Boşanma Dilekçesi Nasıl Yazılır? Örnek Dilekçe ve HMK m.119 Şartları
Güncelleme tarihi: 2 Kas
Kısa cevap: Boşanma dilekçesi, boşanma davasını açan eşin iddialarını, delillerini ve taleplerini aile mahkemesine sunduğu dava dilekçesidir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m.119'a göre dilekçede mahkemenin adı, tarafların kimlik ve adres bilgileri, davacının T.C. kimlik numarası, dava konusu, vakıaların sıra numarasıyla açık özeti, her vakıanın delili, hukuki sebepler, açık talep sonucu ve imza bulunur. Dilekçe, yetkili aile mahkemesinin bağlı olduğu adliyedeki tevzi bürosuna ya da elektronik imzayla UYAP üzerinden verilir.
✅ Taraf bilgileri, davacının T.C. kimlik numarası, varsa kanuni temsilci ve vekil bilgileri, talep sonucu veya imza eksikse hâkim bir haftalık kesin süre verir; tamamlanmazsa dava açılmamış sayılır (HMK m.119/2).
✅ Vakıalar tarih, yer ve kişi belirtilerek somut biçimde yazılmalı ve her biri bir delile bağlanmalıdır.
✅ Velayet, nafaka ve tazminat talepleri ayrı ayrı yazılmalı, nafaka ve tazminat miktarları rakamla gösterilmelidir.
✅ Boşanma davası için arabuluculuk dava şartı değildir; boşanma, tarafların serbestçe tasarruf edebileceği bir konu olmadığından arabuluculuğa da elverişli değildir (6325 sayılı Kanun m.1/2).
✅ Dava, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer aile mahkemesinde açılabilir (Türk Medeni Kanunu (TMK) m.168).
Bu rehber, boşanma davasını kendisi açmayı düşünenler, avukatının hazırladığı dilekçeyi anlamak isteyenler ve eşinin açtığı davaya cevap verecek olanlar için hazırlanmıştır. Dilekçenin bölümlerini, istenebilecek talepleri, çekişmeli ve anlaşmalı boşanma dilekçesi örneklerini, dilekçenin nereye ve nasıl verileceğini ve unutulan bir talebin sonradan eklenip eklenemeyeceğini bulacaksınız.
Boşanma dilekçesinde hangi bilgiler bulunmalı?
Boşanma dilekçesinde HMK m.119/1'de sayılan bilgiler bulunur. Bu bilgilerin bir kısmının eksikliği davanın açılmamış sayılmasına yol açabilir; bir kısmı ise bu yaptırıma bağlanmamıştır ama ispat ve kusur değerlendirmesinde aleyhe sonuç doğurabilir.
Dilekçede bulunması gereken | Dayanak | Eksikse ne olur? |
Mahkemenin adı (görevli ve yetkili aile mahkemesi) | HMK m.119/1-a | Kesin süre yaptırımı yoktur; yanlış mahkemede görevsizlik veya yetkisizlik söz konusu olabilir |
Davacı ve davalının adı, soyadı ve adresleri | HMK m.119/1-b | Bir haftalık kesin süre; tamamlanmazsa dava açılmamış sayılır |
Davacının T.C. kimlik numarası | HMK m.119/1-c | Bir haftalık kesin süre; tamamlanmazsa dava açılmamış sayılır |
Varsa kanuni temsilci ve vekilin adı, soyadı ve adresi | HMK m.119/1-ç | Bir haftalık kesin süre; tamamlanmazsa dava açılmamış sayılır |
Davanın konusu (malvarlığı haklarına ilişkin taleplerde değeri) | HMK m.119/1-d | Kesin süre yaptırımı yoktur |
Vakıaların sıra numarası altında açık özeti | HMK m.119/1-e | Kesin süre yaptırımı yoktur; somutlaştırılmayan vakıa ispat ve kusur değerlendirmesinde aleyhe sonuç doğurabilir |
Her vakıanın hangi delille ispat edileceği | HMK m.119/1-f | Kesin süre yaptırımı yoktur; gösterilmeyen delile dayanmak zorlaşır |
Dayanılan hukuki sebepler | HMK m.119/1-g | Kesin süre yaptırımı yoktur; hukuki nitelendirmeyi hâkim kendisi yapar |
Açık talep sonucu | HMK m.119/1-ğ | Bir haftalık kesin süre; tamamlanmazsa dava açılmamış sayılır |
Davacının, kanuni temsilcisinin veya vekilinin imzası | HMK m.119/1-h | Bir haftalık kesin süre; tamamlanmazsa dava açılmamış sayılır |
Kesin süre yaptırımına bağlanmamış olsa da vakıa ve delil kısmı dilekçenin en önemli bölümüdür. Taraflar dayandıkları vakıaları ispata elverişli şekilde somutlaştırmalıdır (HMK m.194). Dilekçelerin karşılıklı verilmesi tamamlandıktan sonra iddia ancak karşı tarafın açık muvafakati veya ıslah yoluyla genişletilebildiğinden (HMK m.141), dilekçede yazılmayan bir vakıa sonradan kolayca eklenemeyebilir.
Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma dilekçesi arasında ne fark var?
Anlaşmalı boşanma dilekçesi boşanma iradesini bildirir ve eşlerin imzaladığı protokolü mahkemenin onayına sunar; çekişmeli boşanma dilekçesi ise boşanma sebebini oluşturan vakıaları, delillerini ve talepleri tek tek ortaya koyar.
Konu | Anlaşmalı boşanma dilekçesi | Çekişmeli boşanma dilekçesi |
Dayanak | TMK m.166/3 | Genel veya özel boşanma sebebi (ör. TMK m.166/1) |
Şartlar | Evlilik en az bir yıl sürmüş olmalı; eşler birlikte başvurmalı veya biri diğerinin davasını kabul etmeli; hâkim eşleri bizzat dinlemeli | Boşanma sebebinin ve kusurun ispatı |
Kusur anlatımı | Yapılmaz | Vakıalar tarih, yer ve kişi belirtilerek anlatılır |
Deliller | Nüfus kayıtları ve imzalı protokol | Tanık, belge, yazışma, kayıt, rapor ve diğer deliller |
Fer'i talepler | Protokolde düzenlenir | Dilekçede ayrı ayrı ve miktarıyla istenir |
Ek | Eşlerin imzaladığı anlaşmalı boşanma protokolü | Delil belgeleri |
Protokolde bulunması gereken maddeler için anlaşmalı boşanma rehberimize, çekişmeli davanın aşamaları için çekişmeli boşanma davası rehberimize bakabilirsiniz.
Çekişmeli boşanma dilekçesi nasıl yazılır?
