Boşanmada Mal Paylaşımı: Katılma Alacağı, Değer Artış Payı ve Katkı Payı
Güncelleme tarihi: 2 Kas
Kısa cevap: Boşanmada mal paylaşımı, evlilik süresince edinilen malvarlığının “mal rejiminin tasfiyesi” kurallarına göre hesaplanmasıdır. Eşler başka bir rejim seçmemişse 1 Ocak 2002'den itibaren yasal rejim olan edinilmiş mallara katılma uygulanır (TMK m.202). Bu rejimde her eş, diğerinin evlilik içinde karşılığını vererek edindiği malların borçlar düşüldükten sonra kalan değerinin (artık değer) yarısı üzerinde alacak hakkına sahiptir (TMK m.236). Bu hak kural olarak malın kendisine değil, bir para alacağına yöneliktir.
Paylaşımda belirleyici olan, malın kimin adına kayıtlı olduğundan çok hangi dönemde ve hangi kaynakla edinildiğidir. Aşağıda paylaşıma giren mallar, katılma alacağı, değer artış payı ve katkı payı arasındaki fark, hesaplamanın adımları, dava süreci ve ödeme konuları ele alınmaktadır.
Yasal Mal Rejimi: Edinilmiş Mallara Katılma
Eşler arasında edinilmiş mallara katılma rejiminin uygulanması asıldır; eşler mal rejimi sözleşmesiyle mal ayrılığı, paylaşmalı mal ayrılığı veya mal ortaklığı rejimlerinden birini seçebilir (TMK m.202). Sözleşme noterde düzenleme veya onaylama şeklinde yapılır; taraflar evlenme başvurusu sırasında seçtikleri rejimi yazılı olarak da bildirebilir (TMK m.205).
1 Ocak 2002'den önce evlenmiş eşler bakımından, sözleşmeyle başka bir rejim seçilmemişse bu tarihe kadar mal ayrılığı rejimi geçerlidir. Bu eşler 1 Ocak 2002'den başlayarak bir yıl içinde başka bir rejim seçmedilerse, bu tarihten geçerli olmak üzere yasal rejimi seçmiş sayılırlar; aynı süre içinde yapılan bir sözleşmeyle yasal rejimin evlenme tarihinden geçerli olacağı da kabul edilebilir (4722 sayılı Kanun m.10). Bu nedenle evliliği 2002'den önce başlayan dosyalarda iki dönem ayrı ayrı hesaplanır.
Paylaşıma Giren ve Girmeyen Mallar
Edinilmiş mal, her eşin bu mal rejiminin devamı süresince karşılığını vererek elde ettiği malvarlığı değerleridir. Kanunda örnek olarak şunlar sayılır (TMK m.219):
Çalışmanın karşılığı olan edinimler (maaş ve bu gelirle alınan ev, araç, birikim gibi),
Sosyal güvenlik veya sosyal yardım kurum ve kuruluşlarının ya da personele yardım amacıyla kurulan sandık ve benzerlerinin yaptığı ödemeler,
Çalışma gücünün kaybı nedeniyle ödenen tazminatlar,
Kişisel malların gelirleri (örneğin evlilikten önce alınmış bir evin evlilik içindeki kira geliri),
Edinilmiş malların yerine geçen değerler.
Kanun gereğince kişisel mal sayılan ve paylaşıma girmeyen değerler ise şunlardır (TMK m.220):
Eşlerden birinin yalnız kişisel kullanımına yarayan eşya,
Mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait olan mallar ile miras yoluyla veya bağış gibi karşılıksız kazanma yoluyla sonradan edinilen malvarlığı değerleri,
Manevi tazminat alacakları,
Kişisel malların yerine geçen değerler.
Eşler mal rejimi sözleşmesiyle, bir mesleğin icrası veya işletmenin faaliyeti sebebiyle doğan değerlerin kişisel mal sayılacağını ve kişisel malların gelirlerinin edinilmiş mallara dahil olmayacağını kararlaştırabilir (TMK m.221).
