Boşanma Davası Ne Kadar Sürer? Ankara'da Anlaşmalı ve Çekişmeli Boşanma
Güncelleme tarihi: 2 Kas
Kısa cevap: Anlaşmalı boşanma davası, protokol eksiksizse çoğu zaman tek duruşmada karara bağlanır; toplam süreyi büyük ölçüde duruşma gününün ne zaman verildiği ve kararın kesinleşmesi belirler. Çekişmeli boşanma davası ise dilekçeler aşaması, ön inceleme, tanık ve bilirkişi incelemesi gibi aşamalardan geçtiği için genellikle daha uzun sürer. 31.07.2026'dan bu yana duruşmalar arasındaki süre kural olarak üç ayı geçemez (HMK m.147/3). Boşanma hükmüne karşı istinaf veya temyiz yoluna başvurulursa kesinleşme bu incelemelerin tamamlanmasını bekler.
Kanun, boşanma davasının toplam süresini değil, belirli aşamaların sürelerini düzenler. Bu yazıda bu kanuni süreleri, süreyi uzatan ve kısaltan unsurları ve kararın ne zaman kesinleştiğini açıklıyoruz.
Anlaşmalı Boşanmada Süre
Anlaşmalı boşanma, evliliği en az bir yıl sürmüş eşlerin birlikte başvurması ya da birinin diğerinin davasını kabul etmesi ve hâkimin eşleri bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumuna ilişkin düzenlemeyi uygun bulmasıyla gerçekleşir (TMK m.166/3). Taraflar sonuçlarda anlaştığından tanık dinlenmesi ve bilirkişi incelemesi gibi tahkikat işlemlerine çoğu zaman gerek kalmaz.
Süreyi uzatabilecek başlıca durum, protokolün eksik veya uygulanması tartışmalı biçimde hazırlanmasıdır. Hâkim protokolde gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir; değişiklikler taraflarca kabul edilmezse anlaşmalı boşanma kararı verilemez (TMK m.166/3). Eşlerden birinin duruşmaya gelmemesi de kararın ertelenmesine yol açabilir; çünkü hâkimin her iki eşi bizzat dinlemesi gerekir. Şartlar ve protokolde yazılması gerekenler için anlaşmalı boşanma rehberimize bakabilirsiniz.
Çekişmeli Boşanmada Süre
Çekişmeli boşanmada taraflar boşanma veya sonuçlarından (velayet, nafaka, tazminat) en az birinde anlaşamamıştır. Dava yazılı yargılama usulüne göre görülür ve dilekçeler, ön inceleme, tahkikat ve sözlü yargılama aşamalarından geçer. Davanın açılması ve delillerin hazırlanması için çekişmeli boşanma davası rehberimize bakabilirsiniz.
Dilekçeler Aşaması
Dava dilekçesi mahkemece davalıya tebliğ edilir (HMK m.122). Cevap süresi tebliğden itibaren iki haftadır; cevabın bu sürede hazırlanmasının çok zor veya imkânsız olduğu durumlarda, süre içinde başvuran davalıya bir defaya mahsus ve bir ayı geçmemek üzere ek süre verilebilir (HMK m.127). Cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleri için de ikişer haftalık süre öngörülmüştür (HMK m.136). Bu aşamanın ne kadar süreceği büyük ölçüde tebligatların yapılabilmesine bağlıdır.
Ön İnceleme
Dilekçeler aşaması tamamlandıktan sonra mahkeme ön inceleme için duruşma günü belirler. Ön inceleme davetiyesinde, tarafların dilekçelerinde gösterdikleri ancak henüz sunmadıkları belgeleri iki haftalık kesin süre içinde sunmaları gerektiği, aksi hâlde o delile dayanmaktan vazgeçmiş sayılacakları ihtar edilir (HMK m.139). Bu sürenin kaçırılması, hem delil kaybına hem de süreçte gereksiz tartışmalara yol açabilir.
