Yurt dışında yaşıyorum, Türkiye'de nasıl boşanabilirim?

Kısa cevap: Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları Türkiye'de boşanma davası açabilir. Eşlerden birinin Türkiye'de yerleşim yeri yoksa dava sâkin olunan yerde, o da yoksa son yerleşim yerinde, hiçbiri yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir'de açılabilir (MÖHUK m.41). İki eş de Türk vatandaşıysa Türk hukuku uygulanır. Çekişmeli dava vekâletnameyle yürür; anlaşmalı boşanmada ise her iki eş duruşmada bizzat dinlenir. ✅ Her iki eş de Türk vatandaşı ✅ Yetkili mahkeme belirlendi (yerleşim yeri → sâkin olunan yer → son yerleşim yeri → Ankara, İstanbul veya İzmir) ✅ Boşanma davası için açık yetki içeren vekâletname hazır ✅ Karşı eşin yurt dışı adresi biliniyor ✅ Anlaşmalı boşanmada protokol eşlerin kendileri tarafından imzalandı ve iki eş de duruşmaya katılabiliyor

Bu rehber; Almanya, Hollanda, Fransa, Avusturya, Belçika, İngiltere veya başka bir ülkede yaşayan ve Türkiye'de boşanmak isteyen Türk vatandaşı eşler içindir. Hangi mahkemeye başvurulacağını, Türkiye'ye gelmeden neyin yapılabileceğini ve yurt dışındaki eşe tebligatın nasıl yapıldığını açıklar.

Bu rehber kimin için?

Bu yazı, her iki eşi de Türk vatandaşı olan ve yurt dışında yaşayan çiftler içindir. Yabancılık unsuru kişilerde değil, yaşanan ülkededir.

Eşlerden biri yabancı uyrukluysa, Türk vatandaşlığından çıkmışsa (Mavi Kart sahipleri gibi) veya çifte vatandaşlık söz konusuysa, uygulanacak hukuk ve yetki kuralları farklı sonuç verebilir. Bu durumda yabancı uyruklu eşle boşanma rehberimize bakınız. Yurt dışında zaten boşandıysanız ve bu kararı Türkiye'de geçerli kılmak istiyorsanız konu yurt dışı boşanma kararının tanınması ve tenfizidir.

Türkiye'de mi, yaşadığım ülkede mi dava açmalıyım?

Bu kararı dava açılmadan önce, dosyanın bütününe bakarak vermek gerekir. İki seçeneğin de kendine göre üstünlükleri vardır.

Türkiye'de dava açmayı öne çıkarabilecek durumlar:

• Yargılama Türkçe yürür; Türk hukuku uygulanır.

• Taraflar anlaşmışsa dava, iki eşin de hazır olduğu bir duruşmada sonuçlanabilir.

• Taşınmaz, araç veya banka hesabı Türkiye'deyse ya da nüfus kaydının düzeltilmesi öncelikliyse süreç doğrudan Türkiye'de yürür.

Yaşanılan ülkede dava açmayı öne çıkarabilecek durumlar:

• Çocuğun mutad meskeni o ülkedeyse, velayet ve kişisel ilişkiye dair kararın orada verilmesi uygulamada daha etkili olabilir.

• Yurt dışındaki taşınmazlar ile emeklilik ve sosyal güvenlik haklarının paylaşımı çoğu zaman o ülkenin hukukuna ve makamlarına bağlıdır.

• Nafaka veya tazminat fiilen o ülkede tahsil edilecekse, oradan alınan kararın icrası daha kolay olabilir.

İki ülkede aynı anda dava açmak çelişkili kararlar doğurabilir. Yurt dışındaki dava Türkiye'deki davayı kendiliğinden engellemez. Ancak yurt dışında verilen karar kesinleşip Türkiye'de tanınırsa, buradaki dava boşanma yönünden konusuz kalabilir.

Türkiye'de hangi mahkeme yetkili?

Boşanma davasında görevli mahkeme aile mahkemesidir; aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi bu sıfatla bakar. Yetkili yer şu sırayla belirlenir:

• Türkiye'de yerleşim yeri: Eşlerden birinin Türkiye'de yerleşim yeri varsa ya da eşler davadan önce son altı aydır Türkiye'de birlikte oturuyorlarsa, o yer mahkemesi yetkilidir (TMK m.168; MÖHUK m.40).