İspat yükü bakımından TMK m.222 üç kural koyar. Belirli bir malın eşlerden birine ait olduğunu iddia eden, bunu ispatlamakla yükümlüdür. Hangi eşe ait olduğu ispatlanamayan mallar eşlerin paylı mülkiyetinde sayılır. Bir eşin bütün malları da aksi ispatlanıncaya kadar edinilmiş mal kabul edilir; bu nedenle bir malın miras, bağış veya evlilik öncesi birikimle alındığını ileri süren eş, bunu delille (çoğunlukla belgeyle) ortaya koymalıdır.
Katılma Alacağı
Katılma alacağı, her eşin diğer eşe ait artık değerin yarısı üzerindeki alacak hakkıdır; karşılıklı alacaklar takas edilir (TMK m.236/1). Artık değer, eklenecek değerler ve denkleştirmeden elde edilen miktarlar da dahil olmak üzere bir eşin edinilmiş mallarının toplam değerinden bu mallara ilişkin borçlar çıkarıldıktan sonra kalan miktardır (TMK m.231/1). Kanun “değer eksilmesi göz önüne alınmaz” dediğinden, borçları mallarını aşan eşin artık değeri sıfır kabul edilir ve bu eksi bakiye diğer eşe yansıtılmaz (TMK m.231/2).
Yargıtay, katılma alacağının kanundan doğan bir hak olduğunu; bu hakkı talep eden eşin gelirinin bulunmasının veya malın edinilmesine, iyileştirilmesine ya da korunmasına katkıda bulunmuş olmasının gerekmediğini belirtmektedir (Yargıtay 2. HD, E. 2025/5140, K. 2026/3750, T. 07.04.2026). Bu nedenle ev hanımı olan ya da evlilik boyunca geliri olmayan eş de katılma alacağı talep edebilir.
Değer Artış Payı
Eşlerden biri, diğerine ait bir malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına hiç ya da uygun bir karşılık almaksızın katkıda bulunmuşsa, tasfiye sırasında bu malda ortaya çıkan değer artışı için katkısı oranında alacak hakkına sahip olur. Alacak, malın tasfiye sırasındaki değerine göre hesaplanır; değer kaybı varsa katkının başlangıçtaki değeri esas alınır (TMK m.227/1).
Mal daha önce elden çıkarılmışsa diğer eşe ödenecek alacağı hâkim hakkaniyete uygun olarak belirler (TMK m.227/2). Eşler yazılı bir anlaşmayla değer artışından pay almaktan vazgeçebilir veya pay oranını değiştirebilir (TMK m.227/3). Değer artış payı, diğer eşe ait malın kişisel ya da edinilmiş mal olmasına bakılmaksızın, o malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına para veya para ile ölçülebilen bir değerle yapılan katkılarda gündeme gelir; mal evlilik içinde edinilmişse aynı mal için ayrıca katılma alacağı da hesaplanır (Yargıtay 2. HD, E. 2024/5879, K. 2025/8484, T. 09.10.2025).
Katkı Payı Alacağı (Mal Ayrılığı Dönemi)
Katkı payı alacağı, 743 sayılı eski Medeni Kanun döneminde geçerli olan mal ayrılığı rejimi sırasında (TKM m.170) edinilen mallara, diğer eşin para veya para ile ölçülebilen emeğiyle yaptığı katkıya dayanan ve esasları Yargıtay uygulamasıyla belirlenmiş bir alacaktır. Bu alacakta otomatik yarı pay yoktur; önce katkı oranı belirlenir.
Yargıtay uygulamasında katkı payı alacağı, malın dava tarihindeki sürüm (rayiç) değeri ile belirlenen katkı oranının çarpılmasıyla hesaplanır (Yargıtay 2. HD, E. 2025/4717, K. 2026/6407, T. 11.06.2026). Faiz talep edilmişse katkı payı alacağına dava tarihinden itibaren faiz yürütülür (Yargıtay 2. HD, E. 2024/9494, K. 2025/12006, T. 25.12.2025). Mal ayrılığı döneminde edinilen mala, çalışarak düzenli ve sürekli gelir elde eden eşin katkıda bulunduğunun kabul edilmesi gerektiği de Yargıtay kararlarında vurgulanmaktadır (Yargıtay 2. HD, E. 2022/7655, K. 2023/5518, T. 22.11.2023).
