Boşanmada Af ve Hoşgörü: Barışmak, Aynı Evde Yaşamak ve Feragat Davayı Nasıl Etkiler?
Güncelleme tarihi: 2 Kas
Kısa Cevap: Affedilen veya hoşgörüyle karşılanan olaylara dayanılarak boşanma kararı verilemez. Zina (TMK m.161) ve hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış (TMK m.162) sebeplerinde kanun açıkça "affeden tarafın dava hakkı yoktur" der; evlilik birliğinin temelinden sarsılması davasında (TMK m.166/1) ise Yargıtay, affedilen olayların taraflara kusur olarak yüklenemeyeceğini kabul eder. Af, kayıtsız şartsız bir beyanla veya affı gösteren bir davranışla ortaya çıkar; affı iddia eden tarafın bunu ispatlaması gerekir. Dava açıldıktan sonra barışıp birlikte yaşamak, birlikte tatile gitmek veya davadan feragat etmek af sayılabilir; buna karşılık iyi niyetli barış girişimleri, ağır ve süregelen davranışlar karşısında sessiz kalmak ve zorunluluk nedeniyle aynı evde kalmak tek başına af sayılmaz. Af, kusur dengesini değiştirdiği için tazminat ve nafaka taleplerini de etkileyebilir.
Affın Kanuni Dayanağı
Türk Medeni Kanunu affı iki özel boşanma sebebinde açıkça düzenler. Zinaya ilişkin 161. maddenin ve hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranışa ilişkin 162. maddenin son fıkraları aynı cümleyi taşır: "Affeden tarafın dava hakkı yoktur." Evlilik birliğinin sarsılmasını düzenleyen 166. maddede ise böyle bir hüküm bulunmaz; bu alanda kural Yargıtay uygulamasıyla oluşmuştur.
Hukuk Genel Kurulu'na göre evlilik birliğinin sarsılması sebebiyle açılan boşanma davasında af niteliğinde davranışlar gerçekleşmişse, artık bu davranışlar boşanma hükmüne esas alınamaz (Yargıtay HGK, E. 2020/727, K. 2022/1620, T. 29.11.2022). Kurul, affı esasen bir haktan vazgeçmeyi içeren bir his açıklaması veya bir davranış şekli olarak tanımlar (Yargıtay HGK, E. 2017/2067, K. 2019/296, T. 14.03.2019; HGK, E. 2020/727, K. 2022/1620). Yargıtay kararlarında af ve hoşgörü çoğunlukla birlikte anılır ve aynı sonuca bağlanır: Bu tür durumlarda eşler önceki olayları "affetmiş, en azından hoşgörü ile karşılamış" sayılır ve affedilmiş veya hoşgörüyle karşılanmış olaylara dayanılarak boşanma kararı verilemez (Yargıtay 2. HD, E. 2024/4187, K. 2025/791, T. 03.02.2025).
