Anlaşmalı Boşanma Nedir? Şartlar, Protokol ve Kimler Boşanamaz (2026)

Anlaşmalı boşanma, evliliği en az bir yıl sürmüş eşlerin; boşanmanın mali sonuçları ile varsa çocukların velayeti ve kişisel ilişki düzeni konusunda anlaşarak birlikte mahkemeye başvurmasıyla ya da bir eşin açtığı davayı diğerinin kabul etmesiyle sonuçlanan boşanma türüdür (TMK m.166/3). Bu yolun işleyebilmesi için hâkimin tarafları duruşmada bizzat dinlemesi ve sunulan protokolü hem mali düzenlemeler hem de çocuğun üstün yararı bakımından uygun bulması şarttır; aksi hâlde dava, genel hükümlere göre (TMK m.166/1) çekişmeli boşanma olarak sürer. Süreç doğru kurgulandığında dava genellikle tek celsede sonuçlanır; eksik veya belirsiz bir protokol ise hem duruşmanın uzamasına hem de nafaka ve mal paylaşımı gibi kalemlerde ileride yeniden dava açılmasına yol açabilir.

Anlaşmalı Boşanmanın Yasal Şartları Nelerdir?

TMK m.166/3 anlaşmalı boşanma için üç temel şart arar: evliliğin en az bir yıl sürmüş olması, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin açtığı davayı diğerinin kabul etmesi ve hâkimin tarafları bizzat dinleyerek düzenlemeyi uygun bulması. Bu üç şarttan herhangi biri eksikse dava anlaşmalı boşanma olarak sonuçlanamaz ve genel hükümlere göre görülmeye devam eder.

Önemli Bilgi: Hâkim, sunulan protokolü aynen kabul etmek zorunda değildir. Tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak protokolde gerekli gördüğü değişiklikleri isteyebilir; bu değişikliklerin taraflarca da kabul edilmesi hâlinde boşanmaya karar verilir.

Yargıtay Uygulaması

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 07.04.2026 tarihli, 2026/784 E., 2026/3796 K. sayılı kararında, dosyaya anlaşmalı boşanma protokolü sunulmuş olsa dahi, hâkimin protokol hükümlerini dikkate alarak tarafları duruşmaya çağırıp bizzat beyanlarını almadan karar veremeyeceği vurgulanmış; bu ilke ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına gerekçe oluşturmuştur.

Kimler Anlaşmalı Boşanamaz?

Evliliği bir yıldan kısa süren çiftler, duruşmaya katılmayan ya da protokolü son anda kabul etmeyen taraflar ve hâkimin düzenlemeyi çocuğun yararına veya hakkaniyete aykırı bulduğu durumlar anlaşmalı boşanamaz.

• Evliliği 1 yıldan kısa süren çiftler: TMK m.166/3 kapsamında anlaşmalı boşanmaya karar verilebilmesi için aranan bir yıllık evlilik süresi, zorunlu kanuni bir koşuldur ve mahkemece resen (yani taraflar ileri sürmese bile hâkim tarafından kendiliğinden) gözetilir. Bu süre dolmadan yalnızca TMK m.166/3'e dayanılarak açılan bir dava, bu madde kapsamında sonuçlandırılamaz; dilekçe ıslah edilerek (yani sonradan yasal yoldan düzeltilip değiştirilerek) TMK m.166/1'deki genel boşanma sebebine dayandırılabilir, ya da dilekçede çekişmeli boşanmaya ilişkin vakıa ve deliller zaten ileri sürülmüşse dava bu kapsamda çekişmeli olarak sürdürülebilir.

• Duruşmaya katılmayanlar: Taraflardan biri, geçerli bir mazereti olmaksızın duruşmaya gelmezse.

• Fikrini değiştirenler: Taraflardan biri duruşmada iradesini değiştirip protokolü kabul etmezse.

• Hâkimin uygun bulmadığı düzenlemeler: Hâkim, sunulan protokolü çocuğun üstün yararına veya hakkaniyete (yani adil ve dengeli olma ilkesine) aykırı bularak uygun bulmazsa.

• Ehliyet sorunu bulunanlar: Taraflardan birinin fiil ehliyetiyle ilgili bir sorun varsa (örneğin ayırt etme gücünden yoksunluk).

