Ziynet Alacağı Davası: Düğün Takıları Kime Aittir? İspat, Bedel ve Zamanaşımı
Güncelleme tarihi: 6 gün önce
Kısa cevap: Ziynet alacağı davası, düğünde takılan altın, takı ve paraların elinde kalan veya bozdurup harcayan eşten aynen iadesinin veya bedelinin istendiği davadır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin güncel uygulamasına göre takıların kime ait olduğu önce eşlerin anlaşmasına, anlaşma yoksa iddia ve ispat edilen yerel örf ve adete, bunlar da yoksa takının kime takıldığına ve hangi cinse özgü olduğuna göre belirlenir.
Aidiyet: Anlaşma veya ispatlanmış örf ve adet yoksa ekonomik değer taşıyan her şey kime takıldıysa onundur; kadına ya da erkeğe özgü takılar o cinse verilmiş sayılır (Yargıtay 2. HD, E. 2026/136, K. 2026/6720, T. 16.06.2026; aynı yönde E. 2023/5704, K. 2024/2402, T. 04.04.2024).
Mal paylaşımına girmez: Takılar o eşin kişisel malıdır (TMK m.220); ziynet alacağı mal rejimi tasfiyesinden ayrı bir taleptir.
İspat: Olağan olan, kadına özgü ziynetlerin kadının himayesinde bulunmasıdır; aksini iddia eden ispatlar (Yargıtay 2. HD, E. 2026/136, K. 2026/6720, T. 16.06.2026). Şiddet nedeniyle ortak konuttan ayrılmak zorunda kaldığını ispatlayan kadın bakımından ispat yükü yer değiştirir.
Talep şekli: Yalnızca aynen iade istenip takılar icrada bulunamazsa değer, haczin yapıldığı tarihteki rayice göre belirlenir (İİK m.24/4).
Harç ve kısmi dava: Ziynet talebi nispi harca tabidir; değer belirsizse kısmi dava açılıp talep bir defaya mahsus artırılabilir (HMK m.109/4).
İcra ve zamanaşımı: Yargıtay 12. Hukuk Dairesi uygulamasına göre ziynet ilamı diğer eda ilamları gibi kesinleşmeden icraya konulabilir. Takılar mevcut değilse bedel istemi kural olarak on yıllık zamanaşımına tabidir; boşanan eşler bakımından süre boşanmanın kesinleşmesiyle işlemeye başlar.
Ziynet Eşyasının Kapsamı
Ziynet eşyası denince bilezik, kelepçe, kolye, gerdanlık, takı seti, küpe, yüzük ve saat gibi altın veya gümüşten yapılmış takılar anlaşılır. Düğünde takılan çeyrek, yarım, tam ve gram altın ile döviz ve nakit para da ekonomik değer taşıdığından aynı davada istenebilir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin güncel kararlarındaki ölçü de "ekonomik değer taşıyan her şey"dir (Yargıtay 2. HD, E. 2026/136, K. 2026/6720, T. 16.06.2026; E. 2023/5704, K. 2024/2402, T. 04.04.2024).
Evlilik gerçekleşmişse nişan ve kınada takılan ziynetler de düğün takılarıyla birlikte aynı davada istenebilir. Dilekçede her biri ayrı kalem olarak yazılmalıdır; talep edilmeyen bir kalem hakkında mahkeme kendiliğinden karar veremez (HMK m.26/1).
Düğün Takılarının Aidiyeti: Yargıtay'ın Güncel Kuralı
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi uzun süre, aksine anlaşma veya örf ve adet yoksa düğünde kime takılırsa takılsın takıların kadına ait olduğunu kabul ediyordu. Daire bu görüşünü değiştirmiş ve ilkesel nitelikteki yeni görüşünü güncel kararlarında şöyle açıklamıştır (Yargıtay 2. HD, E. 2026/136, K. 2026/6720, T. 16.06.2026; aynı yönde E. 2023/5704, K. 2024/2402, T. 04.04.2024):
Anlaşma: Eşler arasında ziynetlerin paylaşımı konusunda anlaşma varsa paylaşım bu anlaşmaya göre yapılır.
Yerel örf ve adet: Anlaşma yoksa ve yerel örf ve adetin varlığı iddia ve ispat edilirse paylaşım bu kurala göre yapılır.
Kime takıldığı: Aksi hâlde erkeğe ve kadına takılan veya verilen ve ekonomik değer taşıyan her şey kural olarak kendilerine aittir.