Hızlı Bakış: Boşanmada Affın Temel Kuralları
Konu | Kural | Dayanak |
Zina ve TMK 162 | Affeden tarafın dava hakkı yoktur | TMK m.161/3, 162/3 |
Evlilik birliğinin sarsılması | Affedilen olaylar boşanma hükmüne esas alınamaz, kusur belirlemesinde dikkate alınmaz | HGK 2020/727; HGK 2017/2065 |
Affın şartı | Kayıtsız şartsız irade beyanı ya da affı gösteren tutum ve davranış | HGK 2019/92 |
Ortak hayat | Barış girişimi yetmez; bir araya gelmenin af sayılması için ortak hayatın yeniden kurulmuş olması aranır | HGK 2020/727; HGK 2024/213 |
Af sayılabilecek hâller | Dava sonrası barışıp birlikte yaşama, olaya rağmen birliği sürdürme, davadan feragat | 2. HD 2024/4187; 2024/1392 |
Af sayılmayan hâller | Barış girişimi, süregelen ağır davranışlar karşısında sessizlik, zorunlu birlikte yaşama | HGK 2020/727; HGK 2019/92; 2. HD 2026/27 |
İspat | Affı iddia eden taraf somut delillerle ispatlar | HMK m.190; 2. HD 2023/10124 |
İleri sürme zamanı | Davadan önce veya dilekçeler aşamasında bilinen af en geç dilekçeler aşaması sonuna kadar ileri sürülmelidir | 2. HD 2023/4682 |
Tazminat | Af sonrası taraflar eşit kusurlu kalırsa tazminata hükmedilemez | TMK m.174; 2. HD 2022/4341 |
Af Sayılabilmesi İçin Aranan Şartlar
Kayıtsız Şartsız İrade veya Affı Gösteren Davranış
Hukuk Genel Kurulu'na göre af olgusunun kayıtsız şartsız bir irade beyanı, bu yoksa en azından affı gösterir nitelikte tutum ve davranışla ispatlanmış olması gerekir. Kurul, af niteliğinde sayılabilecek davranışları "münferit bir olay" sonrasında barışmış olmak, af iradesini göstermek, hoşgörü ile karşılamak ve gerçekleşen olaya rağmen birliği sürdürmek şeklinde sayar (Yargıtay HGK, E. 2019/92, K. 2022/13, T. 18.01.2022). Af açık bir sözle ortaya konabileceği gibi davranışlardan da çıkarılabilir; bu nedenle "seni affettim" demek şart değildir, ancak davranışın af iradesini gösterecek nitelikte olması gerekir.
Ortak Hayatın Yeniden Kurulması
Hukuk Genel Kurulu, eşlerin evlilik birliğini kurtarmak amacıyla yaptıkları iyi niyetli girişim ve barış müzakerelerinin af sayılamayacağını; affın gerçekleşmesi sonucunda tarafların yeniden birlikte olmaları, yani ortak hayatın yeniden kurulmuş olması gerektiğini belirtmiştir (Yargıtay HGK, E. 2024/213, K. 2025/557, T. 24.09.2025; HGK, E. 2020/727, K. 2022/1620). Aynı Kurul daha önce de aynı evde oturma hâlinin her zaman tek başına af anlamına gelmediğini kabul etmiştir (Yargıtay HGK, E. 2017/2067, K. 2019/296).
Affın İleri Sürülmesi ve Zamanı
Hukuk Genel Kurulu, affın kabul edilebilmesi için öncelikle bu yönde bir iddianın bulunması gerektiğini vurgular (Yargıtay HGK, E. 2020/727, K. 2022/1620). Zamanlama da önemlidir: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'ne göre af olgusu yargılamanın her aşamasında ileri sürülebilir ise de bu, yargılama sırasında gerçekleşen af için geçerlidir; davadan önce ve dilekçeler aşamasında bilinen af olgusunun en geç dilekçeler aşaması sona erinceye kadar ileri sürülmesi gerekir. Daire, süresinde cevap dilekçesi vermeyen ve önceki davadaki feragate dayalı af iddiasını ilk kez istinafta ileri süren eşin bu iddiasının dinlenemeyeceğine karar vermiştir (Yargıtay 2. HD, E. 2023/4682, K. 2024/3434, T. 14.05.2024).
Yargıtay'ın Af Saydığı Davranışlar
Dava Açıldıktan Sonra Barışıp Birlikte Yaşamak
Boşanma davası açıldıktan sonra eşlerin barışıp birlikte yaşaması, Yargıtay kararlarında af veya hoşgörü olarak değerlendirilmektedir. Yargıtay, erkeğin boşanma davasını açmasından sonra tarafların 15-20 gün birlikte yaşamaya devam ettiği bir dosyada, eşlerin önceki olayları affetmiş, en azından hoşgörü ile karşılamış sayılması gerektiğini ve erkeğin davasının reddi gerektiğini belirtmiştir (Yargıtay 2. HD, E. 2024/4187, K. 2025/791). Yargılama sürerken barışıp ev kiralayarak bir süre birlikte yaşayan eşler bakımından da önceki olayların affedildiğini, dava tarihinden sonra gerçekleşen olayların ise ancak yeni bir davanın konusu olabileceğini kabul etmiştir (Yargıtay 2. HD, E. 2023/1401, K. 2023/4335, T. 28.09.2023).