Bu hâllerin herhangi birinde dava, aynı dosya üzerinden genel hükümlere göre (TMK m.166/1) çekişmeli boşanma olarak görülmeye devam eder. Ayrıntılı bilgi için çekişmeli boşanma davası rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Boşanma Protokolü Nedir, Neler Yer Almalıdır?

Boşanma protokolü, tarafların anlaşmalı boşanmanın mali ve velayete ilişkin sonuçları konusunda vardıkları mutabakatı yazılı hâle getirip mahkemenin onayına sundukları belgedir.

Protokol Maddesi	Hukuki Açıklaması ve Kapsamı
Boşanma iradesi	Tarafların, evliliği sona erdirme konusundaki açık, karşılıklı ve şartsız beyanı
Nafaka	Tedbir, yoksulluk ve iştirak nafakası (çocuk için ödenen nafaka) kalemlerinin miktarı, ödeme şekli ve varsa yıllık artış oranı
Tazminat	Varsa maddi ve manevi tazminat miktarı ile ödeme şekli
Mal paylaşımı	Ev eşyası, taşınır/taşınmaz mallar ve ziynet eşyasının taraflar arasında net biçimde paylaşımı
Velayet	Müşterek çocuğun velayetinin hangi eşe bırakılacağı
Kişisel ilişki	Velayeti alamayan eşin çocukla görüşme gün ve saatleri, tatil dönemlerine ilişkin düzen
Eğitim/sağlık giderleri	Bu giderlerin taraflar arasında hangi oranda paylaşılacağı

Nafaka miktarının nasıl belirlendiği hakkında nafakanın hesaplanması yazımızı inceleyebilirsiniz.

Anlaşmalı Boşanma İçin Gerekli Belgeler

• Boşanma dava dilekçesi

• Taraflarca imzalanmış anlaşmalı boşanma protokolü

• Tarafların kimlik belgesi (nüfus cüzdanı/T.C. kimlik kartı)

• Avukat aracılığıyla başvuruluyorsa vekâletname

• Varsa müşterek çocuklara ait nüfus kayıt örneği

• Mahkemenin dosyaya göre talep edebileceği diğer belgeler (örneğin gelir durumunu gösteren belgeler)

Protokolde En Sık Yapılan Hatalar

• Nafaka artış oranının belirtilmemesi

• Ziynet eşyalarının unutulması

• Mal paylaşımının muğlak bırakılması ("anlaşmışız" gibi ifadeler)

• Kişisel ilişkinin belirsiz düzenlenmesi (gün/saat belirtilmeden)

• Eğitim ve sağlık giderlerinin atlanması

• İcra edilemeyecek belirsiz ifadeler ("makul bir miktar", "uygun zamanlarda")

• "Genel feragat" yanılgısı: "İleride hiçbir talepte bulunulmayacağı" maddesinin nafaka artışını da engellediği düşüncesi

Ziynet eşyalarına ilişkin düzenleme özellikle dikkat gerektirir: protokolde ziynet eşyaları konusunda taraflar arasında açık ve kesin bir mutabakat veya karşılıklı ibra (yani birbirlerinden bu konuda alacaklı olmadıklarını kabul etme) ya da feragat hükmü yer alıyor ve bu protokol hâkim onayıyla kesinleşmiş bulunuyorsa, bu husus kesinleşmiş mahkeme kararının bir parçası hâline gelir; taraf, aynı konuda sonradan ayrı bir ziynet alacağı davası açamaz. Buna karşılık protokolde ziynet eşyaları hiç düzenlenmemiş veya belirsiz bırakılmışsa, bu konuda ileride ayrı bir dava açılması mümkün olabilir. Bu nedenle ziynet eşyalarının protokolde tek tek veya en azından net bir mutabakat cümlesiyle düzenlenmesi önemlidir. Ayrıntılı bilgi için ziynet eşyası alacağı davası rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Nafaka Feragati: Yoksulluk ve İştirak Nafakası Ayrımı

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 15.04.2026 tarihli, 2026/2058 E., 2026/4169 K. sayılı kararına göre, protokolde zaten belirlenmiş bir nafakanın ileride artırılması hakkından önceden feragat edilemez; genel bir "feragat" maddesi bu hakkı ortadan kaldırmaz. Kararda, protokolde belirli miktarda yoksulluk ve iştirak nafakasına hükmedilmiş, ayrıca "taraflar ileride nafaka, tazminat ve ziynet alacağı taleplerinden vazgeçmiştir" şeklinde genel bir madde konulmuş olsa dahi, bu maddenin koşulların değişmesi hâlinde açılacak nafaka artırım davasını engellemeyeceğine hükmedilmiştir; çünkü irat biçiminde (yani düzenli aralıklarla, irat şeklinde ödenen) nafaka, tarafların ekonomik koşullarındaki değişikliğe göre artırılıp azaltılabilir.

