İzin Ücreti Peşin Ödenmezse İşçi Haklı Fesih Yapabilir mi? (2026 Güncel Yargıtay Kararı)
Güncelleme tarihi: 29 Tem
Yıllık izne çıkarken cebinize izin paranız geçmediyse yalnız değilsiniz — ve kanun bu konuda son derece nettir. İş Kanunu, işverene izin dönemine ilişkin ücreti işçi izne başlamadan önce peşin ödeme zorunluluğu getirir; bu kurala uyulmaması, 2025 yılında Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin Bölge Adliye Mahkemesi daireleri arasındaki görüş ayrılığını giderdiği bir kararla işçi lehine yorumlanmış ve uygulama birliği büyük ölçüde sağlanmıştır.
Bu yazıda izin ücretinin peşin ödenmesi kuralını, ödenmediğinde işçinin haklı nedenle fesih hakkını, bu hakkın nasıl ve hangi sürede kullanılması gerektiğini ve güncel Yargıtay içtihadını inceliyoruz.
Özet: İzin Ücreti Peşin Ödenmezse Ne Olur?
İşveren, yıllık izne çıkan işçiye izin dönemine ilişkin ücretini işçi izne başlamadan önce peşin ödemek veya avans olarak vermek zorundadır (İş K. m.57/1). Yargıtay bu yükümlülüğü kendi ifadesiyle "mutlak emredici" olarak nitelendirmiştir.
İşçinin ayrıca "ücretim peşin ödensin" diye talepte bulunmasına gerek yoktur; yükümlülük işverence kendiliğinden yerine getirilmelidir (Yargıtay 9. HD, 2025/2024 E., 2025/2487 K.).
Ödeme yapılmadan işçi izne çıkarılırsa, bu durum İş K. m.24/II-(e) (ücretin kanun hükümlerine uygun ödenmemesi) ve m.24/II-(f) (çalışma şartlarına uyulmaması) bentleri kapsamında işçi için haklı fesih sebebi oluşturur.
Haklı nedenle fesheden işçi (en az bir yıllık kıdemi varsa) kıdem tazminatına hak kazanır; ancak ihbar tazminatı talep edemez (haklı fesih bildirim önelini gerektirmez).
Bu hakkın kural olarak süresi vardır: öğrenmeden itibaren 6 iş günü, her hâlde 1 yıl (İş K. m.26). Ancak ücret ödenmediği sürece bu süre işlemeye başlamaz — aşağıda açıklıyoruz.
Yargıtay, işçiye yasal hakkından fazla izin kullandırılmış olmasının dahi bu peşin ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığını vurgulamıştır.
Kıdem tazminatı hesabında giydirilmiş brüt ücret esas alınır, ancak her yıl belirlenen kıdem tazminatı tavanı aşılamaz.
İzin Ücretinin Peşin Ödenmesi Kuralı Nedir?
İş Kanunu m.57/1'e göre işveren, yıllık ücretli iznini kullanan her işçiye, izin dönemine ilişkin ücretini işçinin izine başlamasından önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorundadır. Bu ödeme daha sonra ilgili ayın maaşından mahsup edilebilir, ama işçi izne çıkmadan ÖNCE eline geçmiş olması şarttır.
Bu kural yalnızca sabit maaşlı işçiler için değil, akort, komisyon veya yüzde usulü ücret alan işçiler için de geçerlidir; bu durumda izin ücreti, son bir yıllık fiilen çalışılan günlere göre hesaplanan ortalama üzerinden belirlenir (İş K. m.57).
Peşin Ödenmezse Haklı Fesih Sebebi Oluşur mu?
Evet. İş K. m.24/II-(e) bendine göre işveren tarafından işçinin ücreti kanun hükümlerine uygun olarak ödenmezse, işçi iş sözleşmesini haklı nedenle derhal feshedebilir. İzin ücretinin peşin ödenmesi m.57 ile kanunen zorunlu kılındığından, bu kurala aykırılık doğrudan m.24/II-(e) kapsamına girer; m.24/II-(f) bendindeki "çalışma şartlarının uygulanmaması" hükmü de aynı sonucu destekler.
