Kripto Varlıklar ve Boşanma: Bitcoin, Gizli Cüzdanlar ve Mal Paylaşımı Rehberi

Enflasyonist ortamda tasarrufunu dövizden ve altından kripto paraya kaydıran yatırımcı sayısı arttıkça, boşanma davalarının da yeni ve teknik bir cephesi doğdu: eşlerden birinin bilgisi dışında edindiği, borsada tuttuğu veya soğuk cüzdanda sakladığı kripto varlıkların akıbeti. Ziynet eşyası, taşınmaz ya da banka hesabından farklı olarak kripto varlıklar; tapu sicili, MERNİS ya da banka kaydı gibi merkezi bir izleme mekanizmasına tabi olmadığından, mal rejiminin tasfiyesinde hem tespit hem de paylaşım açısından kendine özgü sorunlar doğurmaktadır.

Bu yazıda üç soruyu; (1) eşin kripto cüzdanı nasıl tespit edilir, (2) Yargıtay kripto para hakkında ne diyor, (3) gizlenen kripto varlıklar boşanmada nasıl araştırılır sorularını, Türk Medeni Kanunu (TMK), Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK), Sermaye Piyasası Kanunu'nun (SPK) kripto varlıklara ilişkin 2024 tarihli hükümleri ve Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin bizzat kripto para geçen güncel kararları ışığında inceliyoruz.

Bilgilendirme notu: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, somut olayınıza özgü hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Kripto varlıkların tespiti ve paylaşımı teknik ve dosyaya özel bir süreç olduğundan, bir aile hukuku ve boşanma avukatına danışmanız önerilir.

Kripto Varlıkların Mal Rejimi Hukukundaki Yeri

Türk hukukunda eşler arasında aksi kararlaştırılmadıkça edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır (TMK m. 202). Bu rejimde mal iki kefeye ayrılır: edinilmiş mallar (evlilik süresince karşılığı verilerek elde edilen malvarlığı değerleri) ve kişisel mallar (TMK m. 218). TMK m. 219'a göre edinilmiş mallar özellikle şunlardır: çalışmanın karşılığı olan edinimler, kişisel malların gelirleri ve edinilmiş malların yerine geçen değerler. Edinilmiş mallara katılma rejimi ve katılma alacağı davasının işleyişini Boşanmada Mal Paylaşımı: Katılma Alacağı, Değer Artış Payı ve Katkı Payı başlıklı rehberimizde ayrıntılı olarak ele aldık.

Kripto para bu tanıma tam olarak nasıl oturur?

• Maaşla, evlilik içi kazançla alınan kripto para → edinilmiş maldır; çünkü TL karşılığı verilerek elde edilmiştir ve "edinilmiş malın yerine geçen değer" niteliğindedir.

• Evlilikten önce sahip olunan kripto paranın kendisi → kişisel maldır (TMK m. 220).

• Evlilik öncesi alınan kripto paranın evlilik içinde değer kazanması → burada doktrinde tartışma vardır. Türk hukukunda kişisel malın basit değer artışı (sermaye kazancı) yine kişisel mal sayılırken, o malın "geliri" edinilmiş sayılır (TMK m. 219/4). Kripto varlıklarda fiyat artışının "gelir" mi yoksa kişisel malın değer artışı mı olduğu, davanın somut koşullarına ve bilirkişi incelemesine göre değerlendirilmesi gereken bir husustur.

Bu noktada kripto paranın hukuki statüsünü netleştiren önemli bir gelişme, 26.06.2024 tarihli ve 7518 sayılı Kanun'la 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'na eklenen tanımlardır (7518 sayılı Kanun, 02.07.2024 tarihli ve 32590 sayılı Resmi Gazete). SPK m. 3/bb uyarınca kripto varlık, "dağıtık defter teknolojisi veya benzer bir teknoloji kullanılarak elektronik olarak oluşturulup saklanabilen, dijital ağlar üzerinden dağıtımı yapılan ve değer veya hak ifade edebilen gayri maddi varlıklar" olarak tanımlanmıştır. Bu tanım, kripto paranın malvarlığı değeri olduğunu ve dolayısıyla mal rejimi tasfiyesine konu olabileceğini güçlendiren yasal bir dayanaktır.

Eşinizin Kripto Cüzdanını Boşanmada Nasıl Tespit Edersiniz?