Tahkikat ve Duruşma Araları
Tahkikat aşamasında tanıklar dinlenir, belgeler toplanır ve gerekiyorsa bilirkişi veya uzman raporu alınır. Çekişmeli davada sürenin en çok uzayabildiği aşama genellikle budur. 7589 sayılı Kanunla HMK m.147'ye eklenen ve 31.07.2026'da yürürlüğe giren hükme göre duruşmalar arasındaki süre üç aydan daha uzun olamaz; bilirkişi incelemesinin uzaması veya istinabe yoluyla tahkikat yapılması gibi zorunlu hâllerde hâkim, gerekçesini belirterek daha uzun bir süre belirleyebilir (HMK m.147/3). Tanıklarla ilgili ayrıntılar için boşanma davasında tanık yazımıza bakabilirsiniz.
Sözlü Yargılama ve Hüküm
Mahkeme tahkikatın bittiğini bildirdikten sonra aynı duruşmada sözlü yargılamaya geçer; taraflardan birinin talebi üzerine duruşma iki haftadan az olmamak üzere ertelenir (HMK m.186). Hüküm yargılamanın sona erdiği duruşmada verilir (HMK m.294/2). Zorunlu nedenlerle yalnızca hüküm sonucu açıklanmışsa gerekçeli kararın tefhim tarihinden başlayarak bir ay içinde yazılması gerekir (HMK m.294/4).
Aşama Aşama Kanuni Süreler
Aşama | Kanuni süre veya belirleyici unsur | Dayanak |
Dava dilekçesinin tebliği | Tebligatın yapılabilmesine bağlıdır | HMK m.122 |
Cevap dilekçesi | Tebliğden itibaren iki hafta; hazırlanması çok zor veya imkânsızsa bir defaya mahsus, bir ayı geçmeyen ek süre | HMK m.127 |
Cevaba cevap ve ikinci cevap | Tebliğden itibaren ikişer hafta | HMK m.136 |
Ön incelemede belge sunma | Davetiyenin tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre | HMK m.139 |
Duruşmalar arası | En çok üç ay; zorunlu hâllerde gerekçeli olarak daha uzun | HMK m.147/3 |
Sözlü yargılama | Talep hâlinde en az iki hafta erteleme | HMK m.186 |
Gerekçeli karar | Yalnız hüküm sonucu açıklanmışsa tefhimden itibaren bir ay | HMK m.294/4 |
İstinaf başvurusu | Kararın tebliğinden itibaren iki hafta | HMK m.345 |
Temyiz başvurusu | Bölge adliye mahkemesi kararının tebliğinden itibaren iki hafta | HMK m.361 |
Nüfusa bildirim | Kesinleştirme işleminden itibaren on gün | 5490 sayılı Kanun m.55 |
İstinaf ve temyiz incelemelerinin ne kadar süreceği kanunda belirlenmemiştir; dairelerin iş yüküne ve dosyanın kapsamına göre değişir.
Boşanma Kararının Kesinleşmesi
Duruşmada açıklanan karar tek başına boşanmayı kesinleştirmez. İstinaf süresi kararın usulen her bir tarafa tebliğiyle işlemeye başlar ve iki haftadır (HMK m.345). Taraflar, ilamın kendilerine tebliğinden önce istinaf yoluna başvurma hakkından feragat edemez (HMK m.349/1). Hukuk Genel Kurulu, mahkeme kaleminde yapılan tebliğin, tebligat evrakında tebliğ memurunun adı ve soyadı yazılmadığı için usulüne uygun olmadığı bir anlaşmalı boşanma dosyasında, aynı gün alınan istinaftan feragat beyanının geçerli kabul edilemeyeceğine karar vermiştir (Yargıtay HGK, E.2023/945, K.2025/334, T.21.05.2025).