Yargıtay Uygulaması — Peşin Ödeme Yükümlülüğü Mutlak Emredicidir
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 10.03.2025 tarihli, 2025/2024 Esas ve 2025/2487 Karar sayılı kararı, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'nin iki farklı hukuk dairesinin (9. ve 15. Hukuk Daireleri) iki ayrı olayda verdiği birbiriyle çelişen kesin nitelikteki kararları arasındaki uyuşmazlığı gidermek üzere, 5235 sayılı Kanun'un 35/3. hükmü uyarınca İzmir BAM Başkanlığının başvurusu üzerine verilmiştir. Her iki olayda da işçiler, izin ücretlerinin izne çıkmadan önce peşin ödenmediği gerekçesiyle iş sözleşmelerini feshedip kıdem tazminatı talep etmiştir.
Yargıtay, İş K. m.57/1'deki peşin/avans ödeme yükümlülüğünün mutlak emredici nitelikte olduğunu, işçiye yasal hakkından fazla izin kullandırılmış olmasının dahi bu yükümlülüğü ortadan kaldırmayacağını, işçinin ayrıca peşin ödeme talebinde bulunmasının da gerekmediğini belirterek, bu yükümlülüğe aykırılığın m.24/II-(e) ve (f) bentleri uyarınca haklı fesih sebebi oluşturduğuna ve işçinin kıdem tazminatına hak kazandığına hükmetmiştir.
Yargıtay, bu iki çelişkili karardan İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi'nin 22.04.2021 tarihli, 2021/310 Esas, 2021/736 Karar sayılı kararında benimsenen görüşü (haklı fesihin kabulü) doğru bulmuş; İzmir BAM 9. Hukuk Dairesi'nin 22.03.2024 tarihli, 2022/1708 Esas, 2024/758 Karar sayılı kararındaki ret yönündeki görüşü ise isabetsiz bularak uyuşmazlığı ilk görüş doğrultusunda gidermiştir. Böylece BAM daireleri arasında uygulama birliği büyük ölçüde sağlanmıştır.
Pratik ders: İşverenin "işyerinde peşin ödeme uygulaması yok" veya "işçi talep etmedi" savunması Yargıtay'a göre geçerli değildir; yükümlülük kendiliğinden ve önceden yerine getirilmelidir.
Haklı Fesih Hangi Sürede Kullanılmalı?
İş K. m.26'ya göre haklı nedenle fesih hakkı, diğer tarafın bu davranışta bulunduğunu öğrenen tarafın öğrendiği günden itibaren 6 iş günü ve her hâlde fiilin gerçekleşmesinden itibaren 1 yıl geçtikten sonra kullanılamaz. Ancak Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre (9. HD, 15.02.2010, 2008/16869 E., 2010/3345 K.) ücretin ödenmemesi mütemadi (süregelen) bir ihlaldir; ödeme yapılmadığı sürece 6 iş günlük süre işlemeye başlamaz ve işçi ödeme yapılana kadar her an haklı fesih hakkını kullanabilir. Süre, ancak ücret (geç de olsa) fiilen ödendiği anda başlar; ödemeden itibaren 6 iş günü içinde fesih yapılmazsa hak kullanılmamış sayılır.
Fesih Türü | Kıdem Tazminatı | İhbar Tazminatı | Bildirim Süresi |
|---|---|---|---|
İşçinin haklı nedenle feshi (m.24) | Hak kazanır | Talep edemez | Beklemeden derhal feshedebilir |
İşçinin haklı sebep olmadan istifası | Hak kazanamaz | Ödemekle yükümlü olabilir | Kıdemine göre bildirim önelini beklemesi gerekir |
Karar Ağacı: İzin Ücretiniz Ödenmeden İzne mi Çıkarıldınız?