• Sâkin olunan yer: Böyle bir yer yoksa, ilgilinin Türkiye'de sâkin olduğu yer mahkemesi yetkilidir (MÖHUK m.41).

• Son yerleşim yeri: Türkiye'de sâkin değilse, Türkiye'deki son yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir (MÖHUK m.41).

• Ankara, İstanbul veya İzmir: Bunların hiçbiri yoksa, dava bu üç ildeki mahkemelerden birinde açılabilir (MÖHUK m.41).

MÖHUK m.41'deki bu tamamlayıcı yetki, kanun metnine göre davanın yabancı ülke mahkemesinde açılmamış veya açılamıyor olmasına bağlıdır.

Boşanma davasında yetki kesin değildir. Davalı eş süresinde yetki itirazında bulunmazsa dava, açıldığı mahkemede görülmeye devam eder.

Karar akışı:

• Eşlerden birinin Türkiye'de yerleşim yeri var mı? → Evet: O yer aile mahkemesi.

• Hayır → Türkiye'de sâkin olunan bir yer var mı? → Evet: O yer mahkemesi.

• Hayır → Türkiye'de son yerleşim yeri biliniyor mu? → Evet: O yer mahkemesi.

• Hayır → Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden biri.

Yargıtay uygulaması: yetki kesin değildir

Yargıtay, yerleşim yeri Belçika olan eşlerin boşanma davasında birden fazla mahkemenin yetkili olabileceğini kabul etmiştir. Kesin yetki kuralı bulunmadığından, usulüne uygun yetki itirazı yapılmayan dava açıldığı yerde görülür (Yargıtay 5. HD, 11.03.2024, E. 2023/12332, K. 2024/2880).

Pratik sonuç: Yetki itirazı ancak süresinde yapılırsa sonuç doğurur.

Yurt dışında dava açılmışsa Türkiye'de dava açabilir miyim?

Yurt dışında görülmekte olan dava, Türkiye'de açılan davanın kendiliğinden reddi sonucunu doğurmaz. Türkiye'de tanınmamış bir yabancı karar ya da dava, derdestlik veya kesin hüküm itirazına dayanak yapılmamaktadır.

Asıl risk sonradan ortaya çıkar. Yabancı mahkemenin kararı kesinleşir ve Türkiye'de tanınırsa kesin hüküm etkisi doğar (MÖHUK m.58). Bu durumda Türkiye'deki dava boşanma yönünden konusuz kalabilir. Bu yüzden paralel dava açmadan önce iki dosyanın nasıl etkileşeceği birlikte değerlendirilmelidir.

Yargıtay uygulaması: tanınmamış yabancı karar derdestlik engeli değildir

Yargıtay, Belçika'da verildiği ileri sürülen ancak Türkiye'de tanınmamış boşanma kararına dayanılarak uluslararası derdestlik gerekçesiyle verilen usulden ret kararını bozmuştur. Tanıma veya tenfiz kararı verilmemiş yabancı karar ve belgeler, derdestlik ya da kesin hüküm bakımından hükme esas alınamaz (Yargıtay 2. HD, 07.11.2022, E. 2022/6266, K. 2022/8869).

Pratik sonuç: Yurt dışında dava açılmış olması Türkiye'de dava açmaya engel değildir; ancak yabancı karar tanınırsa buradaki dava etkilenebilir.

Hangi ülkenin hukuku uygulanır?

Boşanma sebepleri ve sonuçlarına eşlerin müşterek millî hukuku uygulanır (MÖHUK m.14/1). İki eş de Türk vatandaşıysa, yıllardır yurt dışında yaşasalar bile boşanmaya Türk hukuku uygulanır. Boşanmada velayet ve boşanmış eşler arasındaki nafaka da aynı kurala tabidir (MÖHUK m.14/2-3).

Dava sırasında alınacak geçici tedbirlere, örneğin tedbir nafakasına, her durumda Türk hukuku uygulanır (MÖHUK m.14/4).

Mal rejimine uygulanacak hukuk ayrı bir kurala bağlıdır (MÖHUK m.15):

• Eşler evlenme anındaki mutad mesken veya millî hukuklarından birini açıkça seçmişlerse o hukuk uygulanır.

• Seçim yoksa evlenme anındaki müşterek millî hukuk, o da yoksa evlenme anındaki müşterek mutad mesken hukuku, o da yoksa Türk hukuku uygulanır.