Alacak Türlerinin Karşılaştırması
Alacak | Dönem | Katkı ispatı | Hesap |
Katılma alacağı (TMK m.231, 236) | 1 Ocak 2002 sonrası edinilmiş mallara katılma rejimi | Gerekmez | Diğer eşin artık değerinin yarısı; alacaklar takas edilir |
Değer artış payı (TMK m.227) | 1 Ocak 2002 sonrası | Diğer eşin belirli bir malına katkı gerekir | Katkı oranında, malın tasfiye anındaki değeri üzerinden; değer kaybında katkının başlangıçtaki değeri |
Katkı payı alacağı | 1 Ocak 2002 öncesi mal ayrılığı dönemi | Katkı gerekir | Katkı oranı × malın dava tarihindeki sürüm değeri |
Aynı dosyada evlilik tarihine göre bu alacak türlerinden biri veya birkaçı birlikte gündeme gelebilir. Doğru talebin seçilmesi, hem ispat yükünü hem de hesaplanacak tutarı doğrudan etkiler.
Mal Paylaşımının Hesaplanması
Tasfiye kabaca şu adımlarla yapılır:
Her eşin kişisel malları ile edinilmiş malları, mal rejiminin sona erdiği andaki durumlarına göre ayrılır (TMK m.228/1). Sosyal güvenlik kurumlarınca yapılan toptan ödeme veya iş gücü kaybı nedeniyle ödenen tazminat bakımından, ömür boyu irat bağlansaydı rejimin sona ermesinden sonraki döneme ait olacak iradın peşin sermaye değeri kadar kısım kişisel mal sayılır (TMK m.228/2).
Edinilmiş mallara eklenecek değerler hesaba katılır: rejimin sona ermesinden önceki bir yıl içinde diğer eşin rızası olmadan olağan hediyeler dışında yapılan karşılıksız kazandırmalar ile rejim süresince diğer eşin katılma alacağını azaltmak kastıyla yapılan devirler (TMK m.229).
Kişisel mallar ile edinilmiş mallar arasında denkleştirme yapılır; örneğin kişisel mala ilişkin bir borç edinilmiş mallardan ödenmişse (TMK m.230). Bir eşin diğerine ait bir mala katkısı varsa, bu katkı için değer artış payı ayrıca belirlenir (TMK m.227).
Edinilmiş mallara ilişkin borçlar düşülerek her eşin artık değeri bulunur (TMK m.231).
Her eş diğerinin artık değerinin yarısına hak kazanır; karşılıklı alacaklar takas edilir (TMK m.236/1).
Hesapta iki ayrı tarih kullanılır. Boşanma kararıyla mal rejimi dava tarihinden geçerli olarak sona erdiğinden (TMK m.225/2), tasfiyeye girecek mallar dava tarihindeki durumlarına göre belirlenir; değerleri ise tasfiye anındaki sürüm değeriyle hesaplanır (TMK m.232, m.235/1). Yargıtay uygulamasında tasfiye tarihi karar tarihidir (Yargıtay 2. HD, E. 2023/556, K. 2024/609, T. 07.02.2024). Hesaba eklenecek değerlerde kanun malın devredildiği tarihi esas alır (TMK m.235/2). Yargıtay uygulamasında devredilen mal mevcutmuş gibi hesaba katılır; malın devir tarihindeki durumu esas alınarak tasfiye tarihine en yakın tarihteki sürüm değeri belirlenir (Yargıtay 2. HD, E. 2023/3557, K. 2024/4924, T. 27.06.2024; 2. HD, E. 2025/5541, K. 2025/8846, T. 16.10.2025).
