Anne Çocuğunun Soyadını Değiştirebilir mi? 2025 Yargıtay Kararı

Kısa cevap: Hayır. Yargıtay uygulamasına göre velayeti alan anne, çocuğun soyadının kendi yeni evlilik soyadıyla değiştirilmesini isteyemez. Velayet sahibi anne, çocuğun üstün yararı bulunduğunu ispatlarsa çocuğa kendi bekarlık (evlilik öncesi) soyadının verilmesini isteyebilir; ancak Yargıtay, yeniden evlenmesi nedeniyle bekarlık soyadını kullanmayan anne bakımından bu koşulun da oluşmadığını kabul etmiştir (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 01.07.2025, 2025/830 E., 2025/6732 K.).

Çocuğa Hangi Soyadı Verilebilir, Hangisi Verilemez?

Talep Edilen Soyadı	Mümkün mü?
Babanın soyadı (doğuştan kazanılan)	Zaten mevcut — değişiklik gerektirmez
Annenin bekarlık (evlilik öncesi) soyadı	Evet — çocuğun üstün yararı ispatlanırsa ve anne bu soyadını kullanıyorsa mümkün
Annenin sonraki evlilikten kazandığı yeni soyadı	Hayır — Yargıtay uygulamasına göre mümkün değil

Çocuk Neden Doğuştan Babasının Soyadını Taşır?

Kısa cevap: Ana ve baba evliyse çocuk ailenin soyadını taşır (Türk Medeni Kanunu m.321). Uygulamada evlilik birliği içinde doğan çocuk babasının soyadıyla nüfusa kaydedilir; Yargıtay da boşanmadan sonra velayet anneye verilse bile çocuğun kanun gereği babasının soyadını kullanmaya devam ettiğini belirtmiştir (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 02.07.2024, 2024/5179 E., 2024/5210 K.). Soyadının değişmesi için mahkeme kararı gerekir (TMK m.39; 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.35).

Anne Çocuğuna Kendi Bekarlık Soyadını Nasıl Verebilir?

Kısa cevap: Bu konuda kanunda açık bir düzenleme yoktur; imkân Yargıtay içtihadıyla tanınmıştır. Boşanmadan sonra velayet kendisine verilen anne, çocuğun üstün yararı bulunduğunu ispatlarsa çocuğun soyadının kendi bekarlık soyadıyla değiştirilmesini dava yoluyla isteyebilir. Uygulamada bu dava, çocuğun annesinin soyadını kullanmasına izin davası olarak anılır. Yalnızca velayete sahip olmak bu sonucu kendiliğinden doğurmaz (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 11.03.2024, 2024/607 E., 2024/1628 K.).

Yeniden Evlenen Anne Hakkında Yargıtay Kararı

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 01.07.2025 tarihli, 2025/830 E., 2025/6732 K. sayılı kararına konu davada anne, velayeti kendisinde olan çocuğun soyadının sonraki evliliğiyle kazandığı soyadıyla, bu mümkün olmazsa bekarlık soyadıyla değiştirilmesini istemiştir. İlk derece mahkemesi çocuğun soyadını annenin yeni evlilik soyadıyla değiştirmiş; karar istinaf edilmeden kesinleşmiştir.

Adalet Bakanlığı'nın kanun yararına temyiz talebi üzerine Yargıtay; evlilik içinde doğan çocuğun babasının soyadını alabileceğini, velayeti kendisine verilen annenin bekarlık soyadının ise içtihatla, çocuğun üstün yararı bulunması hâlinde verilebildiğini ve bu konuda başkaca bir yasal düzenleme bulunmadığını belirtmiştir. Somut olayda anne, sonraki evliliği nedeniyle bekarlık soyadını kullanmadığından çocuğa kendi soyadının verilmesi koşulları oluşmamış; annenin yeni eşinin soyadının çocuğun soyadı olarak belirlenmesine de olanak bulunmadığı gerekçesiyle karar kanun yararına bozulmuştur.

Kanun yararına bozma, kararın hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmaz (HMK m.363/2); bu nedenle o dosyada yapılan soyadı değişikliği yerinde kalmıştır. Bununla birlikte karar, Yargıtay'ın bu konudaki yaklaşımını açıkça göstermektedir. Annenin ikinci evlilik soyadının çocuğa verilmesi talebini reddeden kararlar da Yargıtay'ca onanmıştır (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 26.04.2023, 2022/11300 E., 2023/1971 K.; Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 11.03.2024, 2024/759 E., 2024/1620 K.).