Kripto varlıkların tespiti, taşınmaz ya da banka hesabı tespitinden farklı bir metodoloji gerektirir. İzlenebilecek başlıca yollar şunlardır:

1. Lisanslı kripto varlık hizmet sağlayıcılarından (borsalardan) kayıt talebi

7518 sayılı Kanun'la SPK'ya eklenen m. 35/B ve 35/C hükümleri uyarınca, Türkiye'de faaliyet gösteren kripto varlık hizmet sağlayıcıları (platformlar) Sermaye Piyasası Kurulu'ndan izin almak zorundadır ve müşterilerinin kimliğini 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında tespit etmekle (KYC) yükümlüdür (SPK m. 35/C/1). Bu, lisanslı bir Türk borsasında işlem gören kripto varlıkların, kimlik doğrulaması yapılmış bir hesaba bağlı olduğu ve dolayısıyla mahkeme kararıyla izlenebilir olduğu anlamına gelir.

Dava sürecinde eşin borsadaki hesap hareketleri, HMK m. 220 ve m. 221 hükümleri çerçevesinde talep edilebilir. HMK m. 221 açıkça "üçüncü kişi veya kurumun elinde bulunan bir belgenin ... ispatı için zorunlu olduğuna karar verirse, bu belgenin ibrazını emreder" demektedir. Uygulamada mahkemeden, ilgili kripto varlık hizmet sağlayıcısına veya bankaya müzekkere yazılması talep edilerek hesap dökümleri, para giriş-çıkışları ve kripto varlık bakiyeleri istenebilir.

2. Banka hareketlerinden dolaylı iz sürme

Kripto varlığın kendisi merkezi bir sicile kayıtlı olmasa da, TL karşılığı satın alma işlemi banka havalesi/EFT veya kredi kartı hareketi bırakır. Banka dekontlarında sıkça görülen "..." borsa/platform unvanına yapılan düzenli veya yüksek tutarlı transferler, kripto yatırımının varlığına dair güçlü emareler oluşturur ve bilirkişi incelemesinin başlangıç noktasını teşkil eder.

3. Delil tespiti ve bilirkişi incelemesi

Dava açılmadan önce delillerin kaybolma riski varsa, HMK m. 401 ve m. 402 uyarınca delil tespiti talep edilebilir. Kripto varlık uyuşmazlıklarında mahkemece görevlendirilecek bilirkişi, yalnızca hukuki bilgiyle değil; blok zinciri (blockchain) kayıtlarının okunması, cüzdan adreslerinin eşleştirilmesi ve borsa API kayıtlarının analizi konusunda teknik bilgiyle donanmış olmalıdır (bilirkişi görevlendirmesine ilişkin genel usul HMK m. 266 vd. hükümlerinde düzenlenmiştir).

4. Kişisel (self-custody) cüzdanların zorluğu

Bir borsada değil de eşin kendi soğuk cüzdanında (hardware wallet) veya özel anahtarla kontrol ettiği bir cüzdanda tuttuğu kripto varlıklar, herhangi bir KYC sürecinden geçmediğinden tespiti çok daha zordur. Bu durumda ispat yükü, iddiasını ileri süren tarafa aittir (TMK m. 6: "kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür"). Uygulamada banka hesabından borsaya yapılan transferlerin borsadan sonra bir self-custody cüzdana çıkışının blok zinciri üzerinden izlenmesi, dolaylı ama güçlü bir ispat yöntemidir.

Önemli bir nüans: SPK m. 99/B/7 uyarınca, kripto varlık hizmet sağlayıcı nezdindeki müşteri varlıklarına adli makamlarca el konulması ve bu varlıkların elektronik ortamda haczi mümkün kılınmıştır (İcra ve İflas Kanunu m. 78'e paralel biçimde). Bu da, lisanslı bir platformda tutulan kripto varlıkların — self-custody cüzdanların aksine — hukuken erişilebilir ve tedbire konu edilebilir olduğunu göstermektedir.

Boşanmada Bitcoin ve Altcoin Paylaşımı: Yargıtay Ne Diyor?

Kripto varlıkların mal rejimi tasfiyesindeki konumu, Türk hukukunda henüz olgunlaşmakta olan bir alan olsa da, Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 2024-2025 döneminde verdiği ve doğrudan "kripto para" ifadesi geçen kararlar, mahkemelerin konuya nasıl yaklaştığına dair somut ipuçları vermektedir.