Temsilî bir örnek: Bir eşin artık değeri 2.000.000 TL, diğerininki 1.000.000 TL olsun. Birinci eşin, diğerinin artık değeri üzerinden 500.000 TL; ikinci eşin ise birinci eşin artık değeri üzerinden 1.000.000 TL katılma alacağı doğar. Alacaklar takas edildiğinde birinci eş diğerine 500.000 TL öder. Ancak mahkeme davalı eşin kendi katılma alacağını kendiliğinden hesaba katmaz; davalı eş bu alacağı takas def'i olarak ileri sürmeli veya karşı dava açmalıdır (Yargıtay 2. HD, E. 2023/1039, K. 2024/1963, T. 21.03.2024). Gerçek dosyalarda malların değeri, edinme tarihleri ve kredi ödemeleri bilirkişi incelemesiyle belirlenir.
Katılma alacağı ve değer artış payı bölünebilir para alacaklarıdır. Dava açılırken kesin değer bilinmediğinden bu davalar çoğunlukla kısmi dava olarak açılır ve fazlaya ilişkin haklar saklı tutulur (HMK m.109/1). 7589 sayılı Kanunla HMK m.109'a eklenen dördüncü fıkraya göre talep, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere ve iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir; artırılan kısım bakımından da zamanaşımı dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır. Bu hak yalnızca bir kez kullanılabildiğinden artırım, değer bilirkişi incelemesiyle netleştikten sonra yapılmalıdır. Aynı Kanunla belirsiz alacak davasını düzenleyen HMK m.107 yürürlükten kaldırılmıştır; geçiş hükmüne göre bu madde, kaldırılmadan önce açılmış davalarda uygulanmaya devam eder.
Eşin Adına Kayıtlı Ev ve Araç
Tapuda veya araç ruhsatında yalnızca bir eşin adının yazılı olması, o malın paylaşım dışında kaldığı anlamına gelmez. Evlilik içinde çalışma geliriyle alınan ev veya araç, kimin adına kayıtlı olursa olsun edinilmiş maldır ve ilgili kredi borcu düşüldükten sonra kalan değer artık değer hesabına girer. Malik eş edinimde kendi kişisel mal kaynaklarını da (miras, bağış, evlilik öncesi birikim) kullanmışsa, bu katkı için kendi kişisel malları ile edinilmiş malları arasında denkleştirme yapılır (TMK m.230/3). Kişisel kaynak diğer eşe aitse, o eş bu katkı için değer artış payı isteyebilir (TMK m.227). Buna karşılık evlenmeden önce alınmış ya da miras veya bağışla gelmiş mallar kişisel mal olarak kalır.
Evlenmeden önce kredi ile alınan evde ev kişisel maldır; ancak kredinin evlilik içinde ödenen kısmı edinilmiş mallardan ödenmiş sayılabilir. Yargıtay böyle bir dosyada, peşinat ve evlilikten önce ödenen kredi kısmı için malik eş lehine kişisel mal denkleştirmesi yapılmasını, evlilik içinde ödenen kredi kısmına isabet eden değer üzerinden ise diğer eş lehine katılma alacağı hesaplanmasını istemiştir (Yargıtay 2. HD, E. 2024/840, K. 2024/9571, T. 05.12.2024).
Evin tapusu eşinizin üzerindeyse ve ev aile konutuysa, mal paylaşımı davasından bağımsız olarak tapu müdürlüğünden aile konutu şerhi isteyebilirsiniz (TMK m.194/3). Eşiniz aile konutunu sizin açık rızanız olmadan devredemez veya üzerindeki hakları sınırlayamaz (TMK m.194/1); şerh bu korumanın tapu kütüğünde görünür olmasını sağlar.
Evlilik devam ederken malvarlığının elden çıkarılması endişesi varsa tasarruf yetkisinin sınırlanması (TMK m.199) istenebilir; bu önlem boşanma kararı kesinleştikten sonra uygulanamaz (Yargıtay 2. HD, E. 2024/7619, K. 2025/3892, T. 17.04.2025). Tasfiye davası sırasında ise tasfiyeye konu mallar üzerine ihtiyati tedbir konulması istenebilir (HMK m.389).