Çekişmeli boşanma dilekçesi başlık, taraflar, konu, açıklamalar, hukuki sebepler, deliller ve sonuç ve istem bölümlerinden oluşur; dilekçenin ağırlığı açıklamalar bölümündeki somut vakıalardadır.
Mahkeme başlığı: Görevli ve yetkili aile mahkemesi yazılır (ör. "… Aile Mahkemesi Hâkimliğine").
Taraflar: Davacı ve davalının adı, soyadı ve adresi, davacının T.C. kimlik numarası; varsa vekil bilgileri.
Konu: Boşanma ve fer'i taleplerin kısa özeti.
Açıklamalar: Evlilik birliğini sarsan olaylar tarih, yer ve kişi belirtilerek, sıra numarasıyla anlatılır.
Hukuki sebepler: Dayanılan TMK ve HMK hükümleri gösterilir.
Deliller: Her vakıanın hangi delille (tanık, belge, yazışma, kayıt, rapor vb.) ispatlanacağı belirtilir.
Sonuç ve istem: Mahkemeden istenen her talep ayrı ayrı ve açıkça yazılır; nafaka ve tazminat miktarları rakamla gösterilir.
İmza: Davacının veya vekilinin imzası.
Açıklamalar bölümüne neler yazılır?
Açıklamalar bölümüne "geçinemiyoruz" gibi soyut ifadeler yerine ispatlanabilir olaylar yazılır. Hakaret, fiziksel veya ekonomik şiddet, aileye ait giderlere katılmama, eşin ailesinin evliliğe müdahalesine sessiz kalma, haklı bir sebep olmaksızın cinsel birliktelikten kaçınma ya da güven sarsıcı davranış gibi vakıalar ancak ne zaman, nerede ve nasıl gerçekleştiği belirtildiğinde hâkimin kusur değerlendirmesine esas alınabilir. Her vakıanın yanında hangi delile dayanıldığı gösterilmelidir.
Olaylar seçilirken eşlerin barıştığı dönemlere dikkat edilmelidir. Bir olaydan sonra eşlerin barıştığı, olayı affettikleri ya da en azından hoşgörüyle karşıladıkları anlaşılırsa, o olay karşı tarafa kusur olarak yüklenemez. Aynı evde yaşamaya devam etmenin affetme sayılıp sayılmayacağı ise somut olayın koşullarına göre değerlendirilir. Dava açıldıktan sonra yaşanan olaylar da o davada boşanma sebebi olamaz.
Yargıtay Uygulaması: Affedilen olaylar ve dava tarihinden sonraki olaylar
Affedilmiş veya hoşgörüyle karşılanmış olaylar taraflara kusur olarak yüklenemeyeceği gibi bu olaylara dayanılarak boşanma kararı verilemez. (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 23.01.2024, E. 2023/3233, K. 2024/428)
Eşler dava açıldıktan sonra bir araya gelip evlilik birliğini sürdürmüşse davadan önceki olaylar affedilmiş sayılır; dava tarihinden sonra meydana gelen olaylar da eldeki dava için boşanma sebebi oluşturmaz. (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 23.05.2024, E. 2023/5024, K. 2024/3751)
Pratik sonuç: Davacının dayandığı olayların tamamı affedilmiş sayılırsa ve davalıya yüklenebilecek başka bir kusur ispatlanamazsa dava reddedilir.
Delilin nasıl elde edildiği neden önemlidir?
Hukuka aykırı olarak elde edilmiş deliller, mahkeme tarafından bir vakıanın ispatında dikkate alınamaz (HMK m.189/2). Eşin telefonunu zorla alarak veya şifresini kırarak elde edilen mesaj ve görüntüler bu kapsamdadır; bir delilin hukuka aykırı sayılıp sayılmayacağı, nasıl elde edildiğine göre her olayda ayrıca değerlendirilir. Eşin doğrudan size gönderdiği mesajlar ise bu sorunu taşımaz.
Yargıtay Uygulaması: Telefon zorla alınarak elde edilen yazışmalar hükme esas alınamaz
Eşin telefonu zorla alınıp şifresi kırılarak elde edilen yazışmalar hukuka aykırı delildir; delilin elde ediliş biçimi mahkemece kendiliğinden gözetilir ve diğer taraf itiraz etmese dahi bu delil değerlendirilmez. (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 16.10.2024, E. 2024/101, K. 2024/7537)
Pratik sonuç: Aynı kararda tanık beyanlarının soyut, duyuma ve yoruma dayalı olduğu, başka delil de bulunmadığı belirtilerek kusur ispatlanamamış ve davanın reddi gerektiği sonucuna varılmıştır. Davanın tek delili hukuka aykırı yolla elde edilmişse dava ispatlanamayabilir.
Tanık deliline dayanılacaksa, tanık listesi tanıkların adı, soyadı ve tebliğe elverişli adresleriyle birlikte her tanığın hangi vakıa için dinleneceği gösterilerek sunulur; bu listede gösterilmemiş kişiler tanık olarak dinlenemez ve ikinci bir liste verilemez (HMK m.240/2). Uygulamada tanık listesi çoğu zaman mahkemenin verdiği kesin süre içinde sunulur; tanık giderleri de mahkemenin belirlediği delil avansı olarak, ara kararda gösterilen kesin süre içinde yatırılmalıdır, aksi hâlde ve diğer taraf da yatırmazsa o delilin ikamesinden vazgeçilmiş sayılır (HMK m.324/2); tarafların serbestçe tasarruf edemeyeceği konulara ilişkin hükümler saklıdır (HMK m.324/3). Ayrıntılar için boşanma davasında tanık ve boşanma davalarında delil rehberi yazılarımıza bakabilirsiniz.
Boşanma dilekçesinde neler talep edilebilir?
Boşanma dilekçesinde boşanmanın yanında velayet, kişisel ilişki, tedbir, yoksulluk ve iştirak nafakası ile maddi ve manevi tazminat istenebilir; ziynet alacağı ve mal rejiminin tasfiyesi ise boşanmanın eki olmayan bağımsız taleplerdir. Yoksulluk nafakası, iştirak nafakası ve tazminat talepleri boşanmanın eki (fer'i) talepleridir ve boşanma kararına bağlıdır. Tedbir nafakası ise dava süresince geçerli olan geçici bir önlemdir (TMK m.169).
Boşanma: Dayanılan genel veya özel boşanma sebebine göre.
Velayet ve kişisel ilişki: Ortak çocukların velayeti ve diğer ebeveynle kişisel ilişki (TMK m.182). Ayrıntılar için boşanmada velayet yazımıza bakabilirsiniz.
Tedbir nafakası: Dava süresince eş ve çocuklar için geçici nafaka; hâkim gerekli geçici önlemleri kendiliğinden de alır (TMK m.169).
