ANKARA MİRAS AVUKATI

Hukuk büromuz, Ankara'da miras hukuku alanında avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmeti vermektedir. Mirasçılık belgesinin alınmasından tenkis, muris muvazaası ve ortaklığın giderilmesi davalarına kadar miras uyuşmazlıklarının her aşamasında müvekkillerimize destek sağlıyoruz. Bu sayfada miras hukukunun temel kurallarını, uygulamada sık karşılaşılan davaları ve hizmetlerimizi bulabilirsiniz.

Yasal Mirasçılar Kimlerdir?

Türk Medeni Kanunu mirası zümre sistemine göre paylaştırır. Mirasbırakanın birinci derece mirasçıları altsoyudur; yani çocukları, ölmüş bir çocuğun yerine ise onun çocukları geçer. Çocuklar mirasa eşit olarak katılır (TMK m.495). Altsoy yoksa miras ana ve babaya kalır; ölmüş olan ana veya babanın yerini kendi altsoyu, yani mirasbırakanın kardeşleri alır (TMK m.496). Bu zümrelerde de mirasçı bulunmuyorsa büyük ana ve büyük babalar ile onların altsoyu mirasçı olur.

Sağ kalan eş her zümreyle birlikte mirasçıdır. Eşin payı, birlikte mirasçı olduğu zümreye göre değişir (TMK m.499):

• Mirasbırakanın altsoyu ile birlikte: mirasın dörtte biri

• Ana ve baba zümresi ile birlikte: mirasın yarısı

• Büyük ana ve büyük babalar ile onların çocukları ile birlikte: mirasın dörtte üçü

• Bu zümrelerden kimse yoksa: mirasın tamamı

Saklı Pay Nedir?

Saklı pay, kanunun bazı mirasçılar için güvence altına aldığı ve mirasbırakanın vasiyetname gibi ölüme bağlı tasarruflarla ortadan kaldıramayacağı miras payıdır. Mirasbırakan, mirasının yalnızca saklı paylar dışında kalan kısmında serbestçe tasarruf edebilir (TMK m.505). Saklı pay oranları şöyledir (TMK m.506):

• Altsoy için: yasal miras payının yarısı

• Ana ve babadan her biri için: yasal miras payının dörtte biri

• Sağ kalan eş için: altsoy veya ana ve baba zümresiyle birlikte mirasçı olduğunda yasal miras payının tamamı, diğer hâllerde dörtte üçü

Kardeşler yasal mirasçı olabilir; ancak saklı paylı mirasçılar arasında yer almazlar. Bu nedenle mirasbırakan, vasiyetname ile kardeşlerini mirastan pay almayacak şekilde düzenleme yapabilir.

Mirasçılık Belgesi (Veraset İlamı)

Mirasçılık belgesi, yasal mirasçıları ve miras paylarını gösteren belgedir. Tapuda intikal, banka hesaplarının çekilmesi ve diğer tereke işlemleri için bu belge gerekir. Belge, başvuru üzerine sulh hukuk mahkemesinden veya noterlikten alınabilir (TMK m.598). Mirasçılık belgesinin geçersizliği her zaman ileri sürülebilir; mirasçıları veya payları hatalı gösteren bir belgenin iptali ve yeni belge verilmesi için dava açılabilir.

Mirasın Reddi

Yasal ve atanmış mirasçılar mirası reddedebilir. Ret süresi üç aydır ve yasal mirasçılar için kural olarak mirasbırakanın ölümünün öğrenildiği tarihten başlar (TMK m.606). Ret beyanı sulh hukuk mahkemesine yapılır. Mirasbırakanın ölüm tarihinde borçlarını ödemeden acizliği açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır (TMK m.605); uygulamada bu durumun tespiti için mirasın hükmen reddi davası açılır. Terekenin borçlarından kişisel olarak sorumlu tutulmamak için sürenin kaçırılmaması önemlidir.

Muris Muvazaası (Mirastan Mal Kaçırma)

Mirasbırakanın, mirasçılarını miras hakkından yoksun bırakmak amacıyla gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını tapuda satış gibi göstererek devretmesine muris muvazaası denir. Yargıtay'ın 01.04.1974 tarihli ve 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararına göre bu durumda görünürdeki satış muvazaalı, gizli bağış ise şekil şartından yoksun olduğu için geçersizdir. Saklı paylı olsun veya olmasın miras hakkı zedelenen her mirasçı, kendi miras payı oranında tapu iptali ve tescil davası açabilir.

Davanın kabulü için devrin satış gibi gösterilmiş bir bağış olduğunun ve mal kaçırma amacının ispatı gerekir. Mahkeme; taşınmazın gerçek değeri ile gösterilen bedel arasındaki fark, alıcının ödeme gücü, mirasbırakan ile alıcı arasındaki ilişki ve devrin yapıldığı dönemdeki koşullar gibi olguları birlikte değerlendirir.