Dava, Yetki ve Zamanaşımı
Mal rejiminin tasfiyesi talebi, boşanma davasıyla birlikte ileri sürülebileceği gibi boşanma kesinleştikten sonra ayrı bir dava olarak da açılabilir. Mal rejimi dava tarihinden geçerli olarak sona erse de tasfiye hükmü kurulabilmesi için boşanma kararının kesinleşmesi gerekir. Bu nedenle tasfiye talebi boşanmayla birlikte ileri sürüldüğünde mahkemeler bu talebi kural olarak ayırarak (tefrik) ayrı bir esasa kaydeder; boşanma davası sürerken ayrıca açılan tasfiye davasında da boşanma davası bekletici mesele yapılır (Yargıtay 2. HD, E. 2023/6050, K. 2024/6103, T. 19.09.2024).
Boşanmaya bağlı tasfiye davalarında yetkili mahkeme, boşanma davasında yetkili olan mahkemedir (TMK m.214/2): eşlerden birinin yerleşim yeri veya eşlerin davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesi (TMK m.168). Bu yetki kesin değildir; davalı yetki itirazını cevap dilekçesinde, yetkili mahkemeyi de göstererek ileri sürmelidir (HMK m.19/2). Süresi içinde ve usulüne uygun yetki itirazında bulunulmazsa davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir (HMK m.19/4; Yargıtay 5. HD, E. 2024/4027, K. 2024/7106, T. 10.06.2024). Mal rejimi ölümle sona ermişse ölenin son yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir (TMK m.214/1); bu durum eşin vefatı hâlinde mal paylaşımı yazımızda ele alınmıştır.
Türk Medeni Kanunu'nda mal rejiminin tasfiyesi davaları için ayrı bir zamanaşımı süresi öngörülmediğinden on yıllık genel zamanaşımı süresi uygulanır (TBK m.146). Evlilik devam ettiği sürece eşlerin birbirinden alacakları için zamanaşımı işlemediğinden (TBK m.153/3), Yargıtay bu sürenin boşanma kararının kesinleştiği tarihten itibaren işlemeye başladığını kabul etmektedir (Yargıtay 2. HD, E. 2024/5460, K. 2025/6170, T. 19.06.2025). Mal rejiminin dava tarihinde sona ermiş sayılması, zamanaşımının da o tarihte başladığı anlamına gelmez.
Ödeme, Faiz ve İcra
Ödeme biçimi: Katılma alacağı ve değer artış payı ayın veya para olarak ödenebilir; aynî ödemede malların sürüm değeri esas alınır, bir mesleğin icrasına ayrılmış birimler ile işletmelerin ekonomik bütünlüğü gözetilir (TMK m.239/1). Bu hak bir alacak hakkı olduğundan alacaklı eş, diğer eş adına kayıtlı malın tapusunun iptalini ve kendi adına tescilini kural olarak isteyemez (Yargıtay 2. HD, E. 2022/10837, K. 2024/1076, T. 21.02.2024).
Erteleme: Derhâl ödeme borçlu eş için ciddi güçlükler doğuracaksa, borçlu eş ödemelerin uygun bir süre ertelenmesini isteyebilir (TMK m.239/2).
Faiz: Aksine anlaşma yoksa katılma alacağına ve değer artış payına tasfiyenin sona ermesinden başlayarak faiz yürütülür; durum ve koşullar gerektiriyorsa borçludan güvence istenebilir (TMK m.239/3). Yargıtay uygulamasında tasfiye tarihi karar tarihi kabul edildiğinden faiz kural olarak karar tarihinden işler (Yargıtay 2. HD, E. 2022/9398, K. 2024/453, T. 24.01.2024); 2002 öncesine ilişkin katkı payı alacağında ise faiz, talep edilmişse dava tarihinden başlar (Yargıtay 2. HD, E. 2024/9494, K. 2025/12006, T. 25.12.2025).