Yoksulluk nafakası: Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek ve kusuru daha ağır olmayan eş için, ancak talep edilirse (TMK m.175). Ayrıntılar için yoksulluk nafakası yazımıza bakabilirsiniz.
İştirak nafakası: Velayet kendisine verilmeyen ebeveynin, gücü oranında çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katılması (TMK m.182).
Maddi ve manevi tazminat: Boşanma yüzünden mevcut veya beklenen menfaatleri zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu eş, kusurlu eşten maddi tazminat; boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan eş, kusurlu olan diğer eşten manevi tazminat isteyebilir (TMK m.174). Ayrıntılar için boşanmada maddi ve manevi tazminat yazımıza bakabilirsiniz.
Ziynet ve eşya alacağı: Boşanmanın eki niteliğinde olmayan bağımsız bir alacaktır; boşanma davasıyla birlikte ileri sürülebileceği gibi ayrı dava olarak da açılabilir; birlikte ileri sürüldüğünde ayrıca nispi harca tabidir ve mahkeme bu talebi boşanma davasından ayırabilir (HMK m.167).
Yargılama gideri ve vekâlet ücreti.
Mal rejiminin tasfiyesi de boşanmanın eki değildir. Boşanmaya karar verilmesi hâlinde mal rejimi dava tarihinden geçerli olmak üzere sona erer (TMK m.225/2). Ayrıntılar için boşanmada mal paylaşımı yazımıza bakabilirsiniz.
Yargıtay Uygulaması: Mal rejiminin tasfiyesi boşanmanın kesinleşmesini bekler
Boşanma kararı kesinleşmedikçe mal rejiminin tasfiyesi talebi incelenemez; boşanma dilekçesinde ileri sürülen tasfiye talebi boşanma davasından ayrılmalı ve boşanmanın kesinleşmesi beklenmelidir. (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 26.02.2018, E. 2016/12247, K. 2018/2628)
Pratik sonuç: Tasfiye talebi boşanma dilekçesine yazılabilir, ancak boşanma davasıyla birlikte sonuçlanmaz; ayrılan dosyada boşanmanın kesinleşmesinden sonra esası incelenir. Bu talep ayrıca kendi değeri üzerinden harca tabidir.
Örnek çekişmeli boşanma dilekçesi
Aşağıdaki şablon, çekişmeli boşanma dilekçesinin bölümlerini ve akışını gösteren genel bir yapıdır. Köşeli parantez içindeki alanlar dosyanın kendi olaylarıyla doldurulmalıdır; hazır bir metnin olduğu gibi kullanılması eksik veya hatalı bir dilekçeye yol açabilir.
… AİLE MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİNE DAVACI: [Ad Soyad, T.C. Kimlik No, Adres] VEKİLİ: [Varsa avukatın adı, soyadı ve adresi] DAVALI: [Ad Soyad, T.C. Kimlik No (biliniyorsa), Adres] KONU: Tarafların boşanmalarına, velayet, nafaka ve tazminat taleplerine ilişkindir. AÇIKLAMALAR: 1- Davacı ile davalı [tarih] tarihinde evlenmiş olup, bu evlilikten [tarih] doğumlu [ad] adlı ortak çocukları bulunmaktadır. 2- Davalı, [tarih] tarihinde [yer]'de [somut olay: hakaret, şiddet, güven sarsıcı davranış, ekonomik yükümlülüklerini yerine getirmeme vb.] şeklinde davranmıştır. Bu olaya [tanık adı] tanık olmuştur. 3- Davalı, [tarih] tarihinde [ikinci somut olay] eylemini gerçekleştirmiştir; bu husus [belge/mesaj kaydı/rapor] ile sabittir. 4- Anlatılan olaylar karşısında ortak hayatın davacıdan beklenmesi mümkün değildir; evlilik birliği TMK m.166/1 anlamında temelinden sarsılmıştır ve boşanmaya yol açan olaylarda davalı tam kusurludur. 5- Ortak çocuk fiilen davacının yanında kalmakta olup çocuğun üstün yararı velayetin davacıya verilmesini gerektirmektedir. 6- Davacının düzenli bir geliri bulunmadığından, dava süresince kendisi ve ortak çocuk için tedbir nafakasına; boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren yoksulluk ve iştirak nafakasına hükmedilmesi gerekmektedir. 7- Boşanma yüzünden davacının mevcut ve beklenen menfaatleri zedelenmiş, boşanmaya sebep olan olaylar nedeniyle kişilik hakları saldırıya uğramıştır; bu nedenle TMK m.174 uyarınca maddi ve manevi tazminat talep edilmektedir. HUKUKİ SEBEPLER: TMK m.166, 169, 174, 175, 182; HMK ve ilgili mevzuat. DELİLLER: Nüfus kayıtları, tanık beyanları, sosyal ve ekonomik durum araştırması, mesaj ve arama kayıtları, banka kayıtları, varsa doktor raporu ve koruma kararı dosyası, gerektiğinde bilirkişi incelemesi ve her türlü yasal delil. SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1- Tarafların BOŞANMALARINA, 2- Ortak çocuğun velayetinin davacıya verilmesine ve davalı ile çocuk arasında uygun görülecek kişisel ilişkinin düzenlenmesine, 3- Dava tarihinden itibaren davacı lehine aylık [miktar] TL, ortak çocuk lehine aylık [miktar] TL TEDBİR NAFAKASINA; boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren davacı lehine aylık [miktar] TL YOKSULLUK NAFAKASINA ve ortak çocuk lehine aylık [miktar] TL İŞTİRAK NAFAKASINA hükmedilmesine, 4- [miktar] TL maddi ve [miktar] TL manevi tazminatın boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, 5- Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [Tarih] Davacı / Vekili [İmza]
Şablondaki her vakıanın tarih ve yer belirtilerek somutlaştırılması ve bir delile bağlanması gerekir. Davalının T.C. kimlik numarasının yazılması, tebligatın adres kayıt sistemindeki adrese yapılmasını kolaylaştırır. Tazminat için faizin boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren istenmesi Yargıtay uygulamasıyla uyumludur; aynı kararda yoksulluk ve iştirak nafakalarının da boşanma hükmünün kesinleştiği tarihten itibaren hüküm ifade edeceği belirtilmiştir (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 04.12.2025, E. 2025/4752, K. 2025/10740).
Örnek anlaşmalı boşanma dilekçesi
Anlaşmalı boşanma dilekçesi daha kısadır; kusur anlatımı ve delil tartışması yapılmaz. Dilekçenin işlevi boşanma iradesini bildirmek ve protokolü mahkemenin onayına sunmaktır. Aşağıdaki şablon eşlerin birlikte imzaladığı ortak dilekçe içindir; eşlerden biri dava açar ve diğeri davayı kabul ederse dilekçeyi yalnız davacı imzalar, kabul beyanı duruşmada bizzat yapılır (TMK m.166/3).