Dava Hangi Mahkemede ve Kime Karşı Açılır?

Kısa cevap: Talep velayet hakkından kaynaklandığından dava aile mahkemesinde görülür. Görev kamu düzenine ilişkindir ve mahkemece kendiliğinden gözetilir (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 02.07.2024, 2024/5179 E., 2024/5210 K.). Ankara Adliyesi'ne bağlı aile mahkemeleri Söğütözü'ndeki ek hizmet binasında görev yapar.

Dava babaya karşı açılır. Çocuk kanun gereği babasının soyadını taşıdığından baba davanın yasal hasmıdır; baba davaya dahil edilmeden verilen karar hukuken kesinleşmiş sayılmaz (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 02.07.2024, 2024/5179 E., 2024/5210 K.). Karar nüfus kaydının düzeltilmesini de gerektirdiğinden nüfus müdürlüğünün de yasal hasım olarak davada yer alması gerekir (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 06.07.2021, 2021/3902 E., 2021/5831 K.). Çocuk dava sürerken ergin olursa davayı sürdürüp sürdürmeyeceğine kendisi karar verir (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 11.06.2026, 2026/3476 E., 2026/6453 K.).

Bu Dava, Velayet Değişikliği Davasından Farklı mıdır?

Kısa cevap: Evet, farklıdır. Bu dava yalnızca çocuğun soyadının değiştirilmesine ilişkindir; velayetin kimde kalacağını belirleyen ayrı bir dava değildir. Velayetin kendisinin değiştirilmesi için ayrıca velayet değişikliği davası açılması gerekir.

Çocuğun Üstün Yararı Bu Davada Nasıl İspatlanır?

• Soyadı farklılığı nedeniyle okulda, sosyal çevrede ve resmi işlemlerde (havalimanı, banka işlemleri gibi) yaşanan somut güçlükler

• Bu durumun çocuğun psikolojisini olumsuz etkilediğini gösteren tanık anlatımları ve sosyal inceleme (uzman) raporu

• Babayla iletişimin kesilmiş veya çok sınırlı olması

• İdrak çağındaki çocuğun görüşü (genellikle sosyal inceleme raporu kapsamında alınır)

Velayete sahip olmak ya da anne ile çocuğun farklı soyadı taşıması tek başına sonucu belirlemez; belirleyici olan çocuğun üstün yararıdır. Yargıtay, tanık anlatımları ve sosyal inceleme raporuyla çocuğun psikolojisinin olumsuz etkilendiği, sosyal yaşamında sıkıntılar yaşadığı ve babasıyla fazla iletişimi bulunmadığı anlaşılan bir olayda, annenin bekarlık soyadının çocuğa verilmesi talebinin kabulü gerektiğine karar vermiştir (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 11.03.2024, 2024/607 E., 2024/1628 K.).

Çocuk idrak çağındaysa görüşü alınmalıdır. Yargıtay, çocuğun görüşünü de içeren sosyal inceleme raporu alınmadan verilen kararı eksik inceleme gerekçesiyle bozmuştur; çocuğun üstün yararı gerektiriyorsa görüşünün aksine de karar verilebilir (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 23.09.2025, 2025/1824 E., 2025/7718 K.).

Uygulamada Sık Yapılan Hatalar

• Annenin yeniden evlenmesiyle kazandığı yeni soyadını çocuğa verdirmeye çalışmak (Yargıtay uygulamasına göre mümkün değil)

• Çocuğun üstün yararını somut delillerle değil, yalnızca "aynı soyadı istiyoruz" gerekçesiyle ileri sürmek

• Davayı aile mahkemesi yerine asliye hukuk mahkemesinde açmak

• Bu davayı velayet değişikliği davasıyla karıştırmak

• Babayı davalı olarak ve nüfus müdürlüğünü yasal hasım olarak davaya dahil etmemek

Dava Öncesi Kontrol Listesi

• Talep edilen soyadı, annenin fiilen kullandığı bekarlık soyadı mı? (yeni evlilik soyadı değil)

• Çocuğun üstün yararına ilişkin somut deliller (belge, tanık) hazır mı?

• Dava aile mahkemesinde mi açılıyor?