• Eşler evlenmeden sonra yeni bir müşterek hukuka sahip olmuşlarsa, üçüncü kişilerin hakları saklı kalmak üzere bu hukuka tabi olabilirler (m.15/3).

• Taşınmazların tasfiyesinde, taşınmazın bulunduğu ülkenin hukuku uygulanır (m.15/2). Türk mahkemesi de yurt dışındaki bir evin tasfiyesinde o ülkenin hukukunu uygular; ayrıca o ülkede işlem yapılması gerekebilir.

Türkiye'ye gelmeden dava açabilir miyim?

Evet. Boşanma davası Türkiye'ye gelmeden, avukata verilen vekâletnameyle açılabilir ve yürütülebilir. Vekâletname iki yoldan biriyle düzenlenir:

• Türk konsolosluğunda: Bulunduğunuz ülkedeki Türkiye Büyükelçiliği veya Başkonsolosluğunda düzenlenen vekâletname Türkiye'de doğrudan kullanılabilir. Uygulamada en az hata riski taşıyan yoldur.

• Yabancı noterde: Vekâletnameye apostil şerhi alınır; ardından Türkçeye tercüme edilip onaylatılır. Apostil, 1961 tarihli Lahey Sözleşmesi'ne taraf ülkelerde geçerlidir. Taraf olmayan ülkelerde konsolosluk onayı gerekir.

Vekâletnamede boşanma davası için açık yetki bulunmalıdır. Kişiye sıkı sıkıya bağlı haklarla ilgili davalar ile davayı kabul, davadan feragat ve kanun yollarından feragat işlemleri, vekâletnamede açıkça yetki verilmedikçe vekil tarafından yapılamaz (HMK m.74). Boşanma vekâletnamesine fotoğraf eklenmesi noterlik ve konsolosluk uygulamasında istenmektedir.

Yurt dışındaki eşe tebligat nasıl yapılır?

Yurt dışında tebligat kural olarak o ülkenin yetkili makamı aracılığıyla yapılır (Tebligat Kanunu m.25). Muhatap Türk vatandaşıysa, tebligat o ülkedeki Türkiye Büyükelçiliği veya Konsolosluğu aracılığıyla da yapılabilir (Tebligat Kanunu m.25/a).

Konsolosluk yolunda süreç şöyle işler:

1. Konsolosluk, muhataba o ülkenin mevzuatının izin verdiği yöntemle bir bildirim gönderir. Bildirimde tebliğin konusu, tebliği çıkaran merci ve otuz gün içinde başvurulmazsa tebliğin yapılmış sayılacağı ihtarı yer alır.

2. Bildirimin muhataba ulaştığı belgelendirildikten sonra otuz gün içinde konsolosluğa başvurulmazsa, tebligat otuzuncu günün bitiminde yapılmış sayılır.

3. Muhatap konsolosluğa gelip evrakı almaktan kaçınırsa, düzenlenen tutanak tarihinde tebligat yapılmış sayılır.

Daha önce yurt dışındaki adresine tebligat yapılmış bir Türk vatandaşı adresini değiştirir, bunu bildirmez ve adres kayıt sisteminde de yerleşim yeri bulunamazsa farklı bir kural işler. Eski adrese konsolosluk aracılığıyla gönderilen bildirimin adrese ulaştığının belgelendiği tarihten otuz gün sonra tebligat yapılmış sayılır (Tebligat Kanunu m.35, son fıkra). Bu yollar da sonuç vermezse ilanen tebligata gidilir. Bu durumda tebliğ evrakı ve ilan suretleri, bilinen yurt dışı adresine ayrıca iadeli taahhütlü mektupla gönderilir (Tebligat Kanunu m.28).

Karşı eşin tebligatı almamakta direnmesi davayı durdurmaz; ancak yurt dışı tebligat süreci, ülkeye göre değişen bir süre alır.

Anlaşmalı boşanmada duruşmaya gelmem gerekir mi?

Evet. Anlaşmalı boşanmada hâkimin iki eşi de bizzat dinlemesi şarttır; bu nedenle iki eşin de duruşmada hazır bulunması gerekir (TMK m.166/3).