… AİLE MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİNE DAVACI: [Eş 1 – Ad Soyad, T.C. Kimlik No, Adres] DAVALI: [Eş 2 – Ad Soyad, T.C. Kimlik No, Adres] (Taraflar TMK m.166/3 uyarınca birlikte başvurmaktadır.) KONU: TMK m.166/3 uyarınca anlaşmalı boşanma talebimizden ibarettir. AÇIKLAMALAR: 1- Taraflar [tarih] tarihinde evlenmiş olup evlilik en az bir yıl sürmüştür. 2- Taraflar, evlilik birliğinin temelinden sarsıldığı ve ortak hayatın sürdürülemeyeceği konusunda mutabıktır. 3- Boşanmanın malî sonuçları ile [varsa] ortak çocuğun durumuna ilişkin tüm hususlar, ekte sunulan ve taraflarca imzalanan protokolde düzenlenmiştir. 4- Taraflar duruşmada hazır bulunarak boşanma iradelerini bizzat beyan edeceklerdir. HUKUKİ SEBEPLER: TMK m.166/3 ve ilgili mevzuat. DELİLLER: Nüfus kayıtları ve ekli anlaşmalı boşanma protokolü. SONUÇ VE İSTEM: Tarafların TMK m.166/3 uyarınca BOŞANMALARINA, ekli protokolün hüküm altına alınmasına ve yargılama gideri ile varsa vekâlet ücretinin protokoldeki düzenlemeye göre taraflar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini saygıyla talep ederiz. [Tarih] Davacı – İmza Davalı – İmza EK: Anlaşmalı Boşanma Protokolü
Protokolde velayet, kişisel ilişki, nafaka ve tazminatın; varsa ziynet ve mal rejimine ilişkin anlaşmanın da açıkça düzenlenmesi önem taşır. Hâkim protokolü uygun bulmazsa değişiklik önerebilir; eşler bu değişiklikleri kabul ederse boşanmaya karar verilir (TMK m.166/3). Duruşmaya her iki eşin bizzat gelmesi gerekir; avukatın katılması tek başına yetmez. Eşlerden biri hüküm kesinleşinceye kadar anlaşmadan dönebilir; bu durumda dava çekişmeli boşanma davası olarak görülür (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 30.11.2022, E. 2022/9852, K. 2022/9863). Protokolde düzenlenmeyen bazı mali talepler boşanma kesinleştikten sonra ileri sürülemeyebilir; ayrıntılar için anlaşmalı boşanma rehberimize bakabilirsiniz.
Dilekçede unutulan bir talep sonradan eklenebilir mi?
Talebin türüne göre değişir: iştirak ve tedbir nafakası her zaman istenebilir; yoksulluk nafakası ve tazminat gibi talebe bağlı istekler ise dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra ancak ıslah veya karşı tarafın açık muvafakatiyle ileri sürülebilir (HMK m.141).
Taraflar cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleriyle iddia veya savunmalarını serbestçe genişletebilir; bu aşamadan sonra iddia ve savunma ancak ıslah veya karşı tarafın açık muvafakatiyle genişletilebilir (HMK m.141). Islah aynı davada bir kez ve tahkikat sona erinceye kadar yapılabilir (HMK m.176, m.177). Hâkim kural olarak talep sonucuyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Hâkimin talepten bağımsız karar verebileceği kanuni hâller saklıdır (HMK m.26).
Yargıtay Uygulaması: İştirak ve tedbir nafakası sonradan da istenebilir
İştirak ve tedbir nafakalarına mahkemece kendiliğinden hükmedilebilir; yargılama sırasında her zaman istenebilir ve sonradan istenmeleri iddianın genişletilmesi niteliğinde değildir. (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 26.05.2025, E. 2024/9117, K. 2025/5261)
Pratik sonuç: Dilekçede çocuk için nafaka istenmemiş olsa bile hâkim, velayet kendisine verilmeyen ebeveynin gücü oranında iştirak nafakasını görevi gereği kendiliğinden dikkate alır (TMK m.182/3); buna hükmedilmemesi Yargıtayca bozma sebebi sayılmaktadır (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 14.12.2023, E. 2023/3021, K. 2023/6251). Çocuk için tedbir nafakasına da kendiliğinden hükmedilebilir. Miktarı ise tarafların gelir durumu ve çocuğun ihtiyaçları dikkate alınarak hâkim takdir eder; bu nedenle çocuk için nafaka talebinin miktarıyla birlikte açıkça yazılması ve çocuğun giderlerini gösteren belgelerin sunulması yararlıdır. Yoksulluk nafakası ise kendiliğinden verilmez; süresinden sonra verilen cevap dilekçesiyle istenen yoksulluk nafakası hakkında, ıslah yapılmamış ve davacı açıkça muvafakat etmemişse karar verilmesine yer olmadığına hükmedilir (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 14.01.2021, E. 2020/5076, K. 2021/171).
Nafaka ve tazminat miktarı sonradan artırılabilir mi?
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin uygulamasına göre boşanma davası içinde istenen nafakalar ve maddi tazminat ıslahla artırılabilir; manevi tazminat ise bölünmezlik ilkesi gereği ıslahla artırılamaz. Islah tahkikat sona erinceye kadar yapılabilir (HMK m.177/1). Yargıtayın bozma veya bölge adliye mahkemesinin kaldırma kararından sonra dosya ilk derece mahkemesine gönderildiğinde, mahkeme tahkikata ilişkin bir işlem yaparsa tahkikat sona erinceye kadar da ıslah yapılabilir; ancak bozma kararına uymakla ortaya çıkan hukuki durum ortadan kaldırılamaz (HMK m.177/2). Aynı davada ancak bir kez ıslah yapılabilir (HMK m.176/2).
Yargıtay Uygulaması: Nafaka ve maddi tazminat ıslahla artırılabilir, manevi tazminat artırılamaz
Nafakalar bölünemez alacak niteliğinde olmadığından boşanma davası içinde ıslahla artırılabilir; boşanmanın fer'i niteliğindeki manevi tazminat talebi ise bölünmezlik ilkesi gereği ıslahla artırılamaz. (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 25.03.2025, E. 2024/5989, K. 2025/3061)
Manevi tazminat ıslahla artırılamayacak nitelikte ise de maddi tazminat ve nafakalar ıslahla artırılabilir; usulüne uygun yapılan ıslah talebi dikkate alınarak değerlendirme yapılmalıdır. (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 04.12.2025, E. 2025/4752, K. 2025/10740)
Pratik sonuç: Manevi tazminat miktarının dava dilekçesinde baştan gerçekçi biçimde belirlenmesi gerekir; sonradan artırılamaz. Hâkim nafaka ve tazminatı tarafların gelir durumu, kusur derecesi ve dosyadaki delillere göre takdir eder ve talep edilenden daha az bir miktara hükmedebilir; bu nedenle miktarlar ekonomik durumu gösteren belgelerle desteklenmelidir.