• Baba davalı olarak, nüfus müdürlüğü de yasal hasım olarak davada gösterildi mi?

Örnek Senaryolar

Bekarlık Soyadı Talebi Kabul Edilebilir

Kurgusal örnek — A, boşanmadan sonra yeniden evlenmemiş ve bekarlık soyadını kullanmaktadır; babayla çocuğun ilişkisi kesilmiştir. A, çocuğuna kendi bekarlık soyadını vermek üzere dava açar ve çocuğun üstün yararını somut delillerle ispatlarsa talep kabul görebilir.

Yeni Evlilik Soyadı Talebi

Kurgusal örnek — B, yeniden evlenmiş ve eşinin soyadını almıştır; çocuğun soyadının bu yeni soyadla değiştirilmesini ister. Yargıtay uygulamasına göre annenin yeni eşinin soyadı çocuğa verilemediğinden talebin reddedilmesi beklenir. B bekarlık soyadını da kullanmadığından, bu soyadına ilişkin bir talep de aynı nedenle sonuç vermeyebilir.

Yetersiz Gerekçe

Kurgusal örnek — C, yalnızca "çocuğumla aynı soyadını taşımak istiyorum" der; somut bir üstün yarar gerekçesi sunmaz. Mahkeme, çocuğun üstün yararının ispatlanmadığı gerekçesiyle talebi reddedebilir.

Özet Değerlendirme: Talep Nasıl Kurgulanmalı?

Çocuğun soyadı meselesi, annenin kişisel tercihinden çok çocuğun üstün yararı ekseninde değerlendirilir. Bu nedenle dava açılmadan önce hangi soyadının istendiği (bekarlık soyadı mı, Yargıtay uygulamasına göre mümkün görülmeyen yeni evlilik soyadı mı) doğru belirlenmelidir. Yargıtay'ın onadığı bir kararda yeni eşin soyadı için açılan dava reddedilmiş; bekarlık soyadına ilişkin alternatif talebin dilekçeler aşaması tamamlandıktan sonra ileri sürülmesi sonucu değiştirmemiştir (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 11.03.2024, 2024/759 E., 2024/1620 K.). Talebin baştan dava dilekçesinde açıkça gösterilmesi önemlidir.

Sık Sorulan Sorular

Velayeti alan anne çocuğun soyadını kendi yeni evlilik soyadıyla değiştirebilir mi?

Hayır. Yargıtay uygulamasına göre velayeti alan anne, çocuğun soyadının kendi yeni evlilik soyadıyla değiştirilmesini isteyemez; annenin yeni eşinin soyadının çocuğa verilmesine olanak bulunmadığı kabul edilmektedir (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 01.07.2025, 2025/830 E., 2025/6732 K.).

Anne çocuğuna kendi bekarlık soyadını verebilir mi?

Evet. Çocuğun üstün yararı bulunduğu ispatlanırsa velayet sahibi anne, çocuğun soyadının kendi bekarlık (evlilik öncesi) soyadıyla değiştirilmesini dava yoluyla isteyebilir. Yargıtay, yeniden evlenmesi nedeniyle bekarlık soyadını kullanmayan anne bakımından bu koşulların oluşmadığını kabul etmiştir.

Çocuk neden doğuştan babasının soyadını taşır?

Ana ve baba evliyse çocuk ailenin soyadını taşır (TMK m.321); uygulamada evlilik içinde doğan çocuk babasının soyadıyla nüfusa kaydedilir. Boşanma veya velayetin anneye verilmesiyle bu soyadı kendiliğinden değişmez; değişiklik için mahkeme kararı gerekir.

Bu davada görevli mahkeme neresidir?

Aile mahkemesi. Talep velayet hakkından kaynaklandığından dava aile mahkemesinde görülür; görev kamu düzenine ilişkindir (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 02.07.2024, 2024/5179 E., 2024/5210 K.).

Anne evlenmeden önceki soyadını kullanmıyorsa (yeniden evlenmişse) çocuğuna hangi soyadını verebilir?