İcra: Aile hukukuna ilişkin kararlar kural olarak kesinleşmedikçe yerine getirilemez (HMK m.350/2, m.367/2). Yargıtay ise katılma alacağına ilişkin ilamların tarafların kişisel veya ailevi durumunu değiştirmeyen, boşanmadan bağımsız eda ilamları olduğunu ve kesinleşmeden icraya konulabileceğini kabul etmektedir (Yargıtay 12. HD, E. 2022/8143, K. 2023/644, T. 06.02.2023; 12. HD, E. 2018/4163, K. 2018/9595, T. 10.10.2018).
Harç: Mal rejiminin tasfiyesi davası bir para alacağı davası olduğundan talep edilen değer üzerinden nispi harca tabidir; kısmi davada harç önce gösterilen miktar üzerinden yatırılır, talep artırıldığında artırılan kısım için tamamlanır.
Zina ve Hayata Kast Hâlinde Pay İndirimi
Mal paylaşımı, maddi ve manevi tazminat ile yoksulluk nafakasından farklı olarak kusura bağlı değildir; boşanmada kusurlu bulunan eş de kural olarak katılma alacağını korur. Kanundaki tek istisna, zina veya hayata kast nedeniyle boşanma hâlidir: bu durumda hâkim, kusurlu eşin artık değerdeki pay oranının hakkaniyete uygun olarak azaltılmasına veya kaldırılmasına karar verebilir (TMK m.236/2).
Yargıtay bu hükmün uygulanabilmesi için boşanma kararının TMK m.161 (zina) veya m.162 (hayata kast) sebebine dayanması gerektiğini; boşanmaya yalnızca evlilik birliğinin temelinden sarsılması (TMK m.166) gerekçesiyle karar verilmişse, sadakatsizlik ileri sürülse bile bu hükme dayanılarak indirim yapılamayacağını kabul etmektedir (Yargıtay 2. HD, E. 2022/10383, K. 2023/5800, T. 30.11.2023).
Deliller ve Bilirkişi İncelemesi
Mal paylaşımı davaları belgeye dayalı davalardır. Tapu ve araç tescil kayıtları, alım-satım sözleşmeleri, banka hesap hareketleri ve kredi ödeme planları, SGK hizmet dökümleri ile maaş bordroları, malın ne zaman ve hangi kaynakla edinildiğini gösteren başlıca delillerdir. Miras, bağış veya evlilik öncesi birikim iddiası için veraset ilamı, banka dekontları ve tanık beyanları kullanılabilir. Malların sürüm değeri çoğunlukla keşif ve bilirkişi incelemesiyle belirlenir; malın kişisel mal mı edinilmiş mal mı olduğu gibi hukuki nitelendirmeleri ise mahkeme yapar (HMK m.266). Delillerin nasıl toplanacağı için boşanma davalarında delil rehberimize bakabilirsiniz.
Arabuluculuk
Katılma alacağı ve değer artış payı talepleri için arabulucuya başvurmak dava şartı değildir. Taraflar serbestçe tasarruf edebildikleri bu parasal konularda isteğe bağlı arabuluculuk yoluyla anlaşabilir (6325 sayılı Kanun m.1/2). Buna karşılık eşlerin paylı mülkiyetinde bulunan bir taşınmaz veya taşınır için açılacak ortaklığın giderilmesi davasından önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır (6325 sayılı Kanun m.18/B-1-b). Aile içi şiddet iddiası içeren uyuşmazlıklar ise arabuluculuğa elverişli değildir (6325 sayılı Kanun m.1/2).
Ankara'da Mal Paylaşımı Davası
Mal rejiminin tasfiyesi davaları aile mahkemesinin görevindedir (4787 sayılı Kanun m.4). Aile mahkemesi kurulamayan yerlerde bu davalara Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenen asliye hukuk mahkemesi bakar (4787 sayılı Kanun m.2/2). Yetkili yer, yukarıda açıklanan TMK m.214 ve m.168 kurallarına göre belirlenir.
Mal paylaşımı davasının açılması, taleplerin doğru kurgulanması ve bilirkişi sürecinin takibi hakkında bilgi için Ankara boşanma avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Evlenmeden önce aldığım mal paylaşılır mı?