Yargıtay Uygulaması: Bozma kararından sonra da ıslah yapılabilir
7251 sayılı Kanunla HMK m.177'ye eklenen ikinci fıkra ile, kanunda öngörülen şartlar sağlandığında Yargıtay bozma kararı ve bölge adliye mahkemesi kaldırma kararından sonra da ıslah yapılabilmesi mümkün kılınmıştır; nafakalar bölünemez alacak niteliğinde olmadığından bozmadan sonra yapılan ıslahla artırılabilir. (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 25.03.2025, E. 2024/5989, K. 2025/3061)
Pratik sonuç: Yukarıdaki 04.12.2025 tarihli kararda da bozma ilamına uyulup duruşma yapılarak tahkikat işlemi yapıldığından bozmadan sonra ıslah talebinde bulunulmasının mümkün olduğu kabul edilmiştir (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 04.12.2025, E. 2025/4752, K. 2025/10740). Bozmadan sonra ıslah, ilk derece mahkemesinin tahkikata ilişkin bir işlem yapmasına ve ıslah hakkının daha önce kullanılmamış olmasına bağlıdır; bozma kararına uymakla oluşan hukuki durum ıslahla değiştirilemez ve manevi tazminat bozmadan sonra da ıslahla artırılamaz.
"Fazlaya ilişkin haklar saklıdır" ibaresi ne işe yarar?
Bu ibare, bölünebilir bir alacağın yalnız bir kısmının dava edildiğini ve kalan kısmın saklı tutulduğunu açıkça gösterir (HMK m.109/1). Kalan kısmın korunması ise ibareye bağlı değildir: kalan kısımdan açıkça feragat edilmedikçe kısmi dava açılması, geri kalan kısımdan feragat anlamına gelmez (HMK m.109/3). İbare yine de talebin kısmi olduğunu tartışmasız hâle getirdiği için yararlıdır. Boşanmanın eki niteliğindeki manevi tazminat bölünemez; dava dilekçesinde istenenden fazlası sonradan ıslahla da istenemez (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 25.03.2025, E. 2024/5989, K. 2025/3061); bu talepler miktarıyla açıkça yazılmalıdır. İbarenin asıl kullanıldığı yer, ziynetlerin aynen iadesi mümkün olmazsa istenen bedel ve mal rejiminden doğan katılma alacağı gibi bağımsız taleplerdir.
Güncel durum (31.07.2026): 7589 sayılı Kanunla HMK m.107'deki belirsiz alacak davası yürürlükten kaldırılmıştır; bu tarihten önce açılmış belirsiz alacak davalarında m.107 uygulanmaya devam eder (7589 sayılı Kanun geç. m.1/10). Aynı Kanunla HMK m.109'a eklenen dördüncü fıkraya göre alacağın yalnız bir kısmının dava edildiği durumlarda talep, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir; zamanaşımı artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır.
Uygulaması için ziynet alacağı davası yazımıza bakabilirsiniz.
Boşanma davasında ileri sürülemeyen talepler kaybolur mu?
Boşanma davasında ileri sürülemeyen yoksulluk nafakası ve tazminat talepleri yönünden yol tamamen kapanmayabilir. Evliliğin boşanma sebebiyle sona ermesinden doğan dava hakları, boşanma hükmünün kesinleşmesinin üzerinden bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (TMK m.178); bu talepler bu süre içinde ayrı bir davayla ileri sürülebilir; boşanma davasında istenip hakkında hüküm kurulan talepler ise kesin hüküm oluşturduğundan yeniden dava edilemez.
Davalı cevap dilekçesinde neleri yazmalı?
Davalı, cevap dilekçesinde davacının iddialarına cevap vermenin yanında kendi kusur iddialarını, delillerini ve velayet, nafaka, tazminat gibi taleplerini de göstermelidir; bunun süresi dava dilekçesinin tebliğinden itibaren iki haftadır (HMK m.127).
Cevap süresi: Cevabın bu sürede hazırlanmasının çok zor veya imkânsız olduğu durumlarda, süre içinde başvurulursa bir defaya mahsus ve bir ayı geçmemek üzere ek süre verilebilir (HMK m.127).
Süresinde cevap verilmezse: Davalı, davacının ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkâr etmiş sayılır (HMK m.128).
Karşı dava: Cevap dilekçesiyle veya cevap süresi içinde ayrı bir dilekçeyle açılır; süresinden sonra açılırsa mahkeme davaların ayrılmasına karar verir (HMK m.133). Eşlerin birbirine karşı ayrı ayrı açtığı boşanma davaları ise aralarında bağlantı bulunduğundan, aynı yargı çevresindeyse talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede; farklı yargı çevrelerindeyse ikinci davanın açıldığı mahkemeden talep edilerek birleştirilebilir (HMK m.166/1, m.166/2).
Davalı, cevap dilekçesinde davanın reddini, kabul edilirse nafaka ve tazminata hükmedilmesini isterse bu talepler boşanmanın eki niteliğindedir ve karşı dava sayılmaz (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 13.10.2021, E. 2021/6533, K. 2021/7197). Yoksulluk nafakası ve tazminat talepleri boşanma kararına bağlı olduğundan, davacının davası reddedilirse veya davacı davasından feragat ederse bu talepler sonuç doğurmaz; dava süresine ilişkin tedbir nafakası ise bundan ayrı değerlendirilir. Kendisi de boşanmak isteyen ve kusurun karşı tarafta olduğunu düşünen davalı, cevap süresi içinde karşı boşanma davası açarak bu riski önleyebilir.
Yargıtay Uygulaması: Süresinden sonra verilen cevaptaki vakıalar hükme esas alınamaz
Davalının yasal süreden sonra verdiği cevap dilekçesinde ileri sürdüğü vakıalar hükme esas alınamaz ve davacıya kusur olarak yüklenemez. (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 14.01.2021, E. 2020/5076, K. 2021/171)
Pratik sonuç: Cevap süresini kaçıran davalı, eşine kusur yükleyen olayları bu davada ileri sürme imkânını büyük ölçüde kaybeder; bu da kusur dağılımını ve buna bağlı nafaka ve tazminat sonuçlarını etkileyebilir.
Boşanma dilekçesi nereye verilir?
Boşanma dilekçesi, eşlerden birinin yerleşim yerindeki ya da davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yerdeki aile mahkemesine verilir (TMK m.168); bunun için o mahkemenin bağlı olduğu adliyedeki tevzi bürosuna başvurulur.