Muris muvazaası davası hakkında ayrıntılı rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Tenkis Davası

Mirasbırakan vasiyetname veya bağışlarla saklı payları zedelemişse, saklı paylı mirasçılar tenkis davası açarak bu tasarrufların saklı payı karşılayacak ölçüde indirilmesini isteyebilir. Tenkis davası açma hakkı, saklı payın zedelendiğinin öğrenildiği tarihten başlayarak bir yıl ve her hâlde vasiyetnamelerde açılma tarihinden, diğer tasarruflarda mirasın açılmasından itibaren on yıl geçmekle düşer (TMK m.571). Muris muvazaası ile tenkis farklı hukuki sebeplere dayanır; uygulamada muris muvazaasına dayalı tapu iptali asıl istem, tenkis ise kademeli istem olarak aynı davada ileri sürülebilir.

Vasiyetnamenin İptali

Vasiyetname gibi ölüme bağlı tasarruflar; mirasbırakanın tasarruf ehliyetinin bulunmadığı bir sırada yapılmışsa, yanılma, aldatma, korkutma veya zorlama sonucunda yapılmışsa, içeriği hukuka veya ahlâka aykırıysa ya da kanunda öngörülen şekle uyulmadan yapılmışsa iptal edilebilir (TMK m.557).

İptal davası, davacının tasarrufu, iptal sebebini ve kendisinin hak sahibi olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl içinde açılmalıdır. Her hâlde vasiyetnamenin açılmasından itibaren iyiniyetli davalılara karşı on yıl, iyiniyetli olmayan davalılara karşı yirmi yıl geçmekle dava hakkı düşer (TMK m.559). Ehliyetsizlik iddiasında mirasbırakanın sağlık kayıtları ve Adli Tıp Kurumu raporları sonuca etki edebilir.

Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şuyu)

Birden fazla mirasçı bulunduğunda, paylaşma yapılana kadar mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahiptir ve tereke mallarında birlikte tasarruf ederler (TMK m.640). Mirasçılar paylaşma konusunda anlaşamazsa ortaklığın giderilmesi davası açılabilir. Mahkeme, mal bölünmeye elverişliyse aynen taksime, elverişli değilse satış yoluyla ortaklığın giderilmesine karar verir.

Ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır (6325 sayılı Kanun m.18/B). Mirasçılardan biri, elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesini de sulh hukuk mahkemesinden isteyebilir (TMK m.644).

Miras Sebebiyle İstihkak ve Mirastan Yoksunluk

Tereke mallarını hak sahibi olmadığı hâlde elinde bulunduran kişiye karşı gerçek mirasçı, miras sebebiyle istihkak davası açarak bu malların kendisine verilmesini isteyebilir. Dava, davacının mirasçı olduğunu ve iyiniyetli davalının tereke malını elinde bulundurduğunu öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl ve her hâlde mirasbırakanın ölümünün veya vasiyetnamenin açılmasının üzerinden on yıl geçmekle zamanaşımına uğrar; iyiniyetli olmayanlara karşı bu süre yirmi yıldır (TMK m.639).

Mirasbırakanı kasten ve hukuka aykırı olarak öldüren veya öldürmeye teşebbüs eden, onun ölüme bağlı tasarruf yapmasını aldatma, zorlama veya korkutma yoluyla sağlayan ya da engelleyen kişiler mirastan yoksun kalır (TMK m.578). Mirastan yoksunluk, mirasbırakanın affıyla ortadan kalkar.

Mirasçılıktan Çıkarma (Iskat)

Mirasbırakan, saklı paylı bir mirasçısını yalnızca kanunda sayılan sebeplerle ve ölüme bağlı bir tasarrufla mirasçılıktan çıkarabilir. Bu sebepler, mirasçının mirasbırakana veya yakınlarından birine karşı ağır bir suç işlemesi ya da mirasbırakana veya ailesine karşı aile hukukundan doğan yükümlülüklerini önemli ölçüde yerine getirmemesidir (TMK m.510). Çıkarma sebebinin tasarrufta belirtilmesi gerekir; sebep gerçekleşmemişse çıkarılan mirasçı iptal davası açabilir.

Mirasçılıktan çıkarmanın şartları ve sonuçları hakkındaki yazımızı inceleyebilirsiniz.

Sağ Kalan Eşin Hakları

Sağ kalan eş, yasal miras payının yanında, terekede bulunan ve eşlerin birlikte yaşadıkları konut ile ev eşyası üzerinde miras payına mahsuben kendisine mülkiyet hakkı tanınmasını isteyebilir. Haklı sebeplerin varlığında mülkiyet yerine intifa veya oturma hakkı tanınmasına da karar verilebilir (TMK m.652). Eşler arasında edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanıyorsa, miras paylaşımından önce mal rejiminin tasfiyesi yapılır ve sağ kalan eşin katılma alacağı terekeden ayrılır.

Eşin vefatı hâlinde mal paylaşımı ve miras payları hakkındaki yazımızı inceleyebilirsiniz.