Kural olarak hayır. Mal rejiminin başlangıcında sahip olunan mallar kişisel maldır (TMK m.220). Ancak bu malın evlilik içinde elde edilen gelirleri (örneğin kira geliri), sözleşmeyle aksi kararlaştırılmadıkça edinilmiş mal sayılır (TMK m.219, m.221). Malın kredisi evlilik içinde ödenmişse ödenen kısım katılma alacağı hesabına girebilir; diğer eşin para veya para ile ölçülebilen bir katkısı varsa değer artış payı da gündeme gelebilir.
Miras veya bağış yoluyla gelen mal paylaşılır mı?
Kural olarak hayır. Miras veya karşılıksız kazanma yoluyla edinilen mallar kişisel maldır (TMK m.220). Bir eşin bütün malları aksi ispatlanıncaya kadar edinilmiş mal sayıldığından, malın miras veya bağışla geldiğini ileri süren eş bunu ispatlamalıdır (TMK m.222).
Çalışmayan eş mal paylaşımından pay alır mı?
Evet. Katılma alacağı kanundan doğar; talep eden eşin gelirinin olması veya mala katkıda bulunması gerekmez (Yargıtay 2. HD, E. 2025/5140, K. 2026/3750). Çalışmayan eş de diğer eşin artık değerinin yarısını talep edebilir.
Ev kredisini ben ödedim ama tapu eşimin adına; hakkım var mı?
Talep türü evin niteliğine göre değişir. Ev evlilik içinde alınmışsa edinilmiş maldır ve katılma alacağı gündeme gelir; kendi kişisel paranızla (örneğin miras parasıyla) katkı yaptıysanız ayrıca değer artış payı da istenebilir. Ev eşinizin kişisel malıysa (örneğin evlenmeden önce alınmışsa), evlilik içinde edinilmiş mallardan ödenen kredi kısmı için katılma alacağı, kendi kişisel paranızla yaptığınız katkı için ise değer artış payı gündeme gelir. Her iki durumda banka kayıtları temel delildir.
Ziynet eşyaları mal paylaşımına girer mi?
Düğünde takılan ziynetler, aksine bir anlaşma veya ispatlanmış yerel örf ve âdet yoksa kural olarak takıldığı eşin kişisel malı sayılır; bir cinse özgü takılar ise kime takılmış olursa olsun o cinsten eşe verilmiş kabul edilir (Yargıtay 2. HD, E. 2026/136, K. 2026/6720, T. 16.06.2026). Ziynetler mal rejiminin tasfiyesinden ayrı olarak ziynet alacağı davasıyla istenir. Ayrıntılar için ziynet alacağı davası yazımıza bakabilirsiniz.
Boşandıktan sonra mal paylaşımı davası için ne kadar süre var?
On yıllık genel zamanaşımı süresi uygulanır (TBK m.146). Yargıtay uygulamasında bu süre, boşanma kararının kesinleştiği tarihten itibaren işlemeye başlar (Yargıtay 2. HD, E. 2024/5460, K. 2025/6170). Hak kaybı yaşamamak için sürecin geciktirilmemesi önerilir.
Aldatan eş mal paylaşımından pay alabilir mi?
Kural olarak evet. Hâkim kusurlu eşin payını yalnızca boşanma zina veya hayata kast sebebiyle verilmişse azaltabilir veya kaldırabilir (TMK m.236/2). Yargıtay uygulamasına göre boşanma yalnızca evlilik birliğinin temelinden sarsılması sebebine dayanıyorsa bu indirim yapılamaz.
Mal paylaşımı davası boşanma davasıyla birlikte mi açılmalı?
Zorunlu değildir. Talep boşanma dilekçesinde ileri sürülebileceği gibi boşanma kesinleştikten sonra ayrı bir dava olarak da açılabilir. Birlikte ileri sürülürse mahkeme bu talebi kural olarak ayırır ve boşanma kararının kesinleşmesini bekler. Dilekçede taleplerin nasıl gösterileceği için boşanma dilekçesi yazımıza bakabilirsiniz.
Mal paylaşımı davası hangi mahkemede açılır?