Bu yetki kuralı kesin değildir; mahkeme kendiliğinden yetkisizlik kararı veremez. Yetki itirazı, cevap dilekçesinde ilk itiraz olarak ileri sürülmeli ve itiraz eden taraf yetkili mahkemeyi, birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirmelidir; aksi hâlde itiraz dikkate alınmaz (HMK m.19/2, m.116/1-a). Davalı süresinde ve usulüne uygun itiraz etmezse davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir (HMK m.19/4). Davaya aile mahkemesi bakar (4787 sayılı Kanun m.4); aile mahkemesi kurulamayan yerlerde bu davalara Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenen asliye hukuk mahkemesi bakar (4787 sayılı Kanun m.2).
Pursaklar'da oturan eşler bakımından yetkili mahkeme ve sürecin özeti için Pursaklar boşanma avukatı rehberimize bakabilirsiniz.
Görevsizlik veya yetkisizlik kararı verilirse dava kendiliğinden sona ermez; kararın kesinleşmesinden (karar verildiği anda kesinse tebliğinden; kanun yoluna başvurulmuşsa başvurunun reddi kararının tebliğinden) itibaren iki hafta içinde dosyanın görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesi istenmezse dava açılmamış sayılır (HMK m.20).
Boşanma davası açmadan önce arabulucuya gitmek gerekmez; kanun boşanma davası için arabuluculuğu dava şartı olarak öngörmemiştir. Arabuluculuk yalnız tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri iş veya işlemlerden doğan uyuşmazlıklarda uygulanır; boşanmanın kendisi böyle bir konu değildir ve aile içi şiddet iddiasını içeren uyuşmazlıklar arabuluculuğa elverişli değildir (6325 sayılı Kanun m.1/2). Dava doğrudan aile mahkemesinde açılır.
Boşanma dilekçesi nasıl verilir?
Boşanma dilekçesi, adliyedeki tevzi bürosuna elden ya da elektronik imzayla UYAP üzerinden verilir; dava açılırken harç ve gider avansı da yatırılır.
Eşlerden birinin yerleşim yerine veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yere göre yetkili aile mahkemesini belirleyin (TMK m.168).
Dilekçeyi HMK m.119'daki bilgileri içerecek şekilde hazırlayıp imzalayın; elden başvuruda dilekçe ve eklerinin davalı sayısı kadar örneğini de hazırlayın.
Delil olarak dayanacağınız belgeleri dilekçeye ekleyin; tanıklara dayanacaksanız bunu dilekçede belirtin.
Dilekçeyi yetkili mahkemenin bağlı olduğu adliyedeki tevzi bürosuna götürün; büro ödenecek başvurma harcını, peşin harcı ve gider avansını hesaplar. Avukatlar UYAP Avukat Portal, elektronik veya mobil imzası bulunan kişiler UYAP Vatandaş Portal üzerinden dilekçeyi elektronik ortamda sunabilir.
Hesaplanan harç ve gider avansını yatırın (HMK m.120/1); dava, dilekçenin kaydedildiği tarihte açılmış sayılır (HMK m.118).
Dava kaydedilip esas numarası verildikten sonra mahkeme dilekçeyi davalıya tebliğ eder; davalının iki haftalık cevap süresi tebliğle başlar (HMK m.127).
Dosyanın aşamalarını UYAP Vatandaş Portal veya e-Devlet üzerinden takip edin; tanık listesi, delil avansı ve eksik belgeler için mahkemenin verdiği kesin süreleri kaçırmayın.
Avukatsız sürecin tüm adımları için avukatsız boşanma davası yazımıza bakabilirsiniz.
Boşanma dilekçesi verirken harç ve gider avansı ödenir mi?
Evet. Davacı, yargılama harçları ile Adalet Bakanlığının gider avansı tarifesinde belirlenen tutarı dava açarken yatırır (HMK m.120/1); gider avansının yatırılmış olması dava şartıdır (HMK m.114/1-g). Kullanılmayan avans hüküm kesinleştikten sonra iade edilir (HMK m.333). Harç ve gider avansını ödeyecek durumda olmayan kişi, gelir durumunu gösteren belgelerle mahkemeden adli yardım isteyebilir; talebin açıkça dayanaktan yoksun olmaması gerekir. Talep kabul edilirse yargılama harç ve giderlerinden geçici olarak muaf tutulur (HMK m.334 vd.).
Boşanma davası para ile ölçülemediğinden harçlar maktu olarak alınır. Maktu harç tutarları her yıl yeniden belirlenip Resmî Gazete'de ilan edilir; dava açılırken ödenecek tutarı tevzi bürosu veya UYAP hesaplar.
Yargıtay Uygulaması: Boşanmanın eki olan talepler için nispi harç alınmaz
Davalının cevap dilekçesiyle süresinde istediği TMK m.174 kapsamındaki tazminat talepleri boşanmanın eki niteliğindedir; ayrıca dava açılması gerekmediği gibi harca da tabi değildir ve kabul veya ret durumunda taraflar aleyhine nispi harç yüklenemez. (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 24.09.2019, E. 2019/5323, K. 2019/9108)
Pratik sonuç: Boşanma davası içinde istenen ve boşanmanın eki niteliğindeki tazminat talepleri için ayrıca nispi harç ödenmez; Yargıtay, boşanma davası içinde istenen ve boşanmanın eki niteliğinde olan nafaka ve tazminat taleplerinin nispi harca tabi olmadığını güncel kararlarında da belirtmektedir (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 18.06.2025, E. 2025/3067, K. 2025/6131). Ziynet alacağı ve mal rejiminin tasfiyesi gibi bağımsız talepler ise kendi değerleri üzerinden harca tabidir; bu taleplerin harcı ödenmedikçe o talepler yönünden sonraki işlemler yapılmaz (Harçlar Kanunu m.32); uygulamada mahkeme eksik harcın tamamlanması için süre verir. Toplam maliyet için boşanma avukatı ücretleri ve yargılama giderleri yazımıza bakabilirsiniz.
Kurgusal örnekler
Kurgusal örnek — Soyut anlatım: A, dilekçesine yalnızca "eşim sürekli hakaret ediyor, geçinemiyoruz" yazar; olayların tarihini ve yerini belirtmez, tanıklarının hangi olayı gördüğünü göstermez. Duruşmada dinlenen tanıklar olayları kendileri görmemiştir; A'dan duyduklarını anlatır. Hâkim, davalıya yüklenebilecek somut bir kusurlu davranışın ispatlanamadığı sonucuna varırsa boşanma davası reddedilebilir. Olayların tarih, yer ve olayı bizzat gören tanıkla birlikte sıra numarasıyla yazılması bu riski azaltırdı.