Bu korumanın sınırı nettir: yalnızca zaten belirlenmiş bir nafakanın artışı için geçerlidir. Taraf, protokolde yoksulluk nafakasını hiç talep etmeyip bu haktan tamamen feragat etmişse -yani ortada baştan itibaren belirlenmiş bir nafaka yoksa- boşanma kararı kesinleştikten sonra "artırım davası" adıyla yeniden yoksulluk nafakası talep edemez. İştirak nafakası ise bu sınırlamadan muaftır: iştirak nafakası, ana-babanın değil çocuğun hakkı olduğundan, protokolde aksi yazılı olsa dahi çocuk adına her zaman talep edilebilir ve artırılabilir.

Ayrıntılı bilgi için nafaka artırım davası rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Anlaşmalı Boşanma Davası Hangi Mahkemede Açılır?

Anlaşmalı boşanma davası, görev bakımından Aile Mahkemesinde açılır; Aile Mahkemesi bulunmayan yerlerde bu davalara, Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenen Asliye Hukuk Mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar (4787 sayılı Kanun m.2). Yetki bakımından ise TMK m.168 uyarınca dava, eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesinde veya davadan önce son altı aydan beri birlikte oturulan yer mahkemesinde açılabilir.

Anlaşmalı Boşanma Masrafı Ne Kadardır?

Anlaşmalı boşanma davasının toplam maliyeti; başvuru harcı, peşin harç, gider avansı, tebligat giderleri ve varsa avukatlık ücretinden oluşur. Başvuru ve peşin harç, dava açılırken mahkeme veznesine yatırılan sabit kalemlerdir. Gider avansı, tebligat ve gerekmesi hâlinde bilirkişi gibi yargılama giderlerini karşılamak üzere önceden yatırılan ve dosya sonunda kullanılmayan kısmı iade edilen bir tutardır. Tebligat giderleri, dosyadaki taraf sayısına göre değişir. Avukatla takip edilmesi hâlinde avukatlık ücreti ayrıca belirlenir; bu ücret, ilgili baronun yürürlükteki avukatlık asgari ücret tarifesi esas alınarak, dosyanın kapsamına göre taraflar arasında serbestçe kararlaştırılır. Harç ve gider kalemlerinin güncel tutarları her yıl yeniden değerleme oranına göre değiştiğinden, dosyanıza özel net bir maliyet için avukatınızla veya mahkeme kalemiyle görüşmeniz önerilir.

Anlaşmalı Boşanma Süreci Nasıl İşler? (Süreç Akışı)

1. Protokol Hazırlanır

↓

2. Dava Dilekçesi ve Protokol Mahkemeye Sunulur

↓

3. Duruşma Günü Belirlenir

↓

4. Taraflar Hâkim Tarafından Bizzat Dinlenir

↓

5. Hâkim Protokolü Uygun Bulur (veya Değişiklik Önerir)

↓

6. Boşanma Kararı Verilir

↓

7. Gerekçeli Kararın Tebliği (Kararın Resmi Olarak Taraflara Bildirilmesi)

↓

8. İstinaf Süresinin Geçmesiyle Karar Kesinleşir

Anlaşmalı Boşanmada Velayet ve Çocuğun Üstün Yararı

Protokolde velayet ve kişisel ilişki düzeni konusunda taraflar anlaşmış olsa dahi, hâkim bu düzenlemeyi çocuğun üstün yararı ilkesi çerçevesinde ayrıca değerlendirir. Düzenlemenin çocuğun menfaatine aykırı görülmesi hâlinde hâkim gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir; bu durumda taraflardan değişikliği kabul etmeleri istenir.

Taraflar protokolde ortak velayet talep etmiş olsalar dahi, hâkim bu talebi otomatik olarak kabul etmek zorunda değildir. Ortak velayetin uygulanabilmesi için tarafların iletişim düzeyi, çocuğun yaşı ve ihtiyaçları gibi hususlar her dosyada ayrıca değerlendirilir; talep, çocuğun üstün yararına aykırı görülürse kabul edilmeyebilir. Ortak velayetin şartları için ortak velayet yazımızı inceleyebilirsiniz.