Aile mahkemesinde açılır. Boşanmaya bağlı tasfiyede yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya eşlerin davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir (TMK m.214/2, m.168). Yetki kesin olmadığından davalı süresinde itiraz etmezse davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.
Malın hangi eşe ait olduğu belli değilse ne olur?
Hangi eşe ait olduğu ispatlanamayan mallar eşlerin paylı mülkiyetinde sayılır (TMK m.222/2). Malın hangi eşe ait olduğu belli olup kişisel mal mı edinilmiş mal mı olduğu tartışmalıysa, aksi ispatlanıncaya kadar edinilmiş mal kabul edilir (TMK m.222/3).
Mal paylaşımı davası kısmi dava olarak açılabilir mi?
Evet. Katılma alacağı ve değer artış payı bölünebilir para alacaklarıdır (HMK m.109/1). Bilirkişi raporundan sonra talep, aynı davada bir defaya mahsus olarak tahkikatın sonuna kadar artırılabilir; artırılan kısım için de zamanaşımı dava tarihinde kesilmiş sayılır (HMK m.109/4). Bu hak yalnızca bir kez kullanılabilir.
Katılma alacağına faiz ne zamandan itibaren işler?
Aksine anlaşma yoksa tasfiyenin sona ermesinden başlayarak faiz yürütülür (TMK m.239/3); Yargıtay uygulamasında bu tarih karar tarihidir. 2002 öncesine ilişkin katkı payı alacağında faiz, talep edilmişse dava tarihinden işler.
Katılma alacağı kararı kesinleşmeden icraya konulabilir mi?
Yargıtay, katılma alacağına ilişkin ilamların boşanmadan bağımsız eda ilamları olduğunu ve kesinleşmeden icraya konulabileceğini kabul etmektedir (Yargıtay 12. HD, E. 2022/8143, K. 2023/644; 12. HD, E. 2018/4163, K. 2018/9595). İlam sonradan bozulursa icranın iadesi gündeme gelir (İİK m.40). Karara karşı istinaf veya temyiz yoluna başvuran borçlu eş ise hükmolunan miktar kadar teminat göstererek icranın geri bırakılması kararı almak için süre isteyebilir (İİK m.36).
Eşim boşanmadan önce malları başkasına devrederse ne olur?
Rejimin sona ermesinden önceki bir yıl içinde diğer eşin rızası olmadan olağan hediyeler dışında yapılan karşılıksız kazandırmalar ile katılma alacağını azaltmak kastıyla yapılan devirler hesapta edinilmiş mallara eklenir (TMK m.229). Borçlu eşin malvarlığı katılma alacağını karşılamazsa eksik kalan miktar, hesaba katılan karşılıksız kazandırmalardan yararlanan üçüncü kişilerden istenebilir; bu dava hakkı, hakkın zedelendiğinin öğrenilmesinden başlayarak bir yıl ve her hâlde mal rejiminin sona ermesinden, boşanmada boşanma davasının açıldığı tarihten başlayarak beş yıl geçmekle düşer (TMK m.241, m.225/2).
Eski Medeni Kanun döneminde evlendik; hangi kurallar uygulanır?
Eşler sözleşmeyle başka bir rejim seçmemişse, 1 Ocak 2002'ye kadar edinilen mallar için mal ayrılığı rejimi ve buna bağlı katkı payı alacağı, bu tarihten sonra edinilen mallar için edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır. Eşler 1 Ocak 2002'den başlayan bir yıl içinde yaptıkları sözleşmeyle yasal rejimin evlenme tarihinden geçerli olacağını kabul etmişlerse, bütün evlilik dönemi için edinilmiş mallara katılma hükümleri uygulanır (4722 sayılı Kanun m.10). Böyle bir sözleşme yoksa iki dönem aynı dosyada ayrı ayrı hesaplanır.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her dosya kendi koşullarında değerlendirilmelidir.
İlgili Yazılar
Av. Murat Akman — Ankara Boşanma Avukatı. Detaylı bilgi ve randevu için: www.muratakman.com
Son güncelleme: 2 Kasım 2026
