Nafaka Artırım Davası Nasıl Açılır? (2026 Rehberi)

Nafaka Artırım Davası Nedir?

Kısa cevap: Nafaka artırım davası, mahkemece hükmedilmiş nafakanın; tarafların ekonomik durumundaki değişiklik veya hakkaniyet gereği yükseltilmesi için açılan davadır. Yoksulluk nafakası için Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 176/4. maddesi, iştirak nafakası için ise 331. maddesi bu talebe dayanak oluşturur.

Boşanma sırasında belirlenen nafaka miktarı, zamanla ihtiyaçların artması, paranın alım gücünün düşmesi veya tarafların gelir durumunun değişmesi nedeniyle yetersiz kalabilir. Bu durumda nafaka alacaklısı, mevcut nafakanın artırılması için ayrı bir dava açabilir. Nafaka artırım davası, boşanma davasından bağımsız ve nafaka devam ettiği sürece açılabilen bir davadır.

Nafaka Artırım Davası Hangi Şartlarda Açılır?

Kısa cevap: Nafaka artırım davası; tarafların malî durumunun değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde açılabilir. Uygulamada çocuğun büyümesiyle artan ihtiyaçlar, eğitim giderleri, hayat pahalılığı ve enflasyon ile borçlunun gelirindeki artış, en sık dayanılan gerekçelerdir.

Artırım talebini haklı kılabilecek başlıca durumlar şunlardır:

• Nafaka alacaklısının veya çocuğun ihtiyaçlarının artması,

• Çocuğun büyümesi, okula başlaması veya eğitim giderlerinin çoğalması,

• Ekonomik koşulların ve hayat pahalılığının değişmesi (enflasyon),

• Nafaka borçlusunun gelirinde ve ekonomik durumunda iyileşme,

• Nafaka alacaklısının gelirinde azalma.

Yargıtay uygulamasında, önceki nafakanın belirlenmesinden bu yana geçen süre ve ekonomik koşullardaki değişimler, artırım değerlendirmesinde birlikte dikkate alınır. Her dosya kendi koşullarında incelenir.

Hangi Nafaka Türleri İçin Artırım İstenebilir?

Kısa cevap: Artırım davası uygulamada en çok yoksulluk nafakası (TMK m.175) ve iştirak nafakası (TMK m.182) için açılır. Dava süresince ödenen tedbir nafakası ise ayrı bir dava yerine, devam eden boşanma davası içinde yeniden değerlendirilir.

Nafaka türlerine göre durum:

• Yoksulluk nafakası: Boşanma yüzünden yoksulluğa düşen eş lehine hükmedilen nafakadır; koşullar değiştiğinde TMK m.176/4 uyarınca artırımı istenebilir.

• İştirak nafakası: Velayeti alamayan tarafın çocuğun giderlerine katkısıdır; çocuğun ihtiyaçları değiştikçe TMK m.331 uyarınca yeniden belirlenebilir.

• Tedbir nafakası: Boşanma davası sürerken geçici olarak hükmedilir; miktarı, devam eden dava içinde talep üzerine değiştirilebilir.

Nafaka türleri arasındaki farklar için yoksulluk nafakası içeriğimizi inceleyebilirsiniz.

Nafaka Artırım Davasını Kim ve Ne Zaman Açabilir?

Kısa cevap: Yoksulluk nafakasının artırımını nafaka alacaklısı eş; iştirak nafakasının artırımını ise velayet kendisinde olan ana veya baba, çocuk adına açar. Dava için belirli bir süre beklenmesi zorunlu değildir; nafaka ödendiği sürece koşullar değiştiğinde her zaman açılabilir.

Nafaka artırım davası açmak için kanunda öngörülmüş bir bekleme süresi yoktur. Ancak talebin kabul edilebilmesi için, önceki nafaka kararından bu yana koşullarda gerçek bir değişiklik olması beklenir. Çok kısa süre içinde ve haklı bir değişiklik gösterilmeden açılan davalar, artırıma esas oluşturacak bir gerekçe bulunmadığı gerekçesiyle sonuçsuz kalabilir.

Nafaka Artırım Davası Nerede Açılır? (Görevli ve Yetkili Mahkeme)

Kısa cevap: Nafaka artırım davasında görevli mahkeme aile mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise TMK'nın 177. maddesi uyarınca nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesidir. Bu kural, alacaklının davayı kendi bulunduğu yerde açabilmesini sağlar.

