'da ödenmiş, izin dönemini de kapsayan haziran ücreti ise 10.07.2019'da, yani fesihten sonra ödenmiş; arada başka ödeme yapılmamıştır. Yargıtay bu durumda izne çıkmadan önce izin ücretinin ödenmediğinin sabit olduğunu kabul etmiştir. Kanun ödemenin izne başlamadan önce yapılmasını öngördüğünden, ücretin izinden sonra ödenmesi bu yükümlülüğü karşılamaz (İş Kanunu m.57/1).
Yargıtay, İzmir BAM 15. Hukuk Dairesinin 22.04.2021 tarihli, E.2021/310, K.2021/736 sayılı kararındaki görüş doğrultusunda uyuşmazlığı gidermiş; İzmir BAM 9. Hukuk Dairesinin 22.03.2024 tarihli, E.2022/1708, K.2024/758 sayılı kararındaki aksi görüşü benimsememiştir. Uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin bu karar kesindir (5235 sayılı Kanun m.35/2) ve bölge adliye mahkemelerinin hukuk dairelerine bildirilmek üzere Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Sekreterliğine gönderilmiştir.
Sonraki bir dosyada ilk derece mahkemesi, izin ücretinin peşin ödenmemesi ve her pazar çalışmaya zorlanma gerekçelerine dayanan feshi haklı bulmuş; bölge adliye mahkemesi de izin ücretinin peşin ödenmemesi gerekçesine ve 2025 tarihli uyuşmazlık giderme kararına dayanarak istinaf başvurusunu reddetmiştir. Yargıtay işverenin diğer temyiz itirazlarını yerinde görmeyerek kararı yalnızca kıdem tazminatı tavanının gözetilmemesi yönünden bozmuştur (Yargıtay 9. HD, E.2025/9527, K.2026/797).
Fesih Hakkının Kullanılma Süresi
İş Kanunu m.26/1'e göre haklı nedenle fesih yetkisi, karşı tarafın bu davranışta bulunduğunu öğrenen tarafın öğrendiği günden başlayarak altı iş günü geçtikten ve her hâlde fiilin gerçekleşmesinden itibaren bir yıl sonra kullanılamaz. Yargıtay'a göre haklı fesih nedeninin devamlı olması durumunda hak düşürücü süre işlemez; ücretin ödenmemesi süregelen bir durumdur, ancak fesih hakkı ödemenin yapıldığı ana kadar kullanılabilir (Yargıtay 9. HD, E.2008/16869, K.2010/3345). Hukuk Genel Kurulu da işçinin ayrılma dilekçesi verdikten sonra bir süre daha çalıştığı bir olayda, ücret alacaklarının ödenmemesi hâlinin bu süre içinde de süregeldiğini kabul ederek feshi haklı bulmuştur (Yargıtay HGK, E.2020/234, K.2022/199).
Fesih tarihinde ödenmemiş ücret bulunuyorsa, bu ücretin fesihten sonra ödenmesi feshin haklılığını ortadan kaldırmaz (Yargıtay 9. HD, E.2017/11841, K.2020/18888). Yargıtay'ın uyuşmazlık giderme kararına konu olaylarda fesih izin sırasında ya da iznin son gününde yapılmıştır. İzin ücreti ödendikten sonra aynı gerekçeyle yapılacak fesih haklı sayılmayabilir; bu nedenle feshin ücret ödenmeden ve gecikmeden yapılması daha güvenli olur.
Fesih türü | Kıdem tazminatı | İhbar tazminatı | Bildirim süresi |
İşçinin haklı nedenle feshi (m.24) | Şartları varsa hak kazanır | Talep edemez | Beklemeden derhal feshedebilir |
İşçinin haklı sebep olmadan istifası | Kural olarak hak kazanamaz | Ödemekle yükümlü olabilir | Kıdemine göre bildirim süresine uyması gerekir |
Fesih Bildirimi ve Deliller
Kanunda işverene önceden ihtar çekilmesi veya ödeme için süre verilmesi zorunluluğu yoktur; Yargıtay'a göre işçinin izin ücretinin peşin ödenmesini ayrıca talep etmesi de gerekmez. İhtar üzerine ödeme yapılırsa bu gerekçeyle fesih imkânının ortadan kalkabileceği göz önünde bulundurulmalıdır.
Fesih bildiriminin yazılı yapılması ve gerekçesinin (İş Kanunu m.24/II-e ve f) açıkça belirtilmesi ispat bakımından önemlidir; noter kanalıyla bildirim tercih edilebilir. Bordro, izin talep formu, banka hesap dökümü ve yazışmalar saklanmalıdır. Kıdem tazminatı için dava açmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır (7036 sayılı Kanun m.3/1).
Kıdem Tazminatı Hakkı
İşçinin m.24 uyarınca haklı nedenle feshi kıdem tazminatı hakkı doğurur; aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış olmak gerekir (4857 sayılı Kanun m.120 atfıyla yürürlükte olan 1475 sayılı Kanun m.14). Kıdem tazminatı, ücrete ek olarak sağlanan para ve para ile ölçülebilen menfaatler de dikkate alınarak hesaplanır ve yıllık tutarı kıdem tazminatı tavanını geçemez. Hesaplamanın ayrıntıları için kıdem tazminatı yazımıza bakabilirsiniz.