Vekâletname davayı açmak ve dilekçeleri vermek için yeterlidir; anlaşmalı boşanma kararı için yeterli değildir. Anlaşmalı boşanmanın diğer şartları da geçerlidir:

• Evlilik en az bir yıl sürmüş olmalıdır.

• Eşler birlikte başvurmalı ya da biri diğerinin davasını kabul etmelidir.

• Hâkim, malî sonuçlar ve çocuklar hakkındaki düzenlemeyi uygun bulmalıdır.

Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatini gözeterek protokolde değişiklik yapabilir. Bu değişiklikler taraflarca kabul edilirse boşanmaya karar verilir.

Uygulamada dava önceden vekâletnameyle açılır ve eşlerin kendileri tarafından imzalanmış protokol dosyaya sunulur. Duruşma gününü mahkeme belirler. Eşlerin Türkiye'de bulunacağı dönem mahkemeye bildirilebilir, ancak duruşmanın o tarihe denk gelmesi güvence altında değildir. Ayrıntılar için anlaşmalı boşanmanın şartları ve protokol rehberimize bakabilirsiniz.

Yargıtay uygulaması: protokolü eşler imzalar, eşler bizzat dinlenir

Yargıtay iki eksiklik nedeniyle anlaşmalı boşanma kararını bozmuştur. Protokol eşlerin kendileri yerine vekilleri tarafından imzalanmıştı. Fransa'daki eş ise duruşmada hazır bulunmamış, cep telefonuyla görüntülü olarak aranarak beyanı tutanağa geçirilmişti. Yargıtay'a göre eşlerin kendileri tarafından imzalanmış protokol olmadan ve eş duruşmada hâkim tarafından bizzat dinlenmeden anlaşmalı boşanma kararı verilemez (Yargıtay 2. HD, 04.10.2021, E. 2021/7601, K. 2021/6759). Yargıtay, protokol sunulan dosyalarda tarafların duruşmaya çağrılıp bizzat beyanlarının alınması gerektiğini istikrarlı biçimde vurgulamaktadır (Yargıtay 2. HD, 01.07.2024, E. 2023/8934, K. 2024/5066).

Pratik sonuç: Protokolü eşlerin kendilerinin imzalaması en güvenli yoldur; Yargıtay, cep telefonuyla görüntülü aranarak alınan beyanı bizzat dinlenme yerine saymamıştır.

Anlaşmalı ve çekişmeli boşanmada yurt dışındaki eşin durumu

Konu	Anlaşmalı boşanma	Çekişmeli boşanma
Vekâletnameyle dava açma	Mümkün	Mümkün
Duruşmaya bizzat katılım	Zorunlu (TMK m.166/3)	Kural olarak gerekmez; avukat temsil eder
Protokol imzası	Eşlerin kendileri imzalar	Protokol yoktur
Süreyi en çok etkileyen unsur	Eşlerin aynı duruşmada hazır olabilmesi	Yurt dışı tebligat ve delillerin toplanması
Tebligat	Eşler birlikte başvurduğunda sorun çıkmaz	Tebligat Kanunu m.25, m.25/a ve m.35 uygulanır

Çocuk yurt dışında yaşıyorsa velayet nasıl belirlenir?

Velayet kararını Türk mahkemesi verebilir. Ancak çocuk yurt dışında yaşıyorsa kararın uygulanacağı yer çoğu zaman o ülkedir. Bu nedenle velayet konusunda davanın hangi ülkede açılacağı ayrıca değerlendirilmelidir. Çocuğun mutad meskeni yurt dışındaysa, Türk mahkemesinin velayet kararının o ülkede tanınması tartışma yaratabilir.

Velayet kararlarının tanınması bakımından Türkiye'nin de taraf olduğu 1980 tarihli Çocukların Velayetine İlişkin Kararların Tanınması ve Tenfizi Hakkında Avrupa Sözleşmesi (Lüksemburg Sözleşmesi) ile 1996 tarihli Lahey Sözleşmesi önem taşır. Bu sözleşmeler tanıma ve tenfizi kolaylaştırabilir; ancak ret sebepleri saklıdır. İlgili ülkenin sözleşmelere taraf olup olmadığı somut dosyada kontrol edilmelidir.