Cinse özgü takılar: Takılar içinde kadına ya da erkeğe özgü bir şey varsa o cinse verilmiş sayılır. Özgü olma konusunda çekişme varsa gerektiğinde bilirkişi incelemesi yapılır; her iki cinse özgü olduğu belirlenen şey takılan eşe ait olur.
Takı sandığı veya torbası: Konulan şey kadına ya da erkeğe özgüyse o cinse verilmiş sayılır; her iki cinse özgü olduğu belirlenmişse ortak kabul edilir.
Takı Türüne Göre Aidiyet Tablosu
Takı veya değer | Kadına takıldıysa | Erkeğe takıldıysa | Sandık veya torbaya konulduysa |
Kadına özgü takı (bilezik, set, gerdanlık, küpe) | Kadının | Kadının | Kadının |
Erkeğe özgü takı (erkek saati, kol düğmesi) | Erkeğin | Erkeğin | Erkeğin |
Her iki cinse uygun değerler (çeyrek, yarım, tam altın, gram altın, para, döviz) | Kadının | Erkeğin | Ortak |
Tablo, anlaşma ve ispatlanmış örf ve adet bulunmayan hâller için genel bir özettir. Bir takının hangi cinse özgü olduğu çekişmeliyse bu konu dosyadaki deliller ve gerektiğinde bilirkişi incelemesiyle belirlenir. Yargıtay, erkeğe takılan ve niteliği itibarıyla kadına özgü olmayan çeyrek ve yarım cumhuriyet altınlarının erkeğe ait olduğunu kabul etmektedir (Yargıtay 2. HD, E. 2023/10041, K. 2025/3216, T. 07.04.2025).
Ziynet ve Mal Paylaşımı İlişkisi
Düğünde eşlere hediye edilen ziynetler karşılıksız kazanma yoluyla edinilmiş malvarlığı değeri olarak kişisel maldır (TMK m.220 b.2; Yargıtay HGK, E. 2025/200, K. 2026/52, T. 28.01.2026; 2. HD, E. 2026/222, K. 2026/6130, T. 03.06.2026). Bu nedenle takılar edinilmiş mallara katılma rejimindeki artık değer hesabına girmez; ziynet alacağı, mal paylaşımı davasından ayrı bir taleptir.
Ziynet talebi, boşanma davasıyla birlikte ileri sürülse de boşanmanın eki niteliğinde değildir (Yargıtay 2. HD, E. 2023/7954, K. 2024/7600, T. 21.10.2024). Takıların kime ait olduğu, boşanmadaki kusur durumuna göre belirlenmez.
Davanın Tarafları ve Açılma Zamanı
Davayı, kendisine ait takıların diğer eşte kaldığını veya bozdurulup harcandığını ileri süren eş açar. Uygulamada davacı çoğunlukla kadın eştir; ancak güncel kurala göre erkeğe takılan ve kadına özgü olmayan değerler erkeğe ait sayıldığından, bunlar kadında kalmışsa erkek eş de dava açabilir (Yargıtay 2. HD, E. 2023/10041, K. 2025/3216, T. 07.04.2025).
Ziynet talebi boşanma davasıyla birlikte, boşanma davası sürerken ayrı bir davayla veya boşanma kesinleştikten sonra ileri sürülebilir; eşler evlilik devam ederken de takıların iadesini isteyebilir (Yargıtay HGK, E. 2025/200, K. 2026/52, T. 28.01.2026). Boşanma davasıyla birlikte açılan ziynet talebi mahkemece ayrılabilir (HMK m.167); ayırma kararlarına karşı ancak hükümle birlikte kanun yoluna gidilebilir ve bu husus tek başına bozma sebebi oluşturmaz (HMK m.168/2). Eşler arasında evlilik devam ettiği sürece birbirlerinden olan alacaklar için zamanaşımı işlemez (TBK m.153/3).
İspat Yükü
Yargıtay 2. Hukuk Dairesine göre ziynet alacağı davalarında olağan olan, kadına özgü ziynet eşyalarının kadın eşin himayesinde bulunmasıdır; bunun aksini iddia eden kadın iddiasını ispatla yükümlüdür (Yargıtay 2. HD, E. 2026/136, K. 2026/6720, T. 16.06.2026). Bu nedenle davacı hem takıların varlığını ve miktarını hem de takıların kendisinde olmadığını ortaya koymalıdır.