Boşanmadan sonra açılan nafaka davalarında yetki, nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesine aittir. Bu, nafaka alacaklısı için önemli bir kolaylıktır; davayı borçlunun bulunduğu yere gitmeden, kendi yerleşim yerindeki aile mahkemesinde açabilir. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde bu davalara asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar.

Nafaka Ne Kadar Artırılır? Hâkim Neye Göre Karar Verir?

Kısa cevap: Nafaka miktarını hâkim; tarafların ekonomik ve sosyal durumunu, çocuğun ihtiyaçlarını, günün ekonomik koşullarını ve hakkaniyet ilkesini birlikte değerlendirerek belirler. Taraf, ileriye dönük olarak her yıl belirli bir oranda (örneğin ÜFE/TÜFE oranında) otomatik artış da talep edebilir.

Hâkim, karar verirken şu unsurları göz önünde bulundurur:

• Tarafların gelir, malvarlığı ve yaşam koşulları (sosyal ve ekonomik durum araştırması),

• Çocuğun yaşı, eğitim durumu ve güncel ihtiyaçları,

• Paranın alım gücündeki değişim ve genel ekonomik koşullar,

• Tarafların hakkaniyet çerçevesinde dengelenen menfaatleri.

Yargıtay'ın yerleşik uygulamasına göre, tarafların ekonomik durumunda olağanüstü bir değişiklik yoksa nafaka, TÜİK'in açıkladığı ÜFE (on iki aylık ortalama) oranında artırılır; böylece önceki nafakadaki denge korunur. Gelir veya ihtiyaçlarda olağanüstü bir değişiklik olması hâlinde ise artış bu oranla sınırlı kalmaz, koşullara göre yeniden değerlendirilir.

Mahkeme, artırım miktarını belirlerken çocuğun yaşı ve ihtiyaçlarını, tarafların sosyal-ekonomik durumunu ve ekonomik göstergelerdeki değişimi, TMK'nın 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesiyle birlikte değerlendirir.

Nafakaya ileriye dönük otomatik artış oranı eklenmesi, ilerleyen yıllarda tekrar tekrar dava açma ihtiyacını azaltabilir.

Nafaka Artırımı İçin Mutlaka Dava Açmak Gerekir mi?

Kısa cevap: Bu, önceki nafaka kararının içeriğine bağlıdır. Kararda "her yıl belirli oranda artırılmasına" yönelik bir hüküm varsa, nafaka bu orana göre kendiliğinden artar. Böyle bir hüküm yoksa veya mevcut artış yetersiz kalıyorsa, artırım için dava açılması gerekir.

Bazı boşanma veya nafaka kararlarında, nafakanın her yıl otomatik olarak artırılacağı belirtilir. Bu durumda ayrıca dava açmadan artış uygulanır. Ancak otomatik artış öngörülmemişse ya da öngörülen artış güncel ihtiyaçları karşılamıyorsa, nafaka artırım davası açmak gerekir. Bu davalar çoğu zaman sınırlı sayıda duruşmada sonuçlanabilir; ancak süre, dosyanın kapsamına ve delil durumuna göre değişir.

Nafaka Artırım Dilekçesinde Neler Yer Almalı?

Kısa cevap: Nafaka artırım dilekçesinde; görevli ve yetkili aile mahkemesi, tarafların bilgileri, önceki nafaka kararının esas ve karar numarası, nafakanın belirlenmesinden bu yana değişen koşullar, bu koşulları ispatlayacak deliller ve artırılması istenen yeni nafaka miktarı açıkça yer almalıdır.

Dilekçede bulunması gereken temel unsurlar:

• Görevli ve yetkili mahkeme (nafaka alacaklısının yerleşim yeri aile mahkemesi),

• Tarafların kimlik ve adres bilgileri,

• Nafakaya hükmeden önceki kararın mahkemesi, esas ve karar numarası,

• Mevcut nafaka miktarı ve ödenme durumu,

• Nafakanın belirlenmesinden sonra değişen somut koşullar (vakıalar),

• Delil listesi (ekonomik durum belgeleri, gider belgeleri, tanık, SED araştırması),

• Artırılması talep edilen yeni miktar ve varsa otomatik artış talebi.

Dilekçenin doğru kurgulanması için boşanma dilekçesi nasıl yazılır rehberimizdeki genel ilkeler yol gösterici olabilir.