Kurgusal örnek — Unutulan yoksulluk nafakası: B'nin dilekçesinde boşanma, velayet ve iştirak nafakası istenmiş, yoksulluk nafakası istenmemiştir. Dilekçeler karşılıklı verildikten sonra yoksulluk nafakası istemek ister; karşı taraf açıkça muvafakat etmez. B, ıslah hakkını daha önce kullanmamışsa bu talebi tahkikat sona erinceye kadar ıslah yoluyla ileri sürebilir (HMK m.176/2, m.177/1); bu imkânı kullanmazsa boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde ayrı bir davayla isteyebilir (TMK m.178).
Kurgusal örnek — Ziynet alacağının artırılması: C, Eylül 2026'da açtığı boşanma davasında ziynet alacağının bir kısmını "fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla" ister. Bilirkişi raporu ziynetlerin değerini talep edilenden yüksek belirleyince C, talep alacağın bir kısmına ilişkin olduğundan, tahkikat sona ermeden talebini bir defaya mahsus artırır (HMK m.109/4) ve artırılan kısmın harcını tamamlar. Belirsiz alacak davası 31.07.2026'dan itibaren açılamadığından, değeri baştan tam bilinemeyen alacaklar için kısmi dava açılıp talebin HMK m.109/4 uyarınca bir defaya mahsus artırılması yolu kullanılabilir.
Uygulamada sık yapılan hatalar
Soyut anlatım: Olayların tarih, yer ve kişi belirtilmeden yazılması kusur ispatını zorlaştırır.
Delil bağlantısının kurulmaması: Vakıa ile delilin eşleştirilmemesi, hangi delilin neyi ispatlayacağını belirsiz bırakır (HMK m.119/1-f).
Affedilmiş olaylara dayanılması: Eşlerin barıştığı anlaşılan olaylar kusur olarak yüklenemez; barışma varsa dilekçede barışmadan dava tarihine kadar geçen döneme ağırlık verilmelidir.
Hukuka aykırı delil sunulması: Eşin telefonu zorla alınarak veya şifresi kırılarak elde edilen yazışmalar hükme esas alınmaz; davanın tek delili buysa dava ispatlanamayabilir (HMK m.189/2).
Tanık listesinin eksik verilmesi: Listede adı ve adresi gösterilmeyen kişi tanık olarak dinlenemez ve ikinci liste verilemez; her tanığın hangi vakıa için dinleneceği de listede belirtilmelidir (HMK m.240/2).
Delil avansının yatırılmaması: Mahkemenin tanık, bilirkişi veya inceleme gideri için verdiği kesin süre içinde avans yatırılmaz ve diğer taraf da yatırmazsa o delilin ikamesinden vazgeçilmiş sayılır (HMK m.324/2); tarafların serbestçe tasarruf edemeyeceği konulara ilişkin hükümler saklıdır (HMK m.324/3).
Yoksulluk nafakası veya tazminatın unutulması: Bu talepler kendiliğinden verilmez; dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra ancak ıslah veya karşı tarafın açık muvafakatiyle ileri sürülebilir (HMK m.141/1); davada ileri sürülmezse boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde ayrı bir davayla istenebilir (TMK m.178).
Miktarların gerçekçi belirlenmemesi: Manevi tazminat boşanma davası içinde ıslahla artırılamaz; öte yandan dayanaksız yüksek talepler de karşılık bulmaz, çünkü hâkim nafaka ve tazminatı tarafların ekonomik durumu ve kusur derecesine göre takdir eder.
Hazır örneğin olduğu gibi kullanılması: Başka bir dosyaya ait olaylar veya talepler dilekçeyi hatalı hâle getirebilir.
Cevap süresinin kaçırılması: Süresinden sonra verilen cevaptaki vakıalar, davacı açıkça muvafakat etmedikçe hükme esas alınamaz (HMK m.141/1).
Gider avansının eksik yatırılması: Gider avansı dava şartıdır; mahkemenin verdiği kesin süre içinde tamamlanmazsa dava usulden reddedilir (HMK m.114/1-g, m.115/2).
Duruşmaya gelinmemesi: Usulüne uygun davet edilen taraflardan hiçbiri duruşmaya gelmezse dosya işlemden kaldırılır; yalnız biri gelirse yargılamaya devam edilmesi veya dosyanın işlemden kaldırılması gelen tarafın talebine bağlıdır. İşlemden kaldırılan dosya üç ay içinde yenilenmezse dava açılmamış sayılır; yenilenen dava bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz (HMK m.150).
☐ Dilekçe vermeden önce kontrol listesi
☐ Görevli ve yetkili aile mahkemesi doğru yazıldı (4787 sayılı Kanun m.4; TMK m.168).
☐ Tarafların adı, soyadı, güncel adresleri ve davacının T.C. kimlik numarası eksiksiz.
☐ Her vakıa tarih ve yer belirtilerek, sıra numarasıyla yazıldı.
☐ Her vakıanın hangi delille ispatlanacağı ayrı ayrı gösterildi (HMK m.119/1-f).
☐ Tanıkların hangi vakıa için dinletileceği belirlendi (HMK m.240/2).
☐ Velayet, kişisel ilişki, tedbir, yoksulluk ve iştirak nafakası ile tazminat talepleri ayrı ayrı yazıldı.
☐ Nafaka ve tazminat miktarları rakamla gösterildi; manevi tazminat baştan gerçekçi biçimde belirlendi.
☐ Yargılama gideri ve vekâlet ücreti talebi yazıldı.
☐ Dilekçe imzalandı; elden başvuruda davalı sayısı kadar örneği hazırlandı.
☐ Harç ve gider avansı yatırıldı (HMK m.120/1).
Sık sorulan sorular
Boşanma dilekçesini avukatsız verebilir miyim?
Evet. Boşanma davasında avukatla temsil zorunlu değildir; dava açma yeteneği olan herkes kendi davasına ait dilekçeyi hazırlayıp verebilir (Avukatlık Kanunu m.35/3). Ancak vakıa ile delil arasındaki bağın kurulması ve taleplerin eksiksiz yazılması dikkat gerektirdiğinden hak kaybı riskine dikkat edilmelidir. Ayrıntılar için avukatsız boşanma davası yazımıza bakabilirsiniz.
Boşanma dilekçesi nereye verilir?
Eşlerden birinin yerleşim yerindeki ya da davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yerdeki aile mahkemesine verilir (TMK m.168). Dilekçe o mahkemenin bağlı olduğu adliyedeki tevzi bürosuna verilir; aile mahkemesi kurulamayan yerlerde davaya Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenen asliye hukuk mahkemesi bakar (4787 sayılı Kanun m.2).
Boşanma dilekçesi e-Devlet veya UYAP üzerinden verilebilir mi?