Anlaşmalı Boşanma Ne Kadar Sürer?

Taraflar tam anlaşmışsa ve protokol usulüne uygun hazırlanmışsa, dava genellikle tek celsede sonuçlanır. Hâkimin protokolde değişiklik talep etmesi, tarafların duruşmaya katılmaması veya protokolün eksik/çelişkili hükümler içermesi hâlinde süreç uzayabilir. Çekişmeli davalarla karşılaştırma için boşanma davası ne kadar sürer rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Anlaşmalı Boşanma Protokolü İmzalandıktan Sonra Vazgeçilebilir mi?

Evet, anlaşmalı boşanma protokolü duruşmadan önce her iki tarafça veya tek taraflı olarak geri çekilebilir. Protokol, hâkim tarafından onaylanıp karara bağlanana kadar tarafları kesin olarak bağlayan bir sözleşme niteliği taşımaz. Taraflardan biri duruşma sırasında fikrini değiştirip protokolü kabul etmediğini beyan ederse, hâkim anlaşmalı boşanmaya karar veremez; bu durumda dava, aynı dosya üzerinden genel hükümlere göre (TMK m.166/1) çekişmeli boşanma olarak görülmeye devam eder ve taraflar bu aşamada yeni delil ve iddialarını ileri sürebilir. Hâkimin rolü, sürecin her aşamasında tarafların iradelerinin serbestçe açıklandığından ve düzenlemenin hakkaniyete uygun olduğundan emin olmaktır; bu nedenle protokolü onaylamadan önce tarafları bizzat dinler ve gerekli gördüğü değişiklikleri önerebilir.

Anlaşmalı Boşanmada Avukat Şart mı?

Avukatla temsil zorunlu değildir; ancak protokolün hukuka uygun ve hak kaybına yol açmayacak şekilde hazırlanması teknik bilgi gerektirir.

Önemli Hak Kaybı Uyarısı: Protokolde nafaka artış oranının belirtilmemesi, ziynet eşyalarının unutulması veya icra edilemeyecek kadar belirsiz ifadeler kullanılması gibi eksiklikler, boşanma kararı kesinleştikten sonra geri döndürülemez hak kayıplarına yol açabilir. Dosyanızın protokol aşamasında değerlendirilmesi için bize ulaşabilirsiniz: +90 312 911 67 90

Hâkimin Karar Verirken Dikkate Aldığı Kriterler

• ✅ Süre şartı: Evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması

• ✅ İrade beyanı: Tarafların iradelerini duruşmada bizzat ve serbestçe açıklamaları

• ✅ Mali hakkaniyet: Protokolün mali sonuçlar bakımından hakkaniyete (adil ve dengeli olma ilkesine) uygun olması

• ✅ Çocuğun yararı: Velayet ve kişisel ilişki düzenlemesinin çocuğun üstün yararına uygun olması

• ✅ Uygulanabilirlik: Protokol hükümlerinin icra edilebilir, açık ve belirsizlik içermeyen ifadelerle yazılmış olması

Sık Sorulan Sorular

Anlaşmalı boşanma protokolü sonradan değiştirilebilir mi?

Boşanma kararı kesinleştikten sonra protokol hükümleri kural olarak bağlayıcıdır. Ancak nafaka gibi bazı kalemler, koşulların değişmesi hâlinde ayrı bir dava ile artırılabilir veya azaltılabilir.

Protokol duruşmada değiştirilebilir mi?

Evet. Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak protokolde gerekli gördüğü değişiklikleri isteyebilir; bu değişikliklerin taraflarca da kabulü hâlinde boşanmaya karar verilir.

Anlaşmalı boşanmadan vazgeçilebilir mi?

Evet. Duruşmadan önce protokol geri çekilebilir; duruşmada da taraflardan biri fikrini değiştirip protokolü kabul etmediğini beyan edebilir. Bu durumda dava, çekişmeli boşanma olarak görülmeye devam eder.

Tek avukat iki eşi birlikte temsil edebilir mi?

Hayır. Avukatlık mesleğinin menfaat çatışması yasağı gereği aynı avukat, boşanma davasında karşı tarafları birlikte temsil edemez; her taraf ayrı avukatla temsil edilebilir ya da avukatsız katılabilir.