Takıların Varlığı ve Miktarı
Hangi takının kaç adet, kaç gram ve kaç ayar olduğu belirtilmelidir. Düğün fotoğraf ve videoları, takı listeleri, kuyumcu fişleri ve düğünde bulunan tanıklar bu aşamanın başlıca delilleridir. Takıların niteliği bilirkişi incelemesiyle belirlenir; Yargıtay, gerekçede bilirkişi raporuna atıf yapılmasına rağmen dosyada rapor bulunmamasını bozma sebebi saymıştır (Yargıtay 2. HD, E. 2026/136, K. 2026/6720).
Takıların Davalıda Kaldığı
Olağan ayrılık: Kadın evden kendi iradesiyle ayrılmışsa kural olarak takılarını yanında götürdüğü kabul edilir; aksini kadın ispatlar (Yargıtay 2. HD, E. 2025/3480, K. 2025/9700, T. 17.11.2025).
Şiddet görerek ayrılma: Yargıtay, fiziksel şiddet görerek ortak konuttan ayrılan kadının ziynetlerini yanında götürdüğünün kabul edilemeyeceğini ve bu durumda ispat yükünün davalıya geçtiğini kabul etmektedir (Yargıtay 2. HD, E. 2024/270, K. 2024/6459, T. 26.09.2024; aynı yönde E. 2023/1990, K. 2023/1198, T. 22.03.2023). Ancak şiddet nedeniyle zorunlu olarak ayrıldığını ve takıları yanına alamadığını kadının ispatlaması gerekir (Yargıtay 2. HD, E. 2025/3480, K. 2025/9700, T. 17.11.2025).
Erkeğe verilen takılar: Ziynetlerin iade edilmemek üzere erkeğe verildiği, kadının isteği ve onayıyla bozdurulup harcandığı ispatlanırsa erkek iade yükümlülüğünden kurtulur; ispatlanamazsa iade veya bedelle yükümlüdür (Yargıtay 2. HD, E. 2024/2909, K. 2025/991, T. 06.02.2025).
Karşı tarafın beyanları da ispat yükünü değiştirebilir. Yargıtay, takıları getireceğini mesajla bildiren ve sonradan teslim ettiğini savunan erkek bakımından ispat yükünün yer değiştirerek erkeğe geçtiğini belirtmiştir (Yargıtay 2. HD, E. 2023/5704, K. 2024/2402). Şiddet iddiaları ise tanık, kolluk tutanağı, darp raporu veya 6284 sayılı Kanun kapsamındaki koruma kararları gibi delillerle desteklenmelidir.
Deliller ve Yemin
Düğün videosu ve fotoğraflar: Güncel kuralla birlikte yalnızca takının varlığı değil, kime takıldığı da sonucu belirlediğinden en önemli delillerdendir.
Tanıklar: Düğünde bulunan ve takıları gören kişiler ile takıların bozdurulduğunu bilenler. Yargıtay, erkeğin annesinin çeyrek altınların harcanmış olabileceğine ilişkin beyanı ile kadın tanığının altınların araba tamiri için bozdurulduğuna ilişkin beyanını birlikte değerlendirerek çeyrek altınlar yönünden davanın ispatlandığını kabul etmiştir (Yargıtay 2. HD, E. 2026/136, K. 2026/6720). Ayrıntı için boşanma davasında tanık yazımıza bakılabilir.
Kuyumcu ve banka kayıtları: Alım fişleri, bozdurma işlemleri ve altın hesabı hareketleri.
Yazışmalar: Takıların bozdurulduğunu veya iade edileceğini gösteren mesajlar. Kayıtların hukuka uygun elde edilmesi gerekir; bkz. boşanma davasında dijital deliller.
Bilirkişi raporu: Takıların cinsi, ayarı, gramı ve değeri ile hangi cinse özgü olduğu bilirkişiyle belirlenir.
Yemin bakımından, TMK m.184 b.2'deki yasak boşanma veya ayrılık davasının dayandığı olgulara ilişkindir; ziynet alacağı ise genel ispat kurallarına tabidir. Yeminden başka delili olduğunu beyan etmiş taraf dahi yemin teklif edebilir (HMK m.227/1; Yargıtay 2. HD, E. 2025/3983, K. 2025/10600, T. 03.12.2025). Yargıtay, yemin deliline dayanan kadına diğer ziynetler için yemin hakkı hatırlatılmadan karar verilmesini bozma sebebi saymıştır (Yargıtay 2. HD, E. 2026/136, K. 2026/6720). Yemin deliline dilekçede veya delil listesinde açıkça dayanılması önemlidir.