Kripto para yatırımı tek başına "kusur" oluşturmaz

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 10.09.2025 tarihli, 2025/15 E. – 2025/7108 K. sayılı kararında, yerel mahkemenin erkeğe "eşinden habersiz kripto para işi yaptığı" gerekçesiyle kusur yüklemesini isabetsiz bulmuş ve şu değerlendirmeyi yapmıştır:

"...kripto paranın günün ekonomik koşulları bağlamında uygulanagelen bir yatırım aracı olduğu değerlendirildiğinde yalnızca kripto para işi yapmak eyleminin kusur teşkil etmeyeceği..."

Aynı ilke, Dairenin 12.12.2024 tarihli, 2024/2844 E. – 2024/9880 K. sayılı kararında da tekrarlanmıştır: eşin "parasını kripto paraya bağlama" eylemi, yatırım amacıyla yapıldığı sürece boşanmada kusur nedeni sayılmamıştır.

Bu iki karardan çıkan sonuç nettir: Kripto para yatırımı, günümüz ekonomik koşullarında meşru ve olağan bir yatırım aracı olarak kabul edilmektedir; eşin bilgisi/rızası olmadan kripto para alınmış olması, tek başına boşanma sebebi olan bir kusurlu davranış teşkil etmez. Ancak bu, kripto varlığın mal rejimi tasfiyesi dışında kalacağı anlamına gelmez — kusur değerlendirmesi ile katılma alacağı hesaplaması birbirinden bağımsız iki müessesedir.

Kripto para, katılma alacağı davasının konusu olabilir

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 26.12.2024 tarihli, 2024/4246 E. – 2024/10569 K. sayılı kararı, konumuz açısından ayrıca kıymetlidir. Kararda incelenen katılma alacağı davasının dilekçesinde davacı, "davalı adına kayıtlı olan taşınır, taşınmaz, mevduat, bireysel emeklilik, kripto para, borsa ile TÜM VARLIKLARI" üzerinden belirsiz alacak davası açtığını belirtmiştir. Yargıtay bu davayı usul yönünden (belirsiz alacak davası – HMK m. 107 uygulaması) incelemiş ve kripto parayı, taşınmaz ve mevduat gibi diğer klasik varlık türleriyle aynı sepette, tasfiyeye tabi bir malvarlığı unsuru olarak zımnen kabul etmiştir.

Bu karar, uygulamada avukatların katılma alacağı dava dilekçelerinde kripto varlıkları taşınmaz, mevduat ve menkul kıymetlerle birlikte ayrı bir kalem olarak talep etmesinin, Yargıtay içtihadıyla da uyumlu bir dava stratejisi olduğunu göstermektedir.

Henüz yerleşmemiş bir alan: dürüstlük gerektiren bir tespit

Bu üç karar önemli bir eğilimi ortaya koysa da, kripto varlıkların değerleme tarihi, volatilitenin nasıl hesaba katılacağı veya hangi anın "tasfiye anı" sayılacağı gibi kripto varlığa özgü teknik sorularda henüz istikrar kazanmış, kripto varlığa özel bir Yargıtay içtihadı bulunmamaktadır. Bu tür uyuşmazlıklarda mahkemeler, TMK'nın edinilmiş mallara katılma rejimine ilişkin genel hükümlerini (m. 202, 218-241) kıyasen uygulamaktadır. Konunun görece yeni olması nedeniyle önümüzdeki dönemde Yargıtay içtihadının daha da netleşmesi beklenmelidir.

Kripto Paralar Saklanıyor: Boşanmada Gizli Varlık Araştırması

Mal rejiminin tasfiyesinde en sık karşılaşılan ihtilaflardan biri, eşlerden birinin katılma alacağını azaltmak amacıyla malvarlığını kripto paraya çevirip gizlemesidir. Kanun koyucu bu ihtimali öngörmüş ve TMK m. 229'da açık bir düzenleme getirmiştir:

"Aşağıda sayılanlar, edinilmiş mallara değer olarak eklenir: 1. Eşlerden birinin mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içinde diğer eşin rızası olmadan, olağan hediyeler dışında yaptığı karşılıksız kazandırmalar, 2. Bir eşin mal rejiminin devamı süresince diğer eşin katılma alacağını azaltmak kastıyla yaptığı devirler."