Yurt dışında yaşayan eş anlaşmalı boşanabilir mi?

Evet, mümkündür; ancak hâkimin tarafları bizzat dinleme zorunluluğu nedeniyle duruşmaya katılım, bizzat veya istinabe (yani yurt dışındaki eşin bulunduğu yerdeki konsolosluk ya da yetkili yabancı mahkeme aracılığıyla dinlenmesi) yoluyla sağlanmalıdır.

Anlaşmalı boşanmada mal paylaşımı zorunlu mudur?

Hayır. Taraflar mal paylaşımını protokole dahil etmeyip bunu ayrı bir dava ile de ileri sürebilir. Evlilik süresince edinilen mallara ilişkin katılma alacağı (evlilik süresince edinilen malların değerinin eşler arasında yarı yarıya paylaşılmasından doğan alacak), değer artış payı alacağı (bir eşin diğerinin kişisel malına yaptığı katkının güncel karşılığını isteyebilmesi) ve mal rejimi sözleşmesi bulunmayan eski tarihli evliliklerde gündeme gelebilen katkı payı alacağı (bir eşin, diğerinin edindiği mala yaptığı katkının genel hükümlere göre geri istenmesi) gibi talepler, boşanma kararı kesinleştikten sonra da ayrı bir dava konusu yapılabilir. Ancak protokolde net bir düzenleme yapılması ileride uyuşmazlığı önler. Ayrıntılı bilgi için mal paylaşımı rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Anlaşmalı boşanmada tek celsede boşanılır mı?

Taraflar tam anlaşmışsa ve protokol eksiksiz hazırlanmışsa, dava genellikle tek celsede sonuçlanabilir.

Aynı gün boşanma olur mu?

Duruşma aynı gün sonuçlanıp boşanma kararı o gün açıklanabilir; ancak kararın kesinleşmesi için taraflarca istinaf hakkından feragat edilmesi ya da tebliğden (kararın resmi bildiriminden) itibaren işleyen istinaf süresinin geçmesi gerekir.

Duruşmaya mazeret dilekçesi verilebilir mi?

Evet, geçerli bir mazereti bulunan taraf mazeret dilekçesi sunabilir. Ancak hâkimin tarafları bizzat dinleme zorunluluğu bulunduğundan, mazeretin kabulü hâlinde anlaşmalı boşanmaya karar verilebilmesi için duruşmanın yeni bir tarihe ertelenmesi gerekir.

Kesinleşmeden evlenilebilir mi?

Hayır. Boşanma kararı kesinleşmeden önceki evlilik hukuken devam ettiğinden taraflar yeniden evlenemez. Kararın kesinleşmesinden sonra da kadın için TMK m.132 uyarınca üç yüz günlük bekleme süresi uygulanır; bu süre, kadının önceki evliliğinden gebe olmadığının anlaşılması veya boşandığı eşiyle yeniden evlenmek istemesi hâllerinde mahkemece kaldırılabilir.

İstinaf süresi kaç gündür?

HMK m.345 uyarınca istinaf (yani ilk derece mahkemesi kararına karşı bölge adliye mahkemesine yapılan üst başvuru) süresi, kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftadır.

Ankara Anlaşmalı Boşanma Avukatı Desteği

Anlaşmalı boşanma protokolünün eksiksiz ve ileride hak kaybına yol açmayacak şekilde hazırlanması; nafaka, tazminat, mal paylaşımı ve velayet gibi konuların doğru ve icra edilebilir biçimde düzenlenmesine bağlıdır. Sürecin her aşamasında hukuki risklerin önceden tespit edilmesi, hem duruşmanın sorunsuz ilerlemesini hem de kararın kesinleşmesinden sonra yeni bir uyuşmazlık doğmamasını sağlar.

Av. Murat Akman, Ankara ve çevresinde anlaşmalı boşanma protokolü hazırlığında; dosyanın değerlendirilmesi ve sürecin baştan sona takibi esasıyla hukuki destek sunmaktadır. Dosyanıza özel değerlendirme için: +90 312 911 67 90

İlgili konularda ayrıntılı bilgi için: hâkim boşanma davasında nelere bakar (deliller ve tanık) ve yoksulluk nafakasında kusur şartı rehberlerimizi inceleyebilirsiniz.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her dosya kendi somut koşullarında değerlendirilir; kesin bir sonuç önceden garanti edilemez.