Bozdurulan veya Harcanan Takılar
Takıların ev, araba, borç ödemesi veya iş kurma için bozdurulmuş olması, tek başına iade yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Belirleyici olan, takıların iade edilmemek üzere verildiğinin ispatlanıp ispatlanamadığıdır (Yargıtay 2. HD, E. 2024/2909, K. 2025/991). Davalının veya yakınlarının takıların bozdurulduğunu kabul eden beyanları, mesajlardaki iade vaatleri ve kuyumcu bozdurma kayıtları bu konuda önem taşır.
Takılarla Ev veya Araç Alınması
Bozdurulan takılarla diğer eş adına ev, araç veya başka bir mal alınmışsa ziynet alacağının yanında mal rejimine ilişkin talepler de gündeme gelir:
Ziynet alacağı: Takıların aynen iadesi veya bedeli.
Değer artış payı (TMK m.227): Bir eş, diğerine ait bir malın edinilmesine uygun bir karşılık almaksızın katkıda bulunmuşsa, tasfiye sırasında bu malda ortaya çıkan değer artışı için katkısı oranında alacak hakkına sahip olur; alacak malın tasfiye sırasındaki değerine göre hesaplanır, değer kaybında katkının başlangıçtaki değeri esas alınır.
Katılma alacağı (TMK m.231, 236): Evlilik içinde edinilen mal edinilmiş mal ise artık değer üzerinden katılma alacağı istenebilir.
Aynı takılar için iki kez karşılık alınamaz. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, takıların aynen iadesine hükmedilen bir dosyada, mükerrer tahsil olmaması için bu takıların taşınmazın güncel değeri içindeki karşılığının katılma alacağı hesabında taşınmazın değerinden düşülmesini yerinde bulmuştur (Yargıtay 2. HD, E. 2026/482, K. 2026/7938, T. 10.09.2026). Bu nedenle takılarla alınan bir mal varsa ziynet alacağı ile değer artış payı ve katılma alacağı talepleri birbirini tekrar etmeyecek şekilde kurulmalıdır.
Dilekçe ve Talep Şekli
Dilekçede her takı cins, adet, gram ve ayarıyla tek tek yazılmalıdır; "düğün takılarımın iadesi" gibi genel bir ifade yeterli değildir. Talep şekli de bilinçli seçilmelidir; çünkü takılar icra aşamasında bulunamazsa hangi değerin esas alınacağı buna göre değişir.
Talep şekli | Mahkemenin vereceği karar | Takılar icrada bulunamazsa |
Yalnızca aynen iade | Takıların aynen iadesine (HMK m.26) | Değer, icra memurunca haczin yapıldığı tarihteki rayice göre takdir edilir (İİK m.24/4) |
Aynen iade, olmazsa bedel (terditli) | Aynen iadeye; mümkün olmazsa ilamda yazılı bedele | İlamda yazılı değer alınır (İİK m.24/4) |
Yalnızca bedel | Bedelin ödenmesine | Para alacağı olarak takip edilir |
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, taşınırın bulunamaması hâlinde bedelin ilamda yazılı değer olarak alınabilmesi için terditli bir hüküm kurulması gerektiğini; ilamda yalnızca harcın hesaplanması için gösterilen değerlerin "ilamda yazılı değer" sayılamayacağını ve bu durumda icra dairesince ziynetlerin değerinin haczin yapıldığı tarihteki rayice göre tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir (Yargıtay HGK, E. 2017/1678, K. 2021/757, T. 15.06.2021).
Bu nedenle yalnızca aynen iade hükmü alan davacı, takılar bulunamazsa haciz tarihindeki değere ulaşabilir; terditli hükümde ise ilamda yazılı bedel esas alınır (Yargıtay 12. HD, E. 2025/9150, K. 2026/2812, T. 27.04.2026). Takıların bozdurulup tüketildiği kesinse ve doğrudan para alacağı ilamı isteniyorsa terditli veya bedel talebi tercih edilebilir. Aynen iadeyle birlikte "olmazsa fiili ödeme günündeki bedel" istenirse mahkeme yalnızca aynen iadeye hükmeder; aynen iade mümkün olmazsa İİK m.24 uygulanır (Yargıtay 3. HD, E. 2025/5975, K. 2026/3468, T. 03.06.2026). Örnek bir aynen iade talebi:
"Düğünde davacıya takılan 6 adet 22 ayar 20'şer gram bilezik, 1 adet 22 ayar 50 gram takı seti, 1 adet 14 ayar 8 gram küpe, 40 adet çeyrek altın ve 15.000 TL nakit paranın davalıdan alınarak davacıya aynen iadesine karar verilmesini talep ederim."