Mirasta Denkleştirme

Yasal mirasçılar, mirasbırakandan miras paylarına mahsuben sağlığında karşılıksız olarak elde ettikleri kazandırmaları, denkleştirmeyi sağlamak için terekeye geri vermekle birbirlerine karşı yükümlüdür. Mirasbırakanın altsoyuna yaptığı çeyiz, kuruluş sermayesi, malvarlığı devri veya borçtan kurtarma gibi karşılıksız kazandırmalar, mirasbırakan aksini açıkça belirtmedikçe denkleştirmeye tabidir (TMK m.669).

Miras Davalarında Yetkili ve Görevli Mahkeme

Terekenin paylaşılması, paylaşma sözleşmesinin geçersizliği, ölüme bağlı tasarrufların iptali ve tenkisi, miras sebebiyle istihkak ve mirasçılar arasında terekenin yönetiminden kaynaklanan davalarda mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesi kesin yetkilidir (HMK m.11). Kesin yetki nedeniyle bu davalar başka bir yer mahkemesinde görülemez. Mirasçılık belgesinin iptali ve yeni belge verilmesi davalarında mirasçıların her birinin oturduğu yer mahkemesi de yetkilidir.

Mirasçılık belgesi verilmesi, mirasın reddi ve ortaklığın giderilmesi işlerinde sulh hukuk mahkemesi; tenkis, vasiyetnamenin iptali ve muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil davalarında ise asliye hukuk mahkemesi görevlidir.

Miras Hukuku Alanındaki Hizmetlerimiz

• Mirasçılık belgesi (veraset ilamı) alınması ve mirasçılık belgesinin iptali davası

• Miras intikal işlemleri ve terekenin tespiti

• Mirasın reddi ve mirasın hükmen reddi davası

• Muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve tescil davası

• Tenkis davası ve saklı paya ilişkin uyuşmazlıklar

• Vasiyetnamenin iptali ve vasiyetnamenin tenfizi davaları

• Ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davası ve dava öncesi arabuluculuk süreci

• Mirasın paylaşılması, paylaşma sözleşmesi ve miras payının devri

• Miras sebebiyle istihkak davası

• Mirasta denkleştirme (iade) istemleri

• Mirasçılıktan çıkarma ve mirastan yoksunluk uyuşmazlıkları

• Sağ kalan eşin miras hakları ve aile konutunun özgülenmesi

• Vasiyetname, mirastan feragat sözleşmesi ve ölünceye kadar bakma sözleşmesi hazırlanması

Miras uyuşmazlıklarında hak düşürücü süreler kısadır ve kaçırılmaları hakkın kaybına yol açabilir. Somut durumunuzun değerlendirilmesi için büromuzla iletişime geçebilirsiniz.

​

Sık Sorulan Sorular

Veraset ilamı nereden alınır?

Veraset ilamı (mirasçılık belgesi), Sulh Hukuk Mahkemesinden veya kanunda belirtilen şartların bulunması hâlinde noterlikten alınabilir. Mirasçılık belgesi, mirasçının mirasçılık sıfatını ve miras paylarını gösteren belgedir.

Muris muvazaası davasını kimler açabilir?

Muris muvazaası davasını, miras hakkı zedelenen mirasçılardan her biri, kendi miras hakkına dayanarak açabilir.

Mirasın reddi için süre ne kadardır?

Mirasın gerçek reddi, mirasın açıldığının öğrenilmesinden itibaren üç ay içinde Sulh Hukuk Mahkemesine sözlü veya yazılı bir beyanla yapılmalıdır. Kanunda öngörülen bazı özel hâllerde üç aylık sürenin başlangıcı farklılık gösterebilir.

Vasiyetnamenin iptali davası hangi sürede açılmalıdır?

Vasiyetnamenin iptali davası, iptal sebebinin ve vasiyetnamenin öğrenildiği tarihten itibaren bir yıl içinde açılmalıdır. Ayrıca vasiyetnamenin açılmasından itibaren iyi niyetli davalılara karşı on yıl, kötü niyetli davalılara karşı ise yirmi yıllık hak düşürücü süre öngörülmüştür.

Saklı pay nedir, kimler saklı paylı mirasçıdır?

Saklı pay, kanunun belirli mirasçılar için güvence altına aldığı ve mirasbırakanın ölüme bağlı tasarruflarıyla ortadan kaldıramayacağı miras payıdır. Türk Medeni Kanunu'na göre altsoy, ana ve baba ile sağ kalan eş saklı paylı mirasçılardır.

Tenkis davası ile miras paylaşımı davası aynı mıdır?

Hayır. Tenkis davası, saklı payın ihlal edilmesi hâlinde, saklı payı ihlal eden ölüme bağlı tasarrufların ve kanunda belirtilen bazı sağlararası kazandırmaların saklı payı karşılayacak ölçüde azaltılmasını amaçlar. Mirasın paylaşılması ise mirasçıların terekeye ilişkin elbirliği mülkiyetinin sona erdirilerek miras paylarının fiilen veya hukuken ayrıştırılmasını amaçlar. Ortaklığın giderilmesi davası ise koşullarına göre mirasçılar arasındaki ortaklığın sona erdirilmesini sağlayan farklı bir hukuki yoldur.