Yargıtay, yeniden evlenmesi nedeniyle bekarlık soyadını kullanmayan anne bakımından çocuğun soyadının annenin soyadıyla değiştirilmesi koşullarının oluşmadığını, annenin yeni eşinin soyadının da çocuğa verilemeyeceğini kabul etmiştir. Bu durumda çocuk babasının soyadını taşımaya devam eder (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 01.07.2025, 2025/830 E., 2025/6732 K.). Dava sürerken evlenerek eşinin soyadını alan anne bakımından da bölge adliye mahkemesi aynı gerekçeyle ret kararını yerinde bulmuş, bu karar Yargıtay'ca onanmıştır (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 18.04.2024, 2024/2788 E., 2024/2653 K.).

Çocuğun üstün yararı bu davada nasıl ispatlanır?

Soyadı farklılığı nedeniyle okulda, sosyal çevrede ve resmi işlemlerde yaşanan güçlükler, bunların çocuğun psikolojisine etkisi ve babayla iletişimin durumu; tanık anlatımları ve sosyal inceleme raporuyla ortaya konulabilir. Çocuk idrak çağındaysa görüşü de alınır; bu görüş genellikle sosyal inceleme raporuna yansıtılır.

Bu dava, velayet değişikliği davasından farklı mıdır?

Evet. Bu dava yalnızca çocuğun soyadının değiştirilmesine ilişkindir; velayetin kimde kalacağını belirleyen ayrı bir dava değildir.

Baba bu davaya itiraz edebilir mi?

Evet. Dava babaya karşı açılır; çocuk kanun gereği babasının soyadını taşıdığından baba davanın yasal hasmıdır ve davaya itiraz edebilir. Baba davada yer almadan verilen karar hukuken kesinleşmiş sayılmaz (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 02.07.2024, 2024/5179 E., 2024/5210 K.). Mahkeme, tarafların beyanlarını çocuğun üstün yararı çerçevesinde değerlendirir.

Dava reddedilirse tekrar açılabilir mi?

Tarafları, dava sebebi ve talep sonucu aynı olan yeni bir dava, kesin hüküm nedeniyle usulden reddedilir (HMK m.114/1-i, m.303). Ancak ret kararından sonra ortaya çıkan yeni olgular farklı bir dava sebebi oluşturuyorsa yeniden dava açılması değerlendirilebilir.

Kanun yararına bozma kararı ne anlama gelir?

Kanun yararına temyiz; ilk derece mahkemelerinin kesin olarak verdiği ya da istinaf incelemesinden geçmeden kesinleşen kararlarına karşı Adalet Bakanlığı veya Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından başvurulan bir kanun yoludur. Yargıtay talebi yerinde görürse kararı kanun yararına bozar; bu bozma kararın hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmaz ve bozma kararı Resmî Gazete'de yayımlanır (HMK m.363).

Anne ile çocuğun farklı soyadı taşıması tek başına dava için yeterli midir?

Tek başına yeterli görülmez. Farklı soyadı taşımanın çocuğun üstün yararını somut olarak nasıl etkilediği ayrıca ortaya konulmalıdır.

Velayetin anneye verilmesiyle çocuğun soyadı kendiliğinden değişir mi?

Hayır. Boşanma sonrası velayet anneye geçse bile çocuğun soyadı bu değişiklikle kendiliğinden değişmez; soyadının değiştirilmesi için ayrı bir mahkeme kararı gerekir.

Soyadı değişikliği için nüfus müdürlüğüne başvurmak yeterli midir?

Yeterli değildir. Mahkeme kararı olmadıkça nüfus kaydında düzeltme yapılamaz (TMK m.39; 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.35). Çocuğun soyadının değiştirilmesi için aile mahkemesinde dava açılması gerekir.

Ankara'da Çocuğun Soyadı Davalarında Hukuki Destek

Çocuğun soyadı değişikliği davalarında sonuç, büyük ölçüde talebin doğru kurgulanmasına ve çocuğun üstün yararının somut delillerle ortaya konulmasına bağlıdır.

Av. Murat Akman, Ankara ve çevresinde çocuğun soyadı ve aile hukuku davalarında; dosyanın değerlendirilmesi ve sürecin baştan sona takibi esasıyla hukuki destek sunmaktadır. Dosyanıza özel değerlendirme için: +90 312 911 67 90

İlgili konularda ayrıntılı bilgi için soyadı değişikliği davası, velayet değişikliği davası ve evli kadının yalnızca bekârlık soyadını kullanması rehberlerimizi inceleyebilirsiniz.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her dosya kendi somut koşullarında değerlendirilir; kesin bir sonuç önceden garanti edilemez.

Son güncelleme: 2 Ekim 2026