Harç
Ziynet alacağı talebi boşanmanın eki niteliğinde olmayıp nispi harca tabidir. Boşanma dilekçesinde ziynet istenmiş ancak nispi harç yatırılmamışsa, mahkemenin harç eksikliğinin giderilmesi için süre vermesi, eksiklik giderilirse talebin esasını incelemesi, aksi hâlde 492 sayılı Harçlar Kanunu m.30'a göre işlem yapması gerekir (Yargıtay 2. HD, E. 2023/5574, K. 2024/4095, T. 30.05.2024). Bu talep hakkında harç yatırılmadığı gerekçesiyle "karar verilmesine yer olmadığına" hüküm kurulması da bozma sebebi yapılmıştır (Yargıtay 2. HD, E. 2022/7872, K. 2023/5441, T. 21.11.2023).
Harca esas değer, takıların dava tarihindeki değeridir; Yargıtay, harcın bilirkişi raporu tarihindeki değere göre alınmasını hatalı bulmuştur (Yargıtay 2. HD, E. 2025/7288, K. 2026/4945, T. 30.04.2026).
Değer Bilinmiyorsa Kısmi Dava
Belirsiz alacak davasını düzenleyen HMK m.107, 7589 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır; Kanunun yürürlüğünden önce açılmış davalar için geçiş hükmü öngörülmüştür. Talep konusu niteliği itibarıyla bölünebiliyorsa yalnız bir kısmı dava edilebilir (HMK m.109/1); takıların değeri dava açılırken bilinmiyorsa bu yol değerlendirilebilir. Kısmi dava açılması, kalan kısımdan açıkça feragat edilmedikçe feragat anlamına gelmez (HMK m.109/3).
Alacağın yalnızca bir kısmının dava edildiği durumlarda talep, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir; zamanaşımı artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır (HMK m.109/4). Dilekçede sayılmayan takılar bakımından da Yargıtay, ziynet alacağına ilişkin talebin ıslahla artırılabileceğini belirtmiştir (Yargıtay 2. HD, E. 2025/7288, K. 2026/4945).
Dilekçenin genel yapısı için boşanma dilekçesi nasıl yazılır yazımıza bakılabilir.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Eşler arasındaki ziynet davalarında görevli mahkeme aile mahkemesidir (4787 sayılı Kanun m.4; Yargıtay 2. HD, E. 2024/8655, K. 2025/2926, T. 20.03.2025); aile mahkemesi kurulamayan yerlerde Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenen asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar (4787 sayılı Kanun m.2). Yetkili mahkeme genel kurala göre davalının yerleşim yeri mahkemesidir (HMK m.6); ziynet talebi boşanma davasıyla birlikte ileri sürülmüşse boşanma davasının görüldüğü mahkemede incelenir.
Takılar Üçüncü Kişideyse
Dava kayınpeder veya kayınvalide gibi üçüncü bir kişiye karşı açılıyorsa uyuşmazlık eşler arasında olmadığından ve aile hukukundan kaynaklanmadığından genel mahkeme (asliye hukuk mahkemesi) görevlidir (Yargıtay 3. HD, E. 2014/18075, K. 2015/4254, T. 17.03.2015). Bu davaların temyiz incelemesi de Yargıtay 3. Hukuk Dairesince yapılmaktadır (Yargıtay 2. HD, E. 2025/10941, K. 2026/5143, T. 06.05.2026; 3. HD, E. 2025/5975, K. 2026/3468, T. 03.06.2026). Eşe borç olarak verildiği ileri sürülen altınlar ise aile hukukundan değil genel hükümlerden kaynaklanır ve asliye hukuk mahkemesinde görülür (Yargıtay 2. HD, E. 2019/6825, K. 2019/10825, T. 05.11.2019).
