Evli Kadın Yalnızca Bekârlık Soyadını Kullanabilir mi? (2026)

Evli Kadın Yalnızca Bekârlık Soyadını Kullanabilir mi?

Kısa cevap: Evet. Kadının evlenmekle kocasının soyadını almasını öngören TMK m.187 Anayasa Mahkemesince iptal edilmiş, iptal hükmü 28 Ocak 2024'te yürürlüğe girmiştir. Yargıtay, kadının evlendikten sonra yalnızca bekârlık (kızlık) soyadını kullanabilmesi için haklı bir neden aramamaktadır. Ancak kanunda yeni bir düzenleme yapılmamış, Nüfus Hizmetleri Uygulama Yönetmeliği'ndeki "Evlenen kadın, kocasının soyadını alır." hükmü de değişmemiştir. Bu nedenle nüfus müdürlükleri yalnız bekârlık soyadını idari başvuruyla tescil etmemekte; uygulamada kocaya karşı aile mahkemesinde dava açılması gerekmektedir.

TMK m.187 Neden İptal Edildi?

İptal edilen hükme göre kadın, evlenmekle kocasının soyadını alıyor; bekârlık soyadını ancak yazılı başvuruyla kocasının soyadının önünde kullanabiliyordu. Kadının evlenmeden önceki soyadını tek başına kullanması mümkün değildi.

Anayasa Mahkemesi 22.02.2023 tarihli, 2022/155 E., 2023/38 K. sayılı kararında, erkeğin evlenmeden önceki soyadını tek başına kullanabildiği hâlde kadına bu imkânın tanınmamasının nesnel ve makul bir temele dayanmadığını belirterek kuralı Anayasa m.10'daki eşitlik ilkesine aykırı bulmuş ve maddenin her iki cümlesini iptal etmiştir. Karar 28.04.2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmış, iptal hükmü dokuz ay sonra, 28 Ocak 2024'te yürürlüğe girmiştir.

İptalden Önceki Uygulama

İptalden önce de bu yöndeki talepler, uluslararası sözleşmelere dayanılarak kabul edilebiliyordu. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Ünal Tekeli/Türkiye kararında (16.11.2004), Anayasa Mahkemesi de bireysel başvuru kararlarında (Sevim Akat Eşki, B. No: 2013/2187, 19.12.2013) ihlal tespit etmişti. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ise Ankara 11. Aile Mahkemesinin kabul yönündeki direnme kararını onadığı 30.09.2015 tarihli, 2014/889 E., 2015/2011 K. sayılı kararında, Anayasa m.90/5 uyarınca uluslararası sözleşme hükümlerinin esas alınması gerektiğini kabul etmiştir.

Bugün Dava Açmak Gerekir mi?

TMK m.187'nin iptalinden sonra kanun koyucu kadının soyadına ilişkin yeni bir hüküm getirmemiştir. Nüfus Hizmetleri Uygulama Yönetmeliği m.24/1 ise "Evlenen kadın, kocasının soyadını alır." hükmünü korumaktadır. Nüfus müdürlükleri bu hükme dayanarak yalnız bekârlık soyadını idari başvuruyla tescil etmemektedir. Bu nedenle uygulamada aile mahkemesinde "evlenen kadının bekârlık soyadını kullanmasına izin" davası açılması gerekmektedir.

Bu davalar, iptal hükmünün yürürlüğe girmesinden sonra da görülmeye devam etmektedir. 2024 yılında açılan davalarda verilen kabul kararları Yargıtay incelemesinden geçmiştir: Yargıtay bir dosyada kabul kararını onamış (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 16.06.2026, 2026/4325 E., 2026/6731 K.), bir başka dosyada ise kabul kararına karşı nüfus müdürlüğünün temyiz dilekçesini reddetmiştir (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 08.05.2025, 2024/9236 E., 2025/4792 K.).

Haklı Bir Neden Göstermek Gerekir mi?

Kısa cevap: Hayır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, kızlık soyadını kullanmak istemek için haklı bir gerekçenin bulunmasına ihtiyaç olmadığını açıkça belirtmiştir (30.09.2015, 2014/889 E., 2015/2011 K.). Anayasa Mahkemesi de iptal kararında Yargıtay'ın bu yaklaşımına yer vermiştir.