Olaylara Rağmen Evliliği Sürdürmek
Af, dava açılmadan önce de gerçekleşebilir. Yargıtay, boşanma davası açılmadan önce eşlerin bir araya gelerek ortak konutta bir süre birlikte yaşadığı bir dosyada, davacının diğer eşin kusurlu davranışlarını affettiğini ve affedilen olayların kusur olarak yüklenemeyeceğini belirtmiştir (Yargıtay 2. HD, E. 2024/548, K. 2024/8818, T. 19.11.2024). Kusur olarak ileri sürülen olaylardan sonra evlilik birliğinin uzun süre devam ettirildiği bir dosyada da bu olayların af kapsamında kaldığını kabul etmiştir (Yargıtay 2. HD, E. 2021/662, K. 2021/2178, T. 11.03.2021). Ancak kusurlu davranışlar süregelen nitelikteyse, diğer eşin sessiz kalarak birliği sürdürmesi af sayılmaz (Yargıtay HGK, E. 2019/92, K. 2022/13).
Birlikte Tatile Gitmek
Yargıtay, ayrı yaşadıkları dönemde eşlerin aynı otelde birlikte tatil yaptığı bir dosyada önceki kusurların karşılıklı olarak affedildiğini, en azından hoşgörüyle karşılandığını ve bu tarihten sonra yeni bir kusur ispatlanmadığından boşanma davasının reddi gerektiğini belirtmiştir (Yargıtay 2. HD, E. 2021/6658, K. 2021/8169, T. 04.11.2021). Ancak tatil de tek başına kesin sonuç doğurmaz: Son bir yıldır aynı evde ayrı odalarda kaldıkları ve ortak hayatın devam etmediği taraflarca kabul edilen eşlerin ortak çocuklar için birlikte tatile gitmesini Yargıtay af olarak nitelendirmemiştir (Yargıtay 2. HD, E. 2024/285, K. 2025/3622, T. 14.04.2025).
Davadan Feragat Etmek
Feragat, davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesidir ve kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur (HMK m.307, 311). Hukuk Genel Kurulu, eşlerin barıştıklarını beyan ederek birbirlerine karşı yürüttükleri hukuki süreçleri sonlandırmalarını af niteliğindeki davranışlar arasında sayar (Yargıtay HGK, E. 2017/2067, K. 2019/296). Yargıtay, kadının önceki boşanma davasından feragat etmesi ve ardından evliliğin devam etmesiyle önceki olayların affedildiğini, en azından hoşgörüyle karşılandığını; feragatten sonra boşanmayı gerektiren yeni bir kusur ispatlanmadığından erkeğin davasının da reddi gerektiğini belirtmiştir (Yargıtay 2. HD, E. 2024/1392, K. 2024/9844, T. 11.12.2024). Davanın takip edilmeyerek açılmamış sayılması ise feragatle aynı sonucu doğurmaz: Yargıtay, önceki davanın açılmamış sayılmasının kadının erkeği affettiği anlamına gelmediğini kabul etmiştir (Yargıtay 2. HD, E. 2016/519, K. 2017/5604, T. 09.05.2017).
Af Sayılmayan Durumlar
Yargıtay, eşlerin bir araya geldiği her durumu af saymaz. Kararlarda af olarak kabul edilmeyen başlıca hâller şunlardır:
Barış girişimleri ve kısa görüşmeler: Dava açıldıktan sonra kadının doğum gününde birlikte yemeğe çıkılması ve fotoğraf çekilmesi, barışma gerçekleşip ortak hayat yeniden kurulmadığı için af sayılmamıştır (Yargıtay HGK, E. 2020/727, K. 2022/1620). Dava sonrası bir haftalık birliktelik sırasında bıçak çekme olayının yaşandığı dosyada da bir araya gelme af niteliğinde görülmemiş, barışma girişimi olarak değerlendirilmiştir (Yargıtay 2. HD, E. 2023/6755, K. 2024/3350, T. 09.05.2024).