Yargıtay uygulaması: Türkiye'de derdest dava varken yabancı velayet kararı

Türkiye'de önceden açılmış ve görülmekte olan bir boşanma davası varken, Fransa'dan alınan geçici velayet ve nafaka kararının Türkiye'de tenfizi talebi reddedilmiştir. Gerekçe, Avrupa Sözleşmesi'nin 10. maddesi ile 1973 tarihli Lahey Nafaka Sözleşmesi'dir. Yargıtay bu kararı onamıştır (Yargıtay 2. HD, 13.03.2023, E. 2022/10198, K. 2023/980).

Pratik sonuç: Uluslararası sözleşmeler tanımayı kolaylaştırır, ancak her yabancı velayet kararı otomatik olarak tanınmaz.

Eşlerden biri çocuğu diğerinin rızası olmadan yurt dışına götürür ya da tatil sonrası geri getirmezse, bu ayrı ve acil bir konudur. Bkz. uluslararası çocuk kaçırma ve 1980 Lahey Sözleşmesi. Türk hukukunda velayetin hangi ölçütlerle verildiği için boşanmada velayetin nasıl belirlendiğine bakınız.

Türkiye'de alınan boşanma kararı yaşadığım ülkede geçerli olur mu?

Türk mahkemesinin boşanma kararı kesinleştikten sonra Türkiye'de nüfus kaydına işlenir. Kararın yaşadığınız ülkede nasıl sonuç doğuracağı o ülkenin hukukuna göre değişir. Bazı ülkelerde ayrı bir tanıma işlemi gerekir, bazılarında gerekmeyebilir. Gerekli işlemi oradaki yetkili makamlardan teyit ediniz.

Kararın kesinleşmesi için kanun yolu süresinin geçmesi ya da tarafların kanun yolundan feragat etmesi gerekir. Yurt dışında kullanılacak kararın kesinleşme şerhli ve apostilli örneğini almak çoğu işlemde ilk adımdır. Bu, medeni hâl kaydı, yeniden evlenme, sosyal yardımlar ve vergi işlemleri için önemlidir.

Dava açarken başka nelere dikkat etmeliyim?

• Arabuluculuk: Boşanma davası, dava açmadan önce zorunlu arabuluculuğa başvurulması gereken davalardan değildir.

• Gider avansı: Gider avansının yatırılması dava şartıdır. Yurt dışı tebligat ve tercüme masrafları nedeniyle avans tutarı artabilir.

• Yurt dışından alınan belgeler: Yabancı makamlardan alınan belgeler apostil şerhi ve Türkçe tercümesiyle sunulur.

• Yurt dışındaki tanıklar: Tanıkların yurt dışında bulunması delillerin toplanmasını uzatabilir.

Kurgusal örnekler

Kurgusal örnek: Almanya'da yaşayan A ve B, yirmi yıl önce Türkiye'den ayrılmıştır. Türkiye'de yerleşim yerleri ve sâkin oldukları bir yer yoktur; son yerleşim yerleri Konya'dır. A, Konya Aile Mahkemesi'nde dava açar. B süresinde yetki itirazında bulunmadığı için dava Konya'da görülmeye devam eder.

Kurgusal örnek: Hollanda'da yaşayan C ve D anlaşmalı boşanmak ister. Protokolü kendileri imzalar, C'nin avukatı vekâletnameyle davayı açar. D duruşma günü Türkiye'ye gelemeyeceği için cep telefonuyla görüntülü bağlanmayı önerir. Ancak Yargıtay uygulaması gereği D'nin duruşmada bizzat dinlenmesi gerektiğinden duruşma ertelenir.

Kurgusal örnek: Fransa'da yaşayan E, eşi F'ye karşı Fransa'da boşanma davası açmıştır. F de Türkiye'de dava açar. Türk mahkemesi davayı reddetmez. Fransa'daki karar kesinleşip Türkiye'de tanınırsa, Türkiye'deki dava boşanma yönünden konusuz kalabilir.

Sık yapılan hatalar

• ❌ "Yurt dışında yaşıyorum, Türkiye'de dava açamam." — Doğrusu: Türkiye'de yerleşim yeri olmasa bile MÖHUK m.41'e göre Türkiye'de dava açılabilir.

• ❌ "Protokolü avukatım imzalar, ben de görüntülü katılırım." — Doğrusu: Protokolü eşlerin kendilerinin imzalaması en güvenli yoldur ve her eş duruşmada bizzat dinlenir. Cep telefonuyla görüntülü dinlemeyle verilen karar Yargıtay'ca bozulmuştur.