Aile hukukuna ilişkin kararlar kesinleşmedikçe yerine getirilemez (HMK m.350/2, m.367/2). Bu nedenle boşanma hükmüne karşı istinaf veya temyiz yoluna başvurulmuşsa boşanma, bu incelemeler tamamlanmadan kesinleşmez. Ziynet ve eşya alacağı gibi miktar içeren taleplerde, temyize konu miktar kesinlik sınırının altında kalırsa o bölüme yönelik temyiz dilekçesi reddedilebilir; boşanma, kusur, nafaka ve tazminat yönünden ise temyiz incelemesi yapılabilir (HMK m.362/1-a; Yargıtay 2. HD, E.2025/5267, K.2026/1258, T.05.02.2026). Bölge adliye mahkemesi istinaf başvurusunu kısmen veya tamamen kabul ederek yeniden esas hakkında karar vermişse, kabul edilen ya da reddedilen kısım HMK m.341/2'deki parasal sınırı aşıyorsa, maddedeki istisnalar saklı kalmak üzere temyiz yolu açıktır (HMK m.362/3).
Yalnız Fer'i Hükümlere Başvurulması
Kanun yoluna yalnızca nafaka, tazminat veya velayet gibi fer'i hükümler yönünden başvurulmuşsa, boşanma hükmü bu başvurudan etkilenmeden kesinleşebilir. Yargıtay, ilk derece kararını boşanma yönünden değil yalnız fer'iler yönünden istinaf eden eşin, kesinleşen boşanma hükmüne yönelik temyiz dilekçesinin reddine karar vermiştir (Yargıtay 2. HD, E.2021/3292, K.2021/4760, T.14.06.2021). Başka bir dosyada da boşanma hükmü temyiz edilmeyerek kesinleştiği hâlde bozmadan sonra yeniden boşanma hükmü kurulmasını doğru bulmamıştır (Yargıtay 2. HD, E.2022/7153, K.2023/3619, T.04.07.2023). Kanun yoluna başvururken hükmün hangi bölümlerinin istinaf veya temyiz edildiğinin açıkça belirtilmesi bu nedenle önemlidir.
Kesinleşen boşanma kararı, mahkeme yazı işleri müdürlüğünce kesinleştirme işleminden itibaren on gün içinde nüfus müdürlüğüne bildirilir ve aile kütüğüne işlenir (5490 sayılı Kanun m.55/1).
Adli Tatilin Süreye Etkisi
Adli tatil her yıl 20 Temmuz'da başlar ve 31 Ağustos'ta sona erer (HMK m.102). Boşanma davaları adli tatilde görülecek işler arasında sayılmadığından bu dönemde kural olarak duruşma yapılmaz. Bağımsız olarak açılan nafaka, soybağı, velayet ve vesayet davaları (HMK m.103/1-b) ile ihtiyati tedbir gibi geçici hukuki koruma talepleri (HMK m.103/1-a) adli tatilde de görülür; ancak boşanma davası içinde istenen nafaka ve velayet, boşanma davasının eki olduğundan adli tatile tabidir. Adli tatile tabi işlerde, HMK'da belirlenen bir sürenin bitimi tatile rastlarsa bu süre adli tatilin bittiği günden itibaren bir hafta uzatılmış sayılır (HMK m.104). Yargıtay, boşanma davasının eki niteliğindeki yoksulluk nafakası talebinin adli tatilde görülemeyeceğini belirterek temyiz süresinin bu kurala göre uzadığını kabul etmiştir (Yargıtay 2. HD, E.2018/7020, K.2019/186, T.15.01.2019). Yaz aylarına denk gelen dosyalarda bir sonraki duruşma bu nedenle Eylül ayı ve sonrasına kalabilir.
Çekişmeli Davanın Anlaşmalı Boşanmaya Dönüşmesi
Çekişmeli olarak açılan davada taraflar daha sonra boşanmanın tüm sonuçlarında anlaşırsa, evliliğin en az bir yıl sürmüş olması kaydıyla anlaşmalı boşanma protokolü sunabilir (TMK m.166/3). Yargıtay, çekişmeli olarak süren bir davada dosyaya protokol sunulduğunda tarafların duruşmaya çağrılıp bizzat dinlenmesi gerektiğini belirtmiştir (Yargıtay 2. HD, E.2026/784, K.2026/3796, T.07.04.2026). Bu yol, tahkikatın tamamlanmasını beklemeden davanın sonuçlanmasını sağlayabilir.