Süregelen ağır davranışlar karşısında sessiz kalmak: Bir eşin sürekli devam eden ağır kusurlu davranışları karşısında diğer eşin sessiz kalarak birliği sürdürmesi af sayılmaz (Yargıtay HGK, E. 2019/92, K. 2022/13). Kadın ortak haneye döndükten sonra da erkeğin kusurlu davranışları sürdüğünden, bu dönüş af olarak değerlendirilmemiştir (Yargıtay 2. HD, E. 2023/8077, K. 2024/6096, T. 18.09.2024).
Zorunluluk nedeniyle aynı evde kalmak: Kadının kanser tedavisi görmesi ve çocuklarına bakacak durumda olmaması nedeniyle dava sonrası aynı evde kalınması (Yargıtay 2. HD, E. 2024/1808, K. 2024/1598, T. 07.03.2024), kalacak yer olmaması ve çocuğun gelişim geriliği gibi zorunluluklar (Yargıtay 2. HD, E. 2026/27, K. 2026/6074, T. 03.06.2026) ve kayınvalidenin hastalığı nedeniyle ortak eve dönülmesi (Yargıtay HGK, E. 2024/213, K. 2025/557) af sayılmamıştır.
Eve dönüp ayrı odada kalmak: Kadının dava sırasında ortak konuta dönmesine karşın eşlerin aynı odada kalmaması, barışma görüşmesi niteliğinde görülmüş ve tek başına af olarak değerlendirilmemiştir (Yargıtay 2. HD, E. 2021/3053, K. 2021/4436, T. 03.06.2021).
Çocuk için zaman zaman eve gelmek: Boşanma sürecinde ortak konutta yaşama hakkı bulunan kadının, bakım ve eğitim gerektiren çocuğu için zaman zaman çocuğuyla birlikte eve gelmesi af olarak nitelendirilmemiştir (Yargıtay 2. HD, E. 2022/9233, K. 2022/10853, T. 26.12.2022).
Ceza şikâyetinden vazgeçmek: Barışma ve bir araya gelme olmaksızın kadının ceza mahkemesinde eşi hakkındaki şikâyetinden vazgeçmesi, eşini affettiğini göstermez; Yargıtay bu dosyada olaydan sonra tarafların bir araya gelmemiş olmasını da gözetmiştir (Yargıtay 2. HD, E. 2016/2415, K. 2016/7101, T. 07.04.2016; cezadan kurtarmaya yönelik şikâyetten vazgeçme hakkında aynı yönde E. 2023/2461, K. 2023/6184, T. 13.12.2023). Buna karşılık olaydan sonra eşinden şikâyetçi olmayıp evliliği sürdüren eşin o olayı affettiği kabul edilmiştir (Yargıtay 2. HD, E. 2026/427, K. 2026/7210, T. 25.06.2026). Bu konunun şiddet olaylarındaki yeri için TMK 162 yazımıza bakabilirsiniz.
Affın Kapsamı ve Sonraki Olaylar
Af yalnızca affedilen olayları kapsar. Yargıtay, erkeğe yüklenen güven sarsıcı davranıştan sonra tarafların birlikte yaşamaya devam ettiğini, bu nedenle bu davranışın erkeğe kusur olarak yüklenmesinin doğru olmadığını; ancak birliğin sarsılmasına sebep olan diğer olaylara göre de erkeğin daha ağır kusurlu olduğunu belirterek kararı onamıştır (Yargıtay 2. HD, E. 2023/6926, K. 2024/5356, T. 04.07.2024). Feragat nedeniyle erkeğin kusurlarının affedildiği dosyada da kadının kendi kusurlu davranışları değerlendirilmiş ve erkeğin dava açmakta haklı olduğu kabul edilmiştir (Yargıtay 2. HD, E. 2017/6482, K. 2017/14259).