Bununla birlikte takılar erkeğin müdahalesiyle onun babasına teslim edilmişse, takıların erkeğin hâkimiyetinde olduğu kabul edilerek erkeğe de husumet yöneltilebilir (Yargıtay HGK, E. 2025/200, K. 2026/52, T. 28.01.2026; aynı yönde 2. HD, E. 2026/222, K. 2026/6130, T. 03.06.2026). Bu nedenle davanın kime yöneltileceği ve hangi mahkemede açılacağı birlikte değerlendirilmelidir.
Aynen İade Kararının İcrası
Bir taşınırın teslimine ilişkin ilam icra dairesine verilince icra memuru, icra emri tebliğ ederek borçludan yedi gün içinde teslimi ister. Borçlu emre uymaz ve hükmolunan taşınır veya misli elinde bulunursa elinden zorla alınıp alacaklıya verilir (İİK m.24/1-3).
Taşınır borçlunun elinde bulunmazsa ilamda yazılı değeri alınır; ödenmezse ayrıca icra emri tebliğine gerek kalmadan haciz yoluyla tahsil edilir. Değer ilamda yazılı değilse veya ihtilaflıysa icra memuru tarafından haczin yapıldığı tarihteki rayice göre takdir edilir; değer borsa veya ticaret odalarından, bunların olmadığı yerlerde bilirkişiden sorulur. İlgililerin bu konuda icra mahkemesine şikâyet hakkı vardır (İİK m.24/4). İlamdaki yargılama gideri ve vekâlet ücreti ise para alacağı olarak ayrıca takip edilir.
Kesinleşmeden İcra
Kişiler hukuku, aile hukuku ve taşınmaz mal ile ilgili ayni haklara ilişkin kararlar kesinleşmedikçe yerine getirilemez (HMK m.367/2). Yargıtay 12. Hukuk Dairesi ise takıların iadesine ve bedeline ilişkin ilamları, tarafların şahsi veya ailevi durumunu değiştirmeyen bağımsız eda ilamları olarak kabul etmekte ve bunların kesinleşmeden icraya konulabileceğini belirtmektedir; hükmün TMK'nın aile hukuku bölümünde yer alması tek başına kesinleşme şartı doğurmaz (Yargıtay 12. HD, E. 2025/3520, K. 2025/5878, T. 02.10.2025; boşanma davasıyla birlikte hükmedilen takı bedeli için E. 2011/30173, K. 2012/13094, T. 18.04.2012).
İcranın Geri Bırakılması
İlama karşı istinaf veya temyiz yoluna başvuran borçlu, hükmolunan eşyayı veya parayı depo ederek ya da icra mahkemesince kabul edilecek teminatı göstererek icranın geri bırakılmasını isteyebilir (İİK m.36).
Bedelin Hesaplanması
Mahkemece bedele hükmedilecekse bedel, takıların dava tarihindeki değerine göre bilirkişi tarafından hesaplanır (Yargıtay 2. HD, E. 2023/1990, K. 2023/1198, T. 22.03.2023). Faiz istenmişse mahkemenin bu talep hakkında olumlu ya da olumsuz bir hüküm kurması gerekir (Yargıtay 2. HD, E. 2023/2565, K. 2024/7579, T. 21.10.2024); faiz istenmemişse faize hükmedilemez (HMK m.26/1). Yalnızca aynen iadeye hükmedilmiş ve takılar icrada bulunamamışsa değer, mahkemece değil icra memurunca haczin yapıldığı tarihteki rayice göre takdir edilir (İİK m.24/4; Yargıtay HGK, E. 2017/1678, K. 2021/757).
Altın fiyatlarının değiştiği dönemlerde bu fark sonucu önemli ölçüde etkileyebilir. Terditli talepte bilirkişi raporunun dava tarihi esas alınarak düzenlenmesine dikkat edilmelidir.
Zamanaşımı
Takılar mevcutsa istem mülkiyete dayandığından zamanaşımı söz konusu olmaz; takıların mevcut olmadığı tespit edilirse istem tazminat niteliğinde olup on yıllık zamanaşımına tabidir (TBK m.146). Evlilik devam ettiği sürece eşler arasındaki alacaklarda zamanaşımı işlemediğinden (TBK m.153/3) süre boşanmanın kesinleşmesiyle başlar. Yargıtay, boşanmanın kesinleşmesinden itibaren on yıllık sürenin dolmadığı bir dosyada davanın zamanaşımı nedeniyle reddedilmesini kanun yararına bozmuştur (Yargıtay 2. HD, E. 2021/5038, K. 2021/6749, T. 04.10.2021). Ziynet alacağı boşanmaya bağlı bir hak olmadığından, boşanmaya bağlı tazminat ve nafaka için öngörülen bir yıllık süre (TMK m.178) bu talebe uygulanmaz.