Dava Sürerken Geçici Önlemler
Dava uzasa da eşlerin ve çocukların korunması için geçici önlemler alınabilir. Hâkim, dava süresince eşlerin barınmasına, geçimine, malların yönetimine ve çocukların bakım ve korunmasına ilişkin gerekli geçici önlemleri kendiliğinden alır (TMK m.169). Tedbir nafakası ve geçici velayet gibi taleplerin dava başında ileri sürülmesi, uzun süren yargılamalarda mağduriyetin önlenmesine yardımcı olabilir. Dava sırasındaki geçici önlem talepleri, geçici hukuki koruma niteliğinde olduğundan adli tatilde de karara bağlanabilir (HMK m.103/1-a).
Süreyi Etkileyen Unsurlar
Dava türü: Anlaşmalı davalar genellikle kısa, çekişmeli davalar daha uzun sürer.
Tebligat: Adresin bilinmemesi veya tebligatın yapılamaması dilekçeler aşamasını uzatabilir.
Delil ve tanık sayısı: Çok sayıda tanık ve belge, tahkikat aşamasını uzatabilir. Delillerin hazırlanması için boşanma davalarında delil rehberimize bakabilirsiniz.
Bilirkişi ve uzman raporu: Velayet uyuşmazlıkları pedagog, psikolog veya sosyal çalışmacı raporu gerektirebilir. Velayet ölçütleri için boşanmada velayet yazımıza bakabilirsiniz.
Karşılıklı davalar: Karşı dava veya birleştirilen davalar, kusur ve fer'iler yönünden birlikte değerlendirilmeyi gerektirir.
Kanun yolları: Boşanma hükmüne yönelik istinaf ve temyiz başvuruları kesinleşmeyi geciktirebilir.
Mahkemenin iş yükü: Duruşma günlerinin belirlenmesinde ve gerekçeli kararın yazılmasında etkili olabilir.
Ankara'da Boşanma Davasının Açılacağı Yer
Boşanma davası, eşlerden birinin yerleşim yeri veya eşlerin davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesinde açılabilir (TMK m.168). Davaya aile mahkemesi bakar; aile mahkemesi kurulmamış yerlerde Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenen asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar (4787 sayılı Kanun m.2, m.4). Çankaya'da oturan eşler için yetkili mahkeme ve büroya ulaşım bilgisi Çankaya boşanma avukatı rehberimizde yer almaktadır. Keçiören'de oturanlar için yetkili mahkeme ve anlaşmalı boşanmanın şartları Keçiören boşanma avukatı rehberimizde özetlenmiştir.
Süreci Uzatmamak İçin Dikkat Edilecekler
Dava dilekçesinde olaylar, talepler ve deliller baştan somut ve eksiksiz gösterilmelidir; dilekçenin içeriği için boşanma dilekçesi yazımıza bakabilirsiniz.
Dilekçelerde gösterilen ancak henüz sunulmamış belgeler, ön inceleme davetiyesinin tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içinde sunulmalıdır (HMK m.139). Tanık listesi de verilen süre içinde eksiksiz sunulmalıdır; listede gösterilmeyen kişiler tanık olarak dinlenemez (HMK m.240/2).
Tarafların güncel adresleri bildirilmeli; tebligat sorunları erken çözülmelidir.
Anlaşma ihtimali varsa anlaşmalı boşanma protokolü değerlendirilmelidir.
Tedbir nafakası ve geçici velayet gibi talepler dava başında ileri sürülmelidir.
Kanun yoluna başvururken hükmün hangi bölümlerine itiraz edildiği açıkça yazılmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Anlaşmalı boşanma tek celsede biter mi?
Protokol eksiksiz hazırlanmış ve iki eş duruşmada hazır bulunmuşsa anlaşmalı boşanma çoğu zaman tek duruşmada karara bağlanır. Hâkim protokolde değişiklik önerirse ve taraflar kabul etmezse anlaşmalı boşanma kararı verilemez (TMK m.166/3).
Çekişmeli boşanma davası ne kadar sürer?