Bu yönüyle dava, haklı sebep aranan soyadı değişikliği davasından (TMK m.27) ayrılır. Örneğin Ankara Batı 4. Aile Mahkemesince verilen ve kadının kızlık soyadını tek başına kullanmasına izin veren karar, Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 09.11.2023 tarihli, 2023/5977 E., 2023/5345 K. sayılı kararıyla onanmıştır.

Dava Hangi Mahkemede ve Kime Karşı Açılır?

Görevli mahkeme: Uyuşmazlık aile hukukuna ilişkin olduğundan dava aile mahkemesinde açılır; aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi davaya aile mahkemesi sıfatıyla bakar (4787 sayılı Kanun m.2, m.4; Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 23.01.2025, 2024/10637 E., 2025/695 K.).

Taraflar: Dava kocaya karşı açılır; davalı kocadır. Verilecek karar kocanın hukuki durumunu da etkilediğinden, yalnızca nüfus müdürlüğü gösterilerek açılan davalarda koca davaya dahil edilmeden verilen kararlar eksik hasım nedeniyle bozulmuştur (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 28.04.2016, 2016/795 E., 2016/8755 K.; 01.11.2017, 2016/19005 E., 2017/12065 K.). Nüfus müdürlüğü ise nüfus kaydına ilişkin bu davada yasal hasım olarak yer alır; ancak aleyhine hüküm kurulmadığından kabul kararına karşı temyiz hakkı bulunmamaktadır (5490 sayılı Kanun m.36/1-a; Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 08.05.2025, 2024/9236 E., 2025/4792 K.).

Kocanın Rızası Gerekir mi?

Kısa cevap: Hayır. Kocanın rızası şart değildir; kocanın karşı çıkması da tek başına talebin reddini gerektirmez. Yargıtay, kadının kanun gereği eşinin soyadını kullanması gerektiğini ileri süren kocanın temyizine rağmen kabul kararını onamıştır (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 22.11.2023, 2023/7905 E., 2023/5502 K.).

Yargılama giderleri: Koca, davanın açılmasına kendi hâl ve davranışıyla sebebiyet vermemiş ve ilk duruşmada talebi kabul etmişse yargılama giderlerinden sorumlu tutulmaz (HMK m.312/2). Bu koşullar gerçekleşmediğinde yargılama giderleri ve vekâlet ücreti kocaya yükletilebilmektedir (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 22.11.2023, 2023/7905 E., 2023/5502 K.).

Boşanma Davası Sürerken Bu Dava Açılabilir mi?

Evet. Boşanma kararı kesinleştiğinde kadın kanun gereği evlenmeden önceki soyadını yeniden alır (TMK m.173/1). Boşanma davası devam ederken ise evlilik sürdüğünden kadın, bekârlık soyadını kullanmak için ayrıca dava açabilir; boşanma davası derdest iken verilen kabul kararları Yargıtay'ca onanmıştır (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 09.11.2023, 2023/5977 E., 2023/5345 K.; 22.11.2023, 2023/7905 E., 2023/5502 K.).

Karar Kesinleşince Ne Olur?

Kesinleşen karar nüfus siciline işlenir ve kadının soyadı bekârlık soyadı olarak düzeltilir (5490 sayılı Kanun m.35/1). Kadının nüfus kaydı ise kural olarak eşinin hanesinde kalır: evlenmeden önceki nüfus kütüğüne taşınma talebinin reddi Yargıtay'ca onanmıştır (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 08.11.2023, 2023/4244 E., 2023/5280 K.).

Çocukların Soyadı Değişir mi?

Kısa cevap: Hayır. TMK m.321 uyarınca ana ve baba evli ise çocuk ailenin soyadını taşır. Yargıtay, Anayasa Mahkemesinin 02.07.2009 tarihli, 2005/114 E., 2009/105 K. sayılı kararına atıfla bu ifadeden babanın soyadının anlaşıldığını belirtmektedir (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 06.05.2025, 2024/7121 E., 2025/4623 K.). Annenin yalnız bekârlık soyadını kullanmasına izin verilen bir davada, ortak çocukların soyadının da değiştirilmesi talebinin reddi onanmıştır (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 29.03.2023, 2022/10891 E., 2023/1393 K.).