• ❌ "Eşim yurt dışında dava açtı, Türkiye'de artık dava açamam." — Doğrusu: Yurt dışındaki dava Türkiye'deki davayı kendiliğinden engellemez; ancak yabancı karar tanınırsa buradaki dava etkilenebilir.

• ❌ "Eşim tebligatı almazsa dava yürümez." — Doğrusu: Konsolosluk yolunda otuz günlük süre dolduğunda tebligat yapılmış sayılır ve yargılama devam eder.

• ❌ "Genel vekâletname yeter." — Doğrusu: Boşanma davası, kabul ve feragat için vekâletnamede açık yetki bulunmalıdır (HMK m.74).

• ❌ "Türkiye'de boşandım, artık her yerde boşanmış sayılırım." — Doğrusu: Kararın yaşadığınız ülkede nasıl sonuç doğuracağı o ülkenin hukukuna bağlıdır.

Kontrol listesi

• ☐ Her iki eşin vatandaşlık durumu (Türk vatandaşlığı, çifte vatandaşlık, Mavi Kart)

• ☐ Türkiye'deki yerleşim yeri, sâkin olunan yer veya son yerleşim yeri bilgisi

• ☐ Yurt dışında açılmış bir dava veya verilmiş bir karar var mı?

• ☐ Konsoloslukta ya da apostilli olarak düzenlenmiş, boşanma için açık yetki içeren vekâletname

• ☐ Karşı eşin güncel yurt dışı adresi

• ☐ Evlilik cüzdanı veya nüfus kayıt örneği

• ☐ Yurt dışından alınan belgelerin apostilli ve Türkçe tercümeli örnekleri

• ☐ Anlaşmalı boşanmada: eşlerin kendileri tarafından imzalanmış protokol ve iki eşin duruşmaya katılım planı

• ☐ Çocuk varsa: çocuğun yaşadığı ülke ve velayet kararının nerede uygulanacağı

• ☐ Gider avansı

Sık sorulan sorular

Almanya'da yaşıyorum, Türkiye'de boşanma davası açabilir miyim?

Evet. Eşlerden birinin Türkiye'de yerleşim yeri varsa o yerde dava açılır. Yoksa sâkin olunan yer, son yerleşim yeri ya da Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemeleri yetkilidir (MÖHUK m.41). İki eş de Türk vatandaşıysa boşanmaya Türk hukuku uygulanır.

Türkiye'ye hiç gelmeden boşanabilir miyim?

Çekişmeli boşanmada dava vekâletnameyle açılıp yürütülebilir. Anlaşmalı boşanmada ise hâkimin iki eşi de bizzat dinlemesi zorunlu olduğundan duruşmaya katılmanız gerekir. Yargıtay, eşin cep telefonuyla görüntülü aranarak dinlenmesini yeterli görmemiştir.

Eşim yurt dışında boşanma davası açtı, Türkiye'de dava açabilir miyim?

Yurt dışındaki dava, Türkiye'de açılan davanın kendiliğinden reddi sonucunu doğurmaz. Ancak yurt dışındaki karar kesinleşip Türkiye'de tanınırsa, Türkiye'deki dava boşanma yönünden konusuz kalabilir. İki davanın etkileşimini dava açmadan önce değerlendirmek gerekir.

Davayı hangi şehirde açmalıyım?

Önce eşlerden birinin Türkiye'deki yerleşim yerine bakılır. Yoksa sâkin olunan yer, o da yoksa son yerleşim yeri, hiçbiri yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemeleri yetkilidir. Boşanmada yetki kesin olmadığından, davalı süresinde itiraz etmezse dava açıldığı yerde görülür.

Eşim tebligatı kabul etmiyor, dava ne olur?

Konsolosluk yolunda bildirimin muhataba ulaştığı belgelendikten sonra otuz gün içinde başvurulmazsa tebligat otuzuncu günün bitiminde yapılmış sayılır. Evrakı almaktan kaçınılırsa, düzenlenen tutanak tarihinde tebligat yapılmış sayılır. Tebligatı almamak davayı durdurmaz; ancak yurt dışı tebligat süresi ülkeye göre değişir.

Eşimin yurt dışı adresi değiştiyse ne olur?