Kanunda çekişmeli boşanma için toplam bir süre öngörülmemiştir. Süre; tebligatlara, tanık ve delil sayısına, bilirkişi incelemesi ihtiyacına ve kanun yollarına başvurulup başvurulmadığına göre değişir. Duruşmalar arasındaki süre ise kural olarak üç ayı geçemez (HMK m.147/3).
Duruşmalar arasında ne kadar süre olur?
31.07.2026'dan bu yana duruşmalar arasındaki süre üç aydan daha uzun olamaz. Bilirkişi incelemesinin uzaması veya istinabe yoluyla tahkikat gibi zorunlu hâllerde hâkim, gerekçesini belirterek daha uzun bir süre belirleyebilir (HMK m.147/3).
Gerekçeli karar ne kadar sürede yazılır?
Zorunlu nedenlerle yalnızca hüküm sonucunun açıklandığı hâllerde gerekçeli kararın tefhim tarihinden başlayarak bir ay içinde yazılması gerekir (HMK m.294/4).
Boşanma kararı ne zaman kesinleşir?
Karar taraflara tebliğ edildikten sonra iki haftalık istinaf süresi içinde başvuru yapılmazsa veya taraflar tebliğden sonra istinaftan feragat ederse karar kesinleşir (HMK m.345, m.349/1). Boşanma hükmüne karşı istinaf veya temyize başvurulmuşsa kesinleşme bu incelemelerin tamamlanmasına bağlıdır; aile hukukuna ilişkin kararlar kesinleşmedikçe yerine getirilemez (HMK m.350/2, m.367/2).
Yalnız nafaka veya tazminat istinaf edilirse boşanma kesinleşir mi?
Boşanma hükmüne itiraz edilmemişse, kanun yoluna yalnızca fer'i hükümler yönünden başvurulması boşanmanın kesinleşmesine engel olmayabilir. Yargıtay, yalnız fer'iler yönünden istinaf yoluna başvurulan bir dosyada hükmün boşanma yönünden kesinleştiğini kabul etmiştir (Yargıtay 2. HD, E.2021/3292, K.2021/4760, T.14.06.2021).
Adli tatil boşanma davasını uzatır mı?
Adli tatil 20 Temmuz ile 31 Ağustos arasındadır (HMK m.102). Boşanma davası, içindeki nafaka ve velayet talepleriyle birlikte adli tatile tabidir; bu dönemde kural olarak duruşma yapılmaz. Tedbir gibi geçici hukuki koruma talepleri ise adli tatilde de karara bağlanabilir (HMK m.103/1-a). Adli tatile tabi davalarda, HMK'daki sürelerden bitimi tatile rastlayanlar tatilin bittiği günden itibaren bir hafta uzatılmış sayılır (HMK m.104).
Boşanma davası devam ederken nafaka bağlanır mı?
Bağlanabilir. Hâkim dava süresince eşlerin barınması, geçimi ve çocukların bakımı için gerekli gördüğü geçici önlemleri kendiliğinden alır (TMK m.169). Tedbir nafakasının dava başında talep edilmesi önerilir.
Çekişmeli dava anlaşmalıya dönerse süre kısalır mı?
Kısalabilir. Evlilik en az bir yıl sürmüşse taraflar yargılama sırasında protokol sunabilir; bu durumda tarafların duruşmaya çağrılıp bizzat dinlenmesi gerekir (Yargıtay 2. HD, E.2026/784, K.2026/3796, T.07.04.2026).
Kesinleşen boşanma kararı nüfusa ne zaman işlenir?
Mahkeme yazı işleri müdürlüğü, kesinleştirme işleminden itibaren on gün içinde kararı nüfus müdürlüğüne bildirir (5490 sayılı Kanun m.55/1). Boşanma, kararın kesinleşmesiyle hüküm ifade eder.
İlgili Yazılar
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Süreler dosyanın özelliklerine ve mahkemenin iş yüküne göre değiştiğinden, somut durumun bir avukatla birlikte değerlendirilmesi önerilir.
Av. Murat Akman — Ankara Boşanma Avukatı. Detaylı bilgi ve randevu için: www.muratakman.com
Son güncelleme: 2 Kasım 2026