Bu hüküm, mal kaçırma amacıyla kripto paraya geçiş yapılması hâlinde doğrudan uygulama alanı bulur. Örneğin, boşanma süreci başlamadan kısa süre önce banka hesabındaki paranın tamamının bir kripto borsasına aktarılıp ardından üçüncü bir kişinin (arkadaş, aile üyesi) cüzdanına devredilmesi, TMK m. 229/2 kapsamında "katılma alacağını azaltmak kastıyla yapılan devir" olarak nitelendirilebilir ve bu değer, tasfiye hesabına eklenerek hesaplanır — yani fiilen elde tutulmuyor olsa da hesapta varmış gibi işlem görür.

Üçüncü kişilere karşı dava hakkı ve zamanaşımı

Kripto varlık gizlice bir üçüncü kişiye (arkadaş, yeni eş adayı, aile bireyi) devredilmişse, TMK m. 241 alacaklı eşe bu kişilere karşı da dava açma imkânı tanır:

"Tasfiye sırasında, borçlu eşin malvarlığı ... katılma alacağını karşılamadığı takdirde, alacaklı eş ... edinilmiş mallarda hesaba katılması gereken karşılıksız kazandırmaları bunlardan yararlanan üçüncü kişilerden eksik kalan miktarla sınırlı olarak isteyebilir."

Bu davanın açılabilmesi için öğrenmeden itibaren 1 yıl, her hâlde mal rejiminin sona ermesinden itibaren 5 yıllık hak düşürücü/zamanaşımı süresine dikkat edilmelidir (TMK m. 241/2). Kripto varlık gibi tespiti zaman alan bir malvarlığı söz konusu olduğunda, bu sürelerin kaçırılmaması kritik önem taşır.

Ayrıca paylı mülkiyete konu bir malın karşılıksız olarak elden çıkarılması hâlinde TMK m. 251 devreye girer ve mal rejiminin sona ermesinden önceki 1 yıl içinde yapılan karşılıksız kazandırmaların, diğer eşin payını azaltma kastıyla yapıldığı kanunen karine olarak kabul edilir — bu da ispat yükünü fiilen devirden yararlanan tarafa çevirir.

Pratik yol haritası

Gizli kripto varlık araştırmasında izlenebilecek adımlar özetle şöyledir:

1. Banka hesap hareketlerinin 3-5 yıllık dökümünün temini ve kripto borsalarına yapılan transferlerin tespiti (HMK m. 220-221 çerçevesinde mahkemeden istenebilir).

2. Kripto varlık hizmet sağlayıcısına müzekkere yazılması ve KYC kaydına bağlı hesap dökümünün talep edilmesi (SPK m. 35/C uyarınca borsaların kimlik tespiti yükümlülüğü bulunduğundan bu kayıtlar mevcuttur).

3. Blok zinciri analizi için bilirkişi görevlendirilmesi, cüzdan adresleri arasındaki transfer izlerinin ortaya konması.

4. Delil tespiti talebiyle (HMK m. 401-402) dava öncesinde kaybolma riski taşıyan delillerin güvence altına alınması.

5. TMK m. 229 ve m. 251 kapsamında eklenecek değer talebinin, dava dilekçesinde açıkça ve ayrı bir kalem olarak talep edilmesi.

6. Süre takibinin yapılması — TMK m. 241'deki 1/5 yıllık sürelerin gözden kaçırılmaması.

Mal kaçırma girişimi devam ederken, dava açılmadan önce eşin malvarlığı üzerindeki tasarruf yetkisini sınırlamak da mümkündür; bu konudaki güncel Yargıtay 2. Hukuk Dairesi kararlarını Tasarruf Yetkisinin Sınırlanması Nedir? (TMK 199) başlıklı yazımızda inceledik.

Kripto Varlıkların Değerlemesinde Volatilite Sorunu

Kripto paraların yüksek fiyat oynaklığı, mal rejimi tasfiyesinde ayrı bir güçlük yaratır. TMK m. 235'e göre, mal rejiminin sona erdiği sıradaki edinilmiş mallar tasfiye anındaki değerleriyle hesaba katılır; eklenecek değerler ise devredildiği tarihteki değer esas alınarak hesaplanır. Bu, bir kripto varlığın boşanma davası sürerken değerinin yarıya inmesi veya iki katına çıkması hâlinde, hangi tarihin esas alınacağının davanın seyri açısından belirleyici olduğu anlamına gelir. Uygulamada mahkemeler bu hesaplamayı bilirkişi raporuna dayandırmaktadır; taraflara da kripto varlığın çok değişken bir piyasa değerine sahip olduğunu gösteren güncel borsa kayıtlarını dosyaya sunmaları önerilir.