Daha önce yurt dışındaki adresine tebligat yapılmış eş adresini değiştirip bildirmezse ve adres kayıt sisteminde de yerleşim yeri bulunamazsa, eski adrese konsolosluk aracılığıyla gönderilen bildirimin ulaştığının belgelendiği tarihten otuz gün sonra tebligat yapılmış sayılır (Tebligat Kanunu m.35, son fıkra). Adres hiç bilinmiyorsa ilanen tebligata gidilebilir.

Vekâletnameyi nerede çıkarmalıyım?

Bulunduğunuz ülkedeki Türk büyükelçiliği veya başkonsolosluğunda düzenlenen vekâletname Türkiye'de doğrudan kullanılabilir. Yabancı noterde düzenlenen vekâletname için apostil şerhi ve Türkçe tercüme gerekir. Her iki durumda da vekâletnamede boşanma davası için açık yetki bulunmalıdır.

Protokolü avukatım imzalayabilir mi?

Protokolü eşlerin kendilerinin imzalaması en güvenli yoldur. Yargıtay, vekillerin imzaladığı protokolle ve eş bizzat dinlenmeden verilen anlaşmalı boşanma kararını bozmuştur; vekillerce imzalanan protokolün sunulduğu dosyalarda da eşlerin duruşmada bizzat dinlenmesini aramaktadır (Yargıtay 2. HD, 26.03.2024, E. 2023/2068, K. 2024/2087).

Boşanmaya hangi ülkenin hukuku uygulanır?

İki eş de Türk vatandaşıysa, yurt dışında yaşasalar bile boşanma sebepleri ve sonuçlarına Türk hukuku uygulanır (MÖHUK m.14/1). Dava sırasındaki geçici tedbirlere de her durumda Türk hukuku uygulanır (MÖHUK m.14/4).

Yurt dışındaki evimiz ve emekliliğimiz de paylaşılır mı?

Mal rejimine uygulanacak hukuk MÖHUK m.15'e göre belirlenir; iki Türk vatandaşı bakımından bu çoğu zaman Türk hukukudur. Ancak yurt dışındaki taşınmazın tasfiyesinde o ülkenin hukuku uygulanır. Yurt dışı emeklilik ve sosyal güvenlik haklarının paylaşımı ise çoğunlukla o ülkenin mevzuatına bağlıdır.

Dava ne kadar sürer?

Anlaşmalı boşanmada iki eş duruşmada hazır olur ve hâkim protokolü uygun bulursa dava çoğu zaman ilk duruşmada karara bağlanır. Çekişmeli davalarda süreyi en çok yurt dışı tebligat ve delillerin toplanması belirler; bu nedenle süre dosyaya ve ülkeye göre değişir.

Nüfus kaydım ne zaman güncellenir?

Boşanma kararı kesinleştikten sonra nüfus kaydına işlenir. Kararın kesinleşmesi için kanun yolu süresinin geçmesi ya da tarafların kanun yolundan feragat etmesi gerekir. Yurt dışında kullanmak için kesinleşme şerhli ve apostilli karar örneğini alabilirsiniz.

Türkiye'den aldığım velayet kararı yaşadığım ülkede geçerli olur mu?

Kendiliğinden geçerli olmayabilir. Türkiye'nin de taraf olduğu 1980 tarihli Avrupa Sözleşmesi (Lüksemburg Sözleşmesi) ile 1996 tarihli Lahey Sözleşmesi tanımayı kolaylaştırabilir, ancak ret sebepleri saklıdır. Çocuk yurt dışında yaşıyorsa, velayet konusunda davanın hangi ülkede açılacağı ayrıca değerlendirilmelidir.

Boşanma davası için arabulucuya gitmem gerekir mi?

Hayır. Boşanma davası, dava açmadan önce zorunlu arabuluculuğa başvurulması gereken davalardan değildir.

Genel hukuki değerlendirme notu: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayın özellikleri sonucu değiştirebilir. Yabancılık unsuru taşıyan dosyalarda yabancı ülke hukuku da sonucu etkileyebilir.

İlgili yazılar: Ankara'da boşanma davası süreci · Yabancı uyruklu eşle boşanma · Yurt dışı boşanma kararının tanınması ve tenfizi · Anlaşmalı boşanmanın şartları ve protokol · Boşanmada velayet nasıl belirlenir? · Boşanmada mal paylaşımı

Yazar: Av. Murat Akman, Ankara Barosu (Sicil No: 42294)

Son güncelleme: 2 Kasım 2026