Dava devam ederken barışmanın ardından yaşanan olaylar bakımından Yargıtay'ın yerleşik uygulamasına göre dava tarihinden sonra meydana gelen olaylar eldeki dava için boşanma sebebi teşkil etmez (Yargıtay 2. HD, E. 2023/5024, K. 2024/3751, T. 23.05.2024) ve ancak yeni bir davanın konusu olabilir (Yargıtay 2. HD, E. 2023/1401, K. 2023/4335). Boşanma davası af gerekçesiyle reddedilmiş olsa da, ret kararının kesinleştiği tarihten başlayarak bir yıl geçmesine rağmen her ne sebeple olursa olsun ortak hayat yeniden kurulamamışsa evlilik birliği temelden sarsılmış sayılır ve eşlerden birinin istemi üzerine boşanmaya karar verilir (TMK m.166/4). Bu imkânın şartları için TMK 166: Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması yazımıza bakabilirsiniz.
Affın Tazminat ve Nafakaya Etkisi
Maddi tazminat, mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu tarafa; manevi tazminat ise boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan tarafa, kusurlu olan diğer taraftan istenebilir (TMK m.174). Hukuk Genel Kurulu, affedilen olayların kusur belirlemesinde dikkate alınamayacağını ve bunlara dayanılarak tazminata hükmedilemeyeceğini belirtmiştir (Yargıtay HGK, E. 2017/2065, K. 2020/46, T. 23.01.2020).
Af, kusur dengesini değiştirerek sonucu doğrudan etkileyebilir. Yargıtay, erkeğe yüklenen bir saygısızlık vakıasının kadın tarafından affedildiğini, kalan davranışlara göre tarafların eşit kusurlu olduğunu ve eşit kusurlu eş yararına maddi ve manevi tazminata karar verilemeyeceğini belirtmiştir (Yargıtay 2. HD, E. 2022/4341, K. 2022/9520, T. 23.11.2022). Kusurlu davranışların affedilmesi nedeniyle her iki tarafın kusursuz kaldığı bir dosyada da maddi tazminata hükmedilemeyeceğini kabul etmiştir (Yargıtay 2. HD, E. 2016/16310, K. 2018/8485, T. 03.07.2018).
Yoksulluk nafakası, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek tarafa kusuru daha ağır olmamak koşuluyla bağlanabilir (TMK m.175). Yargıtay, erkeğe yüklenen fiziksel şiddet eyleminden sonra evliliğin sürdüğünü, bu eylemin affedildiğini ve kalan kusurlara göre kadının daha ağır kusurlu olduğunu belirterek kadın yararına yoksulluk nafakasına hükmedilmesini bozmuştur (Yargıtay 2. HD, E. 2024/10107, K. 2025/11213, T. 15.12.2025). Ayrıntılar için boşanmada maddi ve manevi tazminat ve yoksulluk nafakasında kusur şartı yazılarımıza bakabilirsiniz.
Zina ve TMK 162'de Affın Özel Sonucu
Zina ve TMK 162'deki sebeplerde af, o sebebe dayalı dava hakkını ortadan kaldırır (TMK m.161/3, 162/3). Bu davalarda ayrıca altı aylık ve beş yıllık hak düşürücü süreler de bulunur. Zinayı öğrendikten sonra evliliği sürdürmenin örtülü af sayılıp sayılmayacağı ve af sonrası devam eden ilişkinin etkisi için zina nedeniyle boşanma davası yazımıza; şiddet olaylarında şikâyetten vazgeçme ve barışmanın etkisi için hayata kast, pek kötü ve onur kırıcı davranış nedeniyle boşanma (TMK 162) yazımıza bakabilirsiniz. Terk ihtarının önceki olaylara etkisi ise eşin evi terk etmesi yazımızda ele alınmıştır.