Zamanaşımı hâkim tarafından kendiliğinden dikkate alınmaz; davalının süresinde ileri sürmesi gerekir. Boşanma yurt dışında gerçekleşmişse Yargıtay, zamanaşımının yabancı boşanma kararının kesinleştiği tarihten başlatıldığı ilk derece kararını onamıştır (Yargıtay 2. HD, E. 2023/9642, K. 2024/3687, T. 21.05.2024). Tanıma süreci için yurt dışı boşanma kararının tanınması yazımıza bakılabilir.
Yargılama Süresi ve Masraflar
Ziynet davasının süresi tanık ve bilirkişi aşamalarına, takıların sayısına ve mahkemenin iş yüküne göre değişir; boşanma davasıyla birlikte görülüyorsa boşanma davasının süresine bağlı olarak uzayabilir. Genel bilgi için boşanma davası ne kadar sürer yazımıza bakılabilir.
Masraflar nispi harç, bilirkişi ücreti, tanık ve tebligat giderlerinden oluşur. Talebin reddedilen kısmı üzerinden karşı taraf lehine vekâlet ücretine hükmedilebileceğinden, takı listesi delillerle desteklenebilen kalemlerle sınırlı tutulmalıdır.
Anlaşmalı Boşanma Protokolünde Ziynet
Anlaşmalı boşanmada ziynet konusunun protokolde açıkça düzenlenmesi yararlıdır: takıların hangi tarihe kadar aynen teslim edileceği veya bedelinin nasıl ödeneceği yazılabilir ya da tarafların ziynet konusundaki haklarını saklı tuttukları belirtilebilir. "Tarafların birbirinden başkaca talebi yoktur" gibi genel ifadelerin kapsamı sonradan uyuşmazlık konusu olabileceğinden dikkatli kaleme alınmalıdır. Ayrıntı için anlaşmalı boşanma ve protokol yazımıza bakılabilir.
Arabuluculuk
Ziynet alacağı için dava açılmadan önce arabulucuya başvurmak zorunlu değildir; doğrudan dava açılabilir. Taraflar dilerse ihtiyari arabuluculuk yoluyla anlaşabilir; ancak aile içi şiddet iddiası içeren uyuşmazlıklar arabuluculuğa elverişli değildir (6325 sayılı Kanun m.1/2).
Uygulamada Sık Yapılan Hatalar
Ziynet talebini boşanma dilekçesine nispi harcını yatırmadan yazmak,
Takıları cins, adet, gram ve ayar belirtmeden genel ifadeyle istemek,
Talep şeklinin (aynen iade, terditli veya bedel) icra aşamasındaki sonuçlarını değerlendirmemek,
Yemin deliline dayanmamak,
Düğün, nişan ve kına görüntülerini toplamadan dava açmak; kime takıldığı ispatın merkezindedir,
Değeri belirsiz takılar için kısmi dava ve HMK m.109/4 imkânını değerlendirmemek,
Delillerle desteklenemeyen abartılı listeyle dava açmak,
Takılarla eş adına alınan malda mal rejimi taleplerini ve mükerrerlik sınırını birlikte değerlendirmemek,
Takılar mevcut değilse bedel istemi için boşanmanın kesinleşmesinden itibaren işleyen on yıllık süreyi kaçırmak.
Sık Sorulan Sorular
Düğünde takılan altınlar kimin olur?
Anlaşma veya ispatlanan yerel örf ve adet yoksa ekonomik değer taşıyan her şey kime takıldıysa ona aittir; kadına özgü takılar erkeğe takılsa da kadının, erkeğe özgü takılar kadına takılsa da erkeğin sayılır (Yargıtay 2. HD, E. 2026/136, K. 2026/6720; aynı yönde E. 2023/5704, K. 2024/2402).
Takı sandığına atılan altınlar kimin olur?
Konulan şey kadına ya da erkeğe özgüyse o cinse verilmiş sayılır; çeyrek altın veya para gibi bir değerin her iki cinse özgü olduğu belirlenirse ortak kabul edilir.
Ziynet eşyası mal paylaşımına girer mi?