Kullanılmayan İzin Ücretinden Farkı
İzne çıkarken peşin ödenmesi gereken izin ücreti, kullanılmayan izin sürelerinin ücretinden farklıdır. Kullanılmayan izin süreleri iş sözleşmesinin sona ermesiyle ücrete dönüşür (İş Kanunu m.59/1); sözleşme devam ederken kullanılmayan izinlerin ücreti istenemez (Yargıtay 9. HD, E.2022/2341, K.2022/3042). Yargıtay'a göre işçi tarafından kullanılmayan izin süresi fesihle birlikte alacağa dönüştüğünden, ödenmeyen yıllık izin ücreti alacağının bulunması işçiye haklı fesih imkânı tanımaz (Yargıtay (Kapatılan) 22. HD, E.2016/4819, K.2019/2876). İznin hiç kullandırılmaması ise ayrıca değerlendirilir.
Sık Sorulan Sorular
İzin ücreti ne zaman ödenmelidir?
İşveren, izin dönemine ilişkin ücreti işçi izne başlamadan önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorundadır (İş Kanunu m.57/1).
İzin ücretim izinden sonra ödendi, bu geçerli mi?
Kanun izne başlamadan önce peşin ödemeyi öngörür (İş Kanunu m.57/1). Yargıtay'ın uyuşmazlık giderme kararına konu dosyada izin dönemini kapsayan ücret fesihten sonra ödenmiş ve Yargıtay, izne çıkmadan önce izin ücretinin ödenmediğini sabit kabul etmiştir. Ancak ödeme yapıldıktan sonra aynı gerekçeyle yapılacak fesih haklı sayılmayabilir.
Peşin ödeme için ayrıca talepte bulunmam gerekir mi?
Hayır. Yargıtay'a göre bu yükümlülük işverence kendiliğinden yerine getirilmelidir; işçinin ayrıca talepte bulunmasına gerek yoktur (Yargıtay 9. HD, E.2025/2024, K.2025/2487).
İzin ücretim ödenmeden izne çıkarıldıysam ne yapabilirim?
İzin ücreti henüz ödenmemişse iş sözleşmesi İş Kanunu m.24/II-(e) ve (f) bentleri uyarınca haklı nedenle derhal feshedilebilir ve şartları varsa kıdem tazminatı istenebilir. Fesih bildiriminde gerekçenin açıkça yazılması önerilir.
Haklı fesihte ihbar tazminatı da alabilir miyim?
Hayır. Haklı nedenle fesih bildirim süresine uyulmasını gerektirmediğinden işçi ihbar tazminatı isteyemez; şartları varsa kıdem tazminatına hak kazanır.
Fesih hakkımı ne zamana kadar kullanabilirim?
İş Kanunu m.26/1'deki süreler gözetilir. Yargıtay'a göre ücretin ödenmemesi süregelen bir durum olduğundan fesih hakkı ödeme yapılana kadar kullanılabilir (Yargıtay 9. HD, E.2008/16869, K.2010/3345). Ödeme yapıldıktan sonra aynı gerekçeyle yapılacak fesih haklı sayılmayabilir; bu nedenle feshin gecikmeden yapılması daha güvenli olur.
İşveren işyerinde peşin ödeme uygulaması olmadığını söylerse ne olur?
Yargıtay bu yükümlülüğü mutlak emredici nitelikte kabul ettiğinden, işyerinde farklı bir uygulama bulunması yükümlülüğü ortadan kaldırmaz. Yargıtay ayrıca, uyuşmazlık giderme kararına konu dosyada işverenin bu yöndeki savunmasını izin ücretinin peşin ödenmediğinin kabulü olarak değerlendirmiş ve feshin haklı olduğu görüşü doğrultusunda uyuşmazlığı gidermiştir (Yargıtay 9. HD, E.2025/2024, K.2025/2487).
Yasal hakkımdan fazla izin kullanmışsam bu durum değişir mi?
Hayır. Yargıtay, işçiye hak kazandığı süreden fazla izin kullandırılmış olmasının peşin ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığını belirtmiştir (Yargıtay 9. HD, E.2025/2024, K.2025/2487).
Kullanmadığım izinlerin ücreti ödenmedi diye haklı fesih yapabilir miyim?
Kullanılmayan izin süreleri sözleşmenin sona ermesiyle ücrete dönüşür (İş Kanunu m.59/1). Yargıtay'a göre ödenmeyen yıllık izin ücreti alacağının bulunması işçiye haklı fesih imkânı tanımaz (Yargıtay (Kapatılan) 22. HD, E.2016/4819, K.2019/2876).
İlgili Yazılar
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Haklı fesihte zamanlama ve fesih bildiriminin içeriği sonucu doğrudan etkileyebileceğinden, her olay kendi koşullarında değerlendirilmelidir.
Av. Murat Akman — Ankara İş Avukatı. Detaylı bilgi ve randevu için: www.muratakman.com
Son güncelleme: 15 Ekim 2026