Affın İspatı ve Deliller
İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir (HMK m.190/1). Yargıtay da af olgusunun ispatını arar: Tanık anlatımları ve lokantada çekilmiş birkaç fotoğraf ortak hayatın yeniden kurulduğunu göstermiyorsa af ispatlanmış sayılmaz (Yargıtay 2. HD, E. 2023/10124, K. 2024/7655, T. 22.10.2024). Hâkim, boşanma davasının dayandığı olguların varlığına vicdanen kanaat getirmedikçe bunları ispatlanmış sayamaz ve delilleri serbestçe takdir eder (TMK m.184/1, 4).
Kararlarda affın ispatında tanık beyanları (Yargıtay 2. HD, E. 2024/4187, K. 2025/791), dava sonrası aynı evde birlikte yaşamayı gösteren fotoğraflar (Yargıtay 2. HD, E. 2021/10327, K. 2022/1400, T. 16.02.2022), mesaj kayıtları (Yargıtay 2. HD, E. 2023/3233, K. 2024/428, T. 23.01.2024) ve önceki davadan feragat (Yargıtay 2. HD, E. 2024/1392, K. 2024/9844) değerlendirilmiştir. Aynı delillerin karşı tarafça çürütülmesi de mümkündür: Hukuk Genel Kurulu, kadının affetmediğini anlatan tanık beyanını gözeterek doğum günü fotoğraflarını af için yeterli görmemiştir (Yargıtay HGK, E. 2020/727, K. 2022/1620). Delillerin toplanması için boşanma davasında deliller, mesaj ve ekran görüntülerinin hukuka uygunluğu için dijital deliller yazılarımıza bakabilirsiniz.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Boşanma davası aile mahkemesinde görülür. Aile mahkemesi kurulamayan yerlerde 4787 sayılı Kanun'un 2. maddesinin ikinci fıkrası uygulanır; bu hükme göre aile mahkemesinin görevine giren davalara Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenen asliye hukuk mahkemesince bakılır. Yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir (TMK m.168). Davanın aşamaları için çekişmeli boşanma davası rehberimize, af savunmasının somut dosyanıza etkisi konusunda hukuki destek için Ankara boşanma avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Eşimi affettim, yine de boşanma davası açabilir miyim?
Affedilen olaylara dayanılarak boşanma kararı verilemez. Zina ve TMK 162 sebeplerinde affeden tarafın dava hakkı yoktur (TMK m.161/3, 162/3); evlilik birliğinin sarsılması davasında da affedilen olaylar boşanma hükmüne esas alınamaz (Yargıtay HGK, E. 2020/727, K. 2022/1620). Aftan sonra yaşanan yeni kusurlu davranışlara dayanılarak boşanma davası açılabilir; dava açıldıktan sonra yaşanan olaylar ise görülmekte olan davada değil, ancak yeni bir davada ileri sürülebilir (Yargıtay 2. HD, E. 2023/1401, K. 2023/4335).
Boşanma davası açtıktan sonra barışırsak dava ne olur?
Barışma davayı kendiliğinden sona erdirmez; ancak barışıp ortak hayatı yeniden kuran eşlerin önceki olayları affettiği kabul edilebilir ve affedilen olaylara dayanılarak boşanma kararı verilemez. Affedilen olaylar dışında ispatlanmış bir kusur kalmamışsa Yargıtay davanın reddi gerektiğini belirtmektedir (Yargıtay 2. HD, E. 2024/4187, K. 2025/791; E. 2023/1401, K. 2023/4335). Her bir araya geliş af sayılmaz; kısa süreli barış girişimleri ve zorunluluk nedeniyle birlikte yaşama af kabul edilmemiştir (Yargıtay 2. HD, E. 2023/6755, K. 2024/3350; E. 2026/27, K. 2026/6074). Barışmadan sonra yaşanan olaylar ise ancak yeni bir davanın konusu olabilir.
Boşanma davası sırasında aynı evde yaşamak af sayılır mı?