Sık Sorulan Sorular

Nafaka her yıl kendiliğinden artar mı?

Yalnızca önceki kararda otomatik artış hükmü varsa kendiliğinden artar. Böyle bir hüküm yoksa, nafakanın yükseltilmesi için nafaka artırım davası açılması gerekir.

Nafaka artırım davası açmak için ne kadar beklemek gerekir?

Kanunda belirli bir bekleme süresi yoktur. Ancak talebin kabulü için önceki karardan bu yana koşullarda gerçek bir değişiklik bulunması beklenir.

Enflasyon ve hayat pahalılığı nafaka artırımı sebebi olur mu?

Evet. Paranın alım gücündeki düşüş ve ekonomik koşullardaki değişim, ihtiyaçların artmasıyla birlikte artırım değerlendirmesinde dikkate alınan gerekçeler arasındadır.

İştirak nafakası çocuk büyüdükçe artırılabilir mi?

Evet. Çocuğun yaşı, eğitim durumu ve ihtiyaçları değiştikçe, TMK m.331 uyarınca iştirak nafakasının yeniden belirlenmesi istenebilir.

Nafaka artırım davasını nerede açmam gerekir?

TMK m.177 uyarınca nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesinde açabilirsiniz. Bu, davayı kendi bulunduğunuz yerde açma imkânı sağlar.

Artırım davasında yeniden kusur tartışılır mı?

Kural olarak hayır. Nafaka artırım davasında boşanmadaki kusur yeniden ele alınmaz; değerlendirme, koşulların değişip değişmediği ve hakkaniyet üzerinden yapılır.

Nafaka Artırımı İçin Arabuluculuğa Başvurmak Zorunlu mu?

Kısa cevap: Hayır. Aile hukukundan kaynaklanan bu tür parasal uyuşmazlıklarda arabuluculuk şu an bir dava şartı (zorunlu ön koşul) değildir; iş, ticaret, tüketici ve kira uyuşmazlıklarındaki zorunlu arabuluculuktan farklıdır. Ancak taraflar, üzerinde serbestçe anlaşabildikleri bu konuları ihtiyari (isteğe bağlı) arabuluculukla da çözebilir.

Taraflar dilerse dava açmadan önce veya dava sürerken arabulucuya başvurarak nafaka miktarı konusunda anlaşabilir; bu, süreci hızlandırabilir. Buna karşılık boşanma ve velayet gibi kamu düzenini ilgilendiren konular kesin ve bağlayıcı arabuluculuğa elverişli değildir. Bu alandaki düzenlemeler gelişmekte olduğundan, güncel durumun somut dosya bakımından ayrıca değerlendirilmesi yerinde olur.

Hâkimin dosyayı değerlendirirken hangi delil ve kriterleri esas aldığı hakkında ayrıntılı bilgi için Hâkim Boşanma Davasında Nelere Bakar? rehberimizi de inceleyebilirsiniz.

2026 Güncellemesi: Yoksulluk Nafakasında Süre Tartışması

Anayasa Mahkemesi, 4 Haziran 2026 tarihinde TMK m.175/1'deki "süresiz olarak" ibaresini oy çokluğuyla iptal etmiştir; iptal hükmü 9 ay sonra yürürlüğe girecek ve bu süreçte mevcut hükümler uygulanmaya devam etmektedir. Bu gelişme yoksulluk nafakasını değil, yalnızca süresizlik niteliğini ilgilendirir. Ayrıntılı bilgi için yoksulluk nafakasında kusur şartı rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Ankara Nafaka ve Aile Hukuku Avukatı Desteği

Nafaka artırım davasının sonucu; değişen koşulların doğru ortaya konulmasına, uygun delillerin sunulmasına ve talebin hakkaniyete uygun biçimde ifade edilmesine bağlıdır. İhtiyaçların ve ekonomik koşulların gerçekçi biçimde belgelenmesi, sürecin sağlıklı ilerlemesi açısından önemlidir.

Av. Murat Akman, Ankara ve çevresinde nafaka, velayet ve aile hukuku uyuşmazlıklarında; dosyanın değerlendirilmesi, delil stratejisinin kurulması ve sürecin takibi esasıyla hukuki destek sunmaktadır. Dosyanıza özel değerlendirme için: +90 312 911 67 90

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her dosya kendi koşullarında değerlendirilmelidir.