Sonuç

Kripto varlıklar, Türk mal rejimi hukukunun kişisel mal / edinilmiş mal ayrımına oturtulabilen, TMK'nın genel hükümleriyle tasfiyeye konu edilebilen malvarlığı değerleridir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin güncel kararları, kripto para yatırımının tek başına kusur oluşturmadığını ama katılma alacağı hesabına dahil edilen bir varlık kalemi olduğunu ortaya koymaktadır. Gizlenen kripto varlıkların tespiti teknik bilgi, doğru dava stratejisi ve süre takibi gerektiren bir süreçtir. Bu nedenle kripto varlığı bulunan veya bulunduğundan şüphelenilen boşanma davalarında, hem aile hukuku hem de kripto varlık mevzuatına hâkim bir avukatla çalışmak, hak kaybının önüne geçilmesi açısından belirleyicidir.

Dosyanızda kripto varlık şüphesi varsa, ön değerlendirme için büromuzla iletişime geçebilirsiniz.

---

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Kripto para boşanmada mal paylaşımına dahil olur mu?

Evet. Evlilik birliği içinde edinilen kripto para, edinilmiş mallara katılma rejiminde (TMK m. 202, 218-219) diğer malvarlığı değerleri gibi katılma alacağı hesabına dahil edilir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 26.12.2024 tarihli, 2024/4246 E. – 2024/10569 K. sayılı kararında da kripto para, taşınmaz ve mevduat ile birlikte tasfiyeye konu bir varlık kalemi olarak değerlendirilmiştir.

Eşimin bilgim dışında kripto para alması boşanma sebebi (kusur) sayılır mı?

Yargıtay'ın yerleşmekte olan içtihadına göre hayır. 10.09.2025 tarihli, 2025/15 E. – 2025/7108 K. sayılı ve 12.12.2024 tarihli, 2024/2844 E. – 2024/9880 K. sayılı kararlarda, kripto paranın günümüz koşullarında olağan bir yatırım aracı olduğu, salt kripto para alınmasının kusur teşkil etmeyeceği vurgulanmıştır. Ancak bu, kripto varlığın paylaşım dışı kalacağı anlamına gelmez.

Eşimin kripto cüzdanını nasıl tespit ettirebilirim?

Türkiye'de lisanslı kripto varlık hizmet sağlayıcıları (borsalar), SPK m. 35/C uyarınca müşteri kimliğini tespit etmekle (KYC) yükümlüdür. Dava sürecinde HMK m. 220-221 çerçevesinde mahkemeden bu platformlara ve bankalara müzekkere yazılması, ayrıca blok zinciri kayıtlarının incelenmesi için bilirkişi görevlendirilmesi talep edilebilir.

Eşim kripto varlığını gizlice sattı veya devretti, ne yapabilirim?

TMK m. 229, mal rejiminin sona ermesinden önceki 1 yıl içinde rızanız olmadan yapılan karşılıksız kazandırmaların ve katılma alacağını azaltma kastıyla yapılan devirlerin tasfiye hesabına eklenmesini öngörür. Değeri devralan üçüncü kişiye karşı da TMK m. 241 uyarınca dava açılabilir; ancak öğrenmeden itibaren 1 yıl, her hâlde mal rejiminin sona ermesinden itibaren 5 yıllık süreye dikkat edilmelidir.

Yurt dışı borsalarda veya soğuk cüzdanda (hardware wallet) tutulan kripto varlıklar tespit edilebilir mi?

Bu varlıkların tespiti, Türkiye'de lisanslı bir platformdaki hesaba göre çok daha zordur; çünkü kimlik doğrulama (KYC) kaydı Türk mahkemesinin doğrudan erişebileceği bir kurumda olmayabilir. Bu durumlarda banka hesabından borsaya yapılan transferlerin izlenmesi ve blok zinciri analizi yapan bir bilirkişiden dolaylı delil elde edilmesi yoluna gidilir; ispat yükü TMK m. 6 gereği iddiayı ileri süren taraftadır.

Kripto varlığın değeri dava sırasında değişirse hangi tarih esas alınır?

TMK m. 235 uyarınca mevcut edinilmiş mallar tasfiye anındaki değeriyle, eklenecek değerler ise devredildikleri tarihteki değerleriyle hesaba katılır. Kripto varlıkların yüksek oynaklığı nedeniyle bu hesaplama genellikle bilirkişi incelemesiyle netleştirilir.