Her zaman değil. Aynı evde oturma hâli tek başına af anlamına gelmez (Yargıtay HGK, E. 2017/2067, K. 2019/296). Ayrı odalarda kalmak, kalacak yer olmaması, hastalık veya çocukların bakımı gibi zorunluluklar nedeniyle aynı evde yaşamak af sayılmamıştır (Yargıtay 2. HD, E. 2021/3053, K. 2021/4436; E. 2024/1808, K. 2024/1598; E. 2026/27, K. 2026/6074). Belirleyici olan, barışıp ortak hayatın yeniden kurulup kurulmadığıdır (Yargıtay HGK, E. 2024/213, K. 2025/557).
Birlikte tatile gitmek af sayılır mı?
Olaylardan sonra eşlerin birlikte tatile gitmesi af veya hoşgörü olarak değerlendirilebilir (Yargıtay 2. HD, E. 2021/6658, K. 2021/8169). Ancak ortak hayatın sona erdiği ve yalnızca ortak çocuklar için birlikte tatile gidildiği bir dosyada Yargıtay bunu af saymamıştır (Yargıtay 2. HD, E. 2024/285, K. 2025/3622).
Davadan feragat etmek af anlamına gelir mi?
Feragat af niteliğinde değerlendirilebilir. Hukuk Genel Kurulu, eşlerin barıştıklarını beyan ederek birbirlerine karşı yürüttükleri hukuki süreçleri sonlandırmalarını af niteliğindeki davranışlar arasında sayar (Yargıtay HGK, E. 2017/2067, K. 2019/296); Yargıtay, önceki davadan feragat edilip evliliğin sürdürülmesiyle önceki olayların affedildiğini kabul etmektedir (Yargıtay 2. HD, E. 2024/1392, K. 2024/9844). Davanın takip edilmeyerek açılmamış sayılması ise tek başına af anlamına gelmez (Yargıtay 2. HD, E. 2016/519, K. 2017/5604).
Af nasıl ispatlanır?
Affı iddia eden taraf, kayıtsız şartsız bir af beyanını veya affı gösteren tutum ve davranışı somut delillerle kanıtlamalıdır (HMK m.190; Yargıtay 2. HD, E. 2023/10124, K. 2024/7655). Tanık beyanları, fotoğraflar, mesaj kayıtları ve önceki davadan feragat kararlarda değerlendirilen olgular arasındadır. Davadan önce veya dilekçeler aşamasında bilinen af olgusunun en geç dilekçeler aşaması sonuna kadar ileri sürülmesi gerekir (Yargıtay 2. HD, E. 2023/4682, K. 2024/3434).
Affettikten sonra yeni bir olay yaşanırsa ne olur?
Af yalnızca affedilen olayları kapsar. Aftan sonra yaşanan yeni kusurlu davranışlar boşanma sebebi olabilir; ancak dava açıldıktan sonra gerçekleşen olaylar görülmekte olan davada boşanma sebebi oluşturmaz, yeni bir davanın konusu olabilir (Yargıtay 2. HD, E. 2023/5024, K. 2024/3751; E. 2023/1401, K. 2023/4335).
Affedilen olay için tazminat istenebilir mi?
Affedilen olaylar kusur belirlemesinde dikkate alınamaz ve bunlara dayanılarak tazminata hükmedilemez (Yargıtay HGK, E. 2017/2065, K. 2020/46). Af sonrası taraflar eşit kusurlu kalırsa eşit kusurlu eş yararına maddi ve manevi tazminata karar verilemez (Yargıtay 2. HD, E. 2022/4341, K. 2022/9520).
İlgili Yazılarımız
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; af veya hoşgörünün somut olayınızda nasıl değerlendirileceği dosyadaki delillere göre değişir ve bir avukatla birlikte değerlendirilmelidir.
Av. Murat Akman — Ankara Boşanma ve Aile Hukuku Avukatı. Detaylı bilgi ve randevu için: www.muratakman.com
Son güncelleme: 2 Kasım 2026