Elektronik veya mobil imzası bulunan kişiler dilekçeyi UYAP Vatandaş Portal üzerinden elektronik ortamda sunabilir; avukatlar ise UYAP Avukat Portal'ı kullanır. Elektronik imza yoksa dilekçe adliyedeki tevzi bürosuna elden verilir. Dava açıldıktan sonra dosya UYAP Vatandaş Portal veya e-Devlet üzerinden takip edilebilir.
Hazır boşanma dilekçesi örneğini kullanmak doğru mu?
Hazır örnekler yalnızca yapı hakkında fikir verir. Her dosyanın olayları, delilleri ve talepleri farklı olduğundan bir örneğin olduğu gibi kullanılması eksik veya hatalı bir dilekçeye yol açabilir.
Dilekçede eksiklik olursa ne olur?
Taraf bilgileri, davacının T.C. kimlik numarası, temsilci ve vekil bilgileri, açık talep sonucu veya imza eksikse hâkim bir haftalık kesin süre verir; süresinde tamamlanmazsa dava açılmamış sayılır (HMK m.119/2). Mahkemenin adı, dava konusu, vakıa, delil ve hukuki sebep eksikliği bu yaptırıma bağlanmamıştır; ancak somutlaştırılmayan vakıalar ispat ve kusur değerlendirmesinde aleyhe sonuç doğurabilir.
Anlaşmalı boşanmada yalnızca dilekçe yeterli mi?
Hayır. Boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumuna ilişkin, hâkimin uygun bulacağı bir düzenleme (uygulamada eşlerin imzaladığı protokol), evliliğin en az bir yıl sürmüş olması ve hâkimin eşleri bizzat dinlemesi gerekir (TMK m.166/3).
Dilekçede nafaka istemeyi unutursam ne olur?
İştirak ve tedbir nafakasına mahkemece kendiliğinden hükmedilebilir ve bunların sonradan istenmesi iddianın genişletilmesi sayılmaz (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 26.05.2025, E. 2024/9117, K. 2025/5261). Yoksulluk nafakası ise talebe bağlıdır; dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra ancak ıslah veya karşı tarafın açık muvafakatiyle ileri sürülebilir (HMK m.141). Davada ileri sürülmezse boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde ayrı bir davayla istenebilir (TMK m.178).
Nafaka ve tazminat miktarı sonradan artırılabilir mi?
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin uygulamasına göre boşanma davası içinde nafakalar ve maddi tazminat ıslahla artırılabilir; manevi tazminat ise bölünmezlik ilkesi gereği ıslahla artırılamaz (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 25.03.2025, E. 2024/5989, K. 2025/3061; 04.12.2025, E. 2025/4752, K. 2025/10740). Islah tahkikat sona erinceye kadar yapılabilir; bozma veya kaldırma kararından sonra da ilk derece mahkemesi tahkikata ilişkin bir işlem yaparsa tahkikat sona erinceye kadar ıslah yapılabilir (HMK m.177/2). Bu nedenle miktarların, özellikle manevi tazminatın, dava dilekçesinde baştan gerçekçi biçimde belirlenmesi önem taşır.
Boşanma dilekçesine "fazlaya ilişkin haklarımız saklıdır" yazılır mı?
Bu ibare, bölünebilir bir alacağın bir kısmının istendiğini açıkça gösterir; kalan kısım ibare yazılmasa da açıkça feragat edilmedikçe kaybolmaz (HMK m.109/3). Boşanmanın eki niteliğindeki manevi tazminat bölünemez ve dava dilekçesinde istenenden fazlası sonradan ıslahla da istenemez; ibarenin asıl kullanıldığı yer ziynet bedeli ve katılma alacağı gibi bağımsız taleplerdir. 31.07.2026'dan itibaren bu alacaklar kısmi davada, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar bir defaya mahsus artırılabilir (HMK m.109/4).
Davalıysam cevap dilekçesi vermek zorunda mıyım?
Zorunlu değildir; cevap verilmezse davacının vakıaları inkâr edilmiş sayılır (HMK m.128). Ancak eşinize kusur yükleyen olayları ve kendi nafaka ve tazminat taleplerinizi ileri sürebilmek için iki haftalık süre içinde cevap dilekçesi verilmesi gerekir (HMK m.127); süresinden sonra verilen cevaptaki vakıalar, davacı açıkça muvafakat etmedikçe hükme esas alınamaz ve davacıya kusur olarak yüklenemez (HMK m.141/1). Kendiniz de boşanmak istiyorsanız bu süre içinde karşı dava açılması da değerlendirilmelidir.
Boşanma davası açmadan önce arabulucuya gitmek gerekir mi?
Hayır. Kanun boşanma davası için arabuluculuğu dava şartı olarak öngörmemiştir. Arabuluculuk yalnız tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri iş veya işlemlerden doğan uyuşmazlıklarda uygulanır; boşanmanın kendisi böyle bir konu değildir ve aile içi şiddet iddiasını içeren uyuşmazlıklar arabuluculuğa elverişli değildir (6325 sayılı Kanun m.1/2). Boşanma davası doğrudan aile mahkemesinde açılır.
Boşanma dilekçesi verirken harç ödenir mi?
Evet. Boşanma davası maktu harca tabidir ve dava açılırken harçlar ile gider avansı yatırılır (HMK m.120/1). Boşanma davası içinde istenen ve boşanmanın eki niteliğindeki nafaka ve tazminat talepleri için ayrıca nispi harç alınmaz (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 18.06.2025, E. 2025/3067, K. 2025/6131; 24.09.2019, E. 2019/5323, K. 2019/9108); ziynet alacağı ve mal rejiminin tasfiyesi gibi bağımsız talepler ise kendi değerleri üzerinden harca tabidir.
Mal paylaşımı boşanma dilekçesinde istenebilir mi?
İstenebilir; ancak mal rejiminin tasfiyesi boşanmanın eki değildir ve boşanma kararı kesinleşmedikçe incelenemez. Bu nedenle tasfiye talebi boşanma davasından ayrılır ve boşanmanın kesinleşmesinden sonra esası incelenir (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 26.02.2018, E. 2016/12247, K. 2018/2628).
İlgili yazılarımız
Boşanma ve aile hukuku davalarına ilişkin genel bilgi için Ankara Boşanma Avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.
Genel hukuki değerlendirme
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayın özellikleri sonucu değiştirebilir. Her dilekçe dosyanın kendi olaylarına göre hazırlanmalıdır.
Yazar: Av. Murat Akman — Ankara Barosu (Sicil No: 42294).
Adres: Korkutreis Mah., Strazburg Cd., Belgin İş Merkezi No:17/1, 06430 Çankaya/Ankara
Telefon: +90 312 911 67 90 · E-posta: av.muratakman@gmail.com
Son güncelleme: 2 Kasım 2026