1. Adım: İzin ücretinizin izne başlamadan önce hesabınıza geçip geçmediğini bordro/hesap dökümüyle tespit edin.
2. Adım: İsterseniz işverene yazılı bir hatırlatma/ihtar gönderebilirsiniz — ancak bu kanunen zorunlu değildir.
3. Adım: Haklı fesih hakkınızı kullanabilirsiniz; kanunen işverene önceden ihtar çekme veya "makul süre" tanıma zorunluluğunuz yoktur.
4. Adım: Feshinizi yazılı bildirimle ve gerekçesini (İş K. m.24/II-e,f) açıkça belirterek yapın.
5. Adım: Süreyi kaçırmayın — öğrenmeden itibaren 6 iş günü, her hâlde olaydan itibaren 1 yıl (İş K. m.26); ücret ödenmediği sürece bu süre işlemez.
6. Adım: Kıdem tazminatı talebiniz için bordro, izin talep formu, hesap ekstresi ve yazışmaları delil olarak saklayın.
Kurgusal Örnekler
Aşağıdaki örnekler gerçek bir davayı değil, konunun anlaşılması için oluşturulmuş kurgusal senaryoları yansıtmaktadır.
Kurgusal örnek — Klasik ihlal: Bir işçi 15 günlük yıllık iznine ayrılır, izin ücreti ise iznin bitiminden sonraki maaş ödeme gününde diğer maaşla birlikte yatırılır. İşçi, izin ücretinin peşin ödenmediğini gerekçe göstererek iş sözleşmesini haklı nedenle fesheder ve kıdem tazminatı talep eder.
Kurgusal örnek — "Talep etmedin" savunması: İşveren, işçinin izin talep formunda ayrıca "ücretim peşin ödensin" yazmadığını, bu nedenle yükümlülüğün doğmadığını savunur. Yargıtay içtihadına göre bu savunma geçerli değildir; yükümlülük işçinin talebinden bağımsız olarak işverence kendiliğinden yerine getirilmelidir.
Kurgusal örnek — Süreyi kaçırma: İşçi 15 günlük iznine çıkarken izin ücreti peşin ödenmez. İşçi izin süresince (ihlal devam ettiği için) süreye bağlı kalmaksızın haklı fesih yapabilir. İzinden döndükten sonra, bir sonraki normal maaş gününde o ayın ücreti (izin günlerini de kapsayacak şekilde) eksiksiz hesabına yatırılır. Yargıtay'ın ücretin ödenmemesine ilişkin yerleşik içtihadına göre, bu ödemeyle birlikte mütemadi ihlal sona ermiş kabul edilir; işçi peşin ödenmeme kuralına dayanarak fesih yapacaksa, bu ödemenin yattığı tarihten itibaren 6 iş günü içinde bildirimde bulunmalıdır. Maaş yattıktan aylar sonra aynı gerekçeyle yapılan bir fesih, hak düşürücü süre geçtiği için haksız fesih sayılma riski taşır.
Uygulamada Sık Yapılan Hatalar
İzin ücretini, iznin bitiminden sonraki normal maaş ödeme gününde diğer ücretle birlikte ödemek (kanun "izinden önce peşin" der, sonradan mahsup yeterli değildir).
İşçinin ayrıca peşin ödeme talep etmediğini gerekçe göstererek yükümlülüğü yerine getirmemek.
Fesih bildirimini gecikmeli yapıp 6 iş günlük süreyi kaçırmak.
Fesih gerekçesini yazılı ve açık biçimde belirtmemek, sonradan ispat sorununa yol açmak.
Haklı fesihte ihbar tazminatı da talep edilebileceğini sanmak (haklı fesihte işçi yalnızca kıdem tazminatına hak kazanır).
Kontrol Listesi
☐ İzin ücreti, izne başlamadan önce hesabınıza geçti mi?
☐ Ödenmediyse işverene yazılı bildirim yaptınız mı?
☐ Fesih gerekçenizi (m.24/II-e,f) açıkça belirttiniz mi?