Girmez. Takılar o eşin kişisel malıdır (TMK m.220 b.2) ve ayrı bir alacak talebiyle istenir. Aynı takılar için iki kez karşılık alınamaz; takıların aynen iadesine hükmedilmişse bunların alınan maldaki karşılığı katılma alacağı hesabında düşülür (Yargıtay 2. HD, E. 2026/482, K. 2026/7938).
Ziynet davası için boşanmak şart mı?
Şart değildir. Ziynet talebi boşanma davasıyla birlikte, boşanma davası sürerken ayrı davayla veya boşanmadan sonra ileri sürülebilir.
Ziynet davası ne zaman açılmalı?
Boşanma davasıyla birlikte veya boşanmadan sonra açılabilir. Takılar mevcut değilse bedel istemi boşanmanın kesinleşmesinden itibaren on yıllık zamanaşımına tabidir. Takıların izinin sürülebilmesi ve delillerin kaybolmaması için gecikmeden açılması yararlıdır.
Ziynet davası ne kadar sürer?
Süre tanık ve bilirkişi aşamalarına ve mahkemenin iş yüküne göre değişir; boşanma davasıyla birlikte görülüyorsa boşanma davasının süresine bağlı olarak uzayabilir. Kesin bir süre öngörmek mümkün değildir.
Ziynet davasında yemin teklif edilebilir mi?
Edilebilir. TMK m.184 b.2'deki yasak boşanma olgularına ilişkindir; ziynet alacağında HMK m.227 uyarınca yemin teklif edilebilir ve yemin deliline dayanan tarafa bu hakkı hatırlatılmalıdır (Yargıtay 2. HD, E. 2026/136, K. 2026/6720).
Bozdurulan altınlar geri alınabilir mi?
Takıların iade edilmemek üzere verildiği, kadının isteği ve onayıyla bozdurulup harcandığı ispatlanmadıkça davalı iade veya bedelle yükümlüdür (Yargıtay 2. HD, E. 2024/2909, K. 2025/991).
Sadece aynen iade istenebilir mi?
İstenebilir. Bu durumda mahkeme aynen iadeye hükmeder; aynen iadeyle birlikte ödeme günündeki bedel istense de yalnızca aynen iadeye hükmedilir (Yargıtay 3. HD, E. 2025/5975, K. 2026/3468); takılar icrada bulunamazsa değer haczin yapıldığı tarihteki rayice göre takdir edilir (İİK m.24/4; Yargıtay HGK, E. 2017/1678, K. 2021/757).
Ziynet ilamı kesinleşmeden icraya konulabilir mi?
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi uygulamasına göre takıların iadesine ve bedeline ilişkin ilamlar diğer eda ilamları gibi kesinleşmeden icraya konulabilir (Yargıtay 12. HD, E. 2025/3520, K. 2025/5878). Borçlu, şartları varsa İİK m.36 uyarınca icranın geri bırakılmasını isteyebilir.
Belirsiz alacak davası açılabilir mi?
HMK m.107 7589 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldığından yeni davalarda bu yol kullanılamaz; değer belirsizse kısmi dava açılıp talep HMK m.109/4 uyarınca bir defaya mahsus artırılabilir.
Erkek eş ziynet davası açabilir mi?
Açabilir. Erkeğe takılan ve kadına özgü olmayan değerler kural olarak erkeğe ait sayıldığından, bunlar kadında kalmışsa erkek de aynen iade veya bedel isteyebilir; bu durumda takıların kendisine takıldığını ve kadında kaldığını erkek ispatlamalıdır (Yargıtay 2. HD, E. 2023/10041, K. 2025/3216).
Kayınvalidede duran altınlar için kime dava açılır?
Dava yalnızca üçüncü kişiye karşı açılıyorsa genel mahkeme görevlidir (Yargıtay 3. HD, E. 2014/18075, K. 2015/4254). Takılar eşin müdahalesiyle onun ailesine teslim edilmiş ve eşin hâkimiyetinde kalmışsa eşe de husumet yöneltilebilir (Yargıtay HGK, E. 2025/200, K. 2026/52).
Resmî kaynaklar: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Ziynet davalarının sonucu takıların türüne, kime takıldığına ve dosyadaki delillere göre değişir; her dosya kendi koşullarında değerlendirilmelidir.
İlgili Yazılar
Av. Murat Akman — Ankara Boşanma Avukatı. Detaylı bilgi ve randevu için: www.muratakman.com
Son güncelleme: 2 Kasım 2026