Kocanın Soyadıyla Birlikte Kullanmak İsteyenler

Bekârlık soyadını kocasının soyadıyla birlikte kullanmak isteyen kadın için dava gerekmez. Nüfus Hizmetleri Uygulama Yönetmeliği m.24/1 uyarınca bu istek evlenme sırasında evlendirme memuruna, evlendikten sonra ise nüfus müdürlüğüne yazılı olarak veya e-başvuru ile iletilebilir. Evlenmeden önce iki soyadı taşıyan kadın, bunlardan yalnızca birinden yararlanabilir (m.24/3).

Sık Sorulan Sorular

Evli kadın yalnızca kızlık soyadını kullanabilir mi?

Evet. TMK m.187 Anayasa Mahkemesince iptal edilmiş, iptal hükmü 28 Ocak 2024'te yürürlüğe girmiştir. Yargıtay da bu talep için haklı bir neden aramamaktadır.

Bunun için dava açmak gerekir mi?

Evet. Kanunda yeni bir düzenleme yapılmamış ve Nüfus Hizmetleri Uygulama Yönetmeliği'ndeki "Evlenen kadın, kocasının soyadını alır." hükmü değişmemiş olduğundan nüfus müdürlükleri yalnız bekârlık soyadını idari başvuruyla tescil etmemektedir; uygulamada aile mahkemesinde dava açılması gerekmektedir.

Haklı bir sebep göstermem gerekir mi?

Hayır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, kızlık soyadını kullanmak istemek için haklı bir gerekçenin bulunmasına ihtiyaç olmadığını kabul etmiştir (30.09.2015, 2014/889 E., 2015/2011 K.).

Dava hangi mahkemede açılır?

Aile mahkemesinde açılır; aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi davaya aile mahkemesi sıfatıyla bakar.

Dava kime karşı açılır?

Dava kocaya karşı açılır; davalı kocadır. Nüfus müdürlüğü de nüfus kaydına ilişkin bu davada yasal hasım olarak yer alır.

Eşimin rızası gerekir mi?

Hayır. Kocanın rızası şart değildir; kocanın karşı çıkması tek başına talebin reddini gerektirmez. Koca, davanın açılmasına sebebiyet vermemiş ve ilk duruşmada talebi kabul etmişse yargılama giderlerinden sorumlu tutulmaz (HMK m.312/2).

Boşanma davası devam ederken bu dava açılabilir mi?

Evet. Boşanma davası derdest iken verilen kabul kararları Yargıtay'ca onanmıştır. Boşanma kararı kesinleştiğinde ise kadın kanun gereği evlenmeden önceki soyadını yeniden alır (TMK m.173/1).

Çocuklarımın soyadı değişir mi?

Hayır. Ana ve baba evli olduğu sürece çocuk ailenin soyadını taşır (TMK m.321); annenin bekârlık soyadını kullanmasına izin verilmesi çocukların soyadını değiştirmez.

Kızlık soyadımı kullanınca evlenmeden önceki haneme dönebilir miyim?

Kural olarak hayır. Soyadı bekârlık soyadı olarak düzeltilse de nüfus kaydı eşin hanesinde kalır; evlenmeden önceki kütüğe taşınma talebinin reddi Yargıtay'ca onanmıştır (2. Hukuk Dairesi, 08.11.2023, 2023/4244 E., 2023/5280 K.).

Kızlık soyadımı eşimin soyadıyla birlikte kullanmak için dava gerekir mi?

Hayır. Bu istek evlenme sırasında evlendirme memuruna, sonrasında ise nüfus müdürlüğüne yazılı olarak veya e-başvuru ile iletilebilir (Nüfus Hizmetleri Uygulama Yönetmeliği m.24/1).

Ankara'da Soyadı Davalarında Hukuki Destek

Bekârlık soyadını kullanma davasında davanın görevli aile mahkemesinde açılması ve kocaya karşı yöneltilmesi, yargılamanın gecikmeden sonuçlanması bakımından önemlidir.

Av. Murat Akman, Ankara'da soyadı ve aile hukuku davalarında dosyanın değerlendirilmesi ve sürecin takibi esasıyla hukuki destek sunmaktadır. Dosyanıza özel değerlendirme için: +90 312 911 67 90

İlgili konularda: haklı sebebe dayanan soyadı değişikliği için Soyadımı Nasıl Değiştirebilirim? yazımızı, boşanma sürecindeki haklar için boşanma davasında kadının hakları rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her dava kendi somut koşullarında değerlendirilir; kesin bir sonuç önceden garanti edilemez. Son güncelleme: 2 Ekim 2026.