☐ 6 iş günü / 1 yıllık süreyi kaçırmadınız mı?
☐ Bordro, izin formu, hesap ekstresi gibi delilleri sakladınız mı?
☐ Kıdem tazminatı hesabınızı (kıdeminize göre) kontrol ettiniz mi?
Sık Sorulan Sorular
İzin ücreti ne zaman ödenmelidir?
İşveren, izin dönemine ilişkin ücreti işçi izne başlamadan önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorundadır (İş K. m.57/1).
İzin ücretim izinden sonra ödendi, bu geçerli mi?
Hayır. Kanun izinden ÖNCE peşin ödemeyi şart koşar; iznin bitiminden sonra yapılan ödeme bu yükümlülüğü yerine getirmez.
Peşin ödeme için ayrıca talepte bulunmam gerekir mi?
Hayır. Yargıtay'a göre bu yükümlülük işverence kendiliğinden yerine getirilmelidir; işçinin ayrıca talepte bulunmaması hakkı ortadan kaldırmaz.
İzin ücretim ödenmeden izne çıkarıldıysam ne yapabilirim?
İş sözleşmenizi İş K. m.24/II-(e) ve (f) bentleri uyarınca haklı nedenle derhal feshedebilir ve kıdem tazminatı talep edebilirsiniz.
Haklı fesihte ihbar tazminatı da alabilir miyim?
Hayır. Haklı nedenle fesih bildirim önelini gerektirmediğinden işçi kıdem tazminatına hak kazanır ama ihbar tazminatı talep edemez.
Kıdem tazminatı almam için en az ne kadar çalışmış olmam gerekir?
Kıdem tazminatına hak kazanabilmek için işyerinde en az bir yıl çalışmış olmak gerekir.
Fesih hakkımı ne zamana kadar kullanabilirim?
Olayı öğrendiğiniz günden itibaren 6 iş günü ve her hâlde olayın gerçekleştiği tarihten itibaren 1 yıl içinde (İş K. m.26).
İşveren "işyerinde peşin ödeme uygulaması yok" derse ne olur?
Bu savunma Yargıtay içtihadına göre geçerli değildir; yükümlülük kanundan doğar ve işyeri uygulamasından bağımsızdır.
Yasal hakkımdan fazla izin kullanmışsam bu durum değişir mi?
Hayır. Yargıtay, işçiye yasal hakkından fazla izin kullandırılmış olmasının dahi peşin ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığını açıkça belirtmiştir.
Fesih bildirimini nasıl yapmalıyım?
Gerekçenizi açıkça belirten yazılı bir bildirim yapmanız, ileride ispat açısından güvenlidir; noter kanalıyla bildirim tercih edilebilir.
Akort veya yüzde usulü ücret alıyorsam izin ücretim nasıl hesaplanır?
Son bir yıl içinde fiilen çalışılan günlere göre kazanılan ücretin ortalaması üzerinden hesaplanır (İş K. m.57).
Bu konuda dava açmadan önce avukata danışmalı mıyım?
Sürelerin kısalığı ve delil toplama stratejisinin önemi nedeniyle, fesih bildiriminden önce bir avukata danışmanız faydalı olur.
Genel Değerlendirme
Yıllık izin ücretinin peşin ödenmesi, uygulamada sıkça ihmal edilen ama Yargıtay'ın benimsediği görüşle büyük ölçüde açıklığa kavuşan emredici bir kuraldır. İşçi açısından bu ihlal, kıdem tazminatına hak kazandıran güçlü bir haklı fesih sebebidir; ancak hakkın süresi kısa olduğundan gecikmeden ve yazılı biçimde hareket etmek belirleyicidir. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınızın değerlendirilmesi için bir avukatla görüşmenizi öneririz.
İlgili Yazılar
İşten haklı nedenle ayrılma, kıdem/ihbar tazminatı veya işe iade süreçlerinizle ilgili sorularınız için randevu talebinde bulunabilirsiniz: 0312 911 67 90
