6284 Sayılı Kanun: Koruma ve Uzaklaştırma Kararı Nasıl Alınır, Ne Kadar Sürer, İhlalin Sonucu Nedir?

Kısa cevap: 6284 sayılı Kanun, şiddete uğrayan veya uğrama tehlikesi bulunan kadınları, çocukları, aile bireylerini ve tek taraflı ısrarlı takip mağdurlarını korur (m.1). Koruma veya uzaklaştırma kararı en çabuk ve en kolay ulaşılabilecek yer hâkiminden, mülkî amirden ya da kolluktan harçsız istenebilir (m.8/1, m.20). Koruyucu tedbirlerde şiddete ilişkin delil veya belge aranmaz; önleyici tedbir kararı geciktirilmeksizin verilir (m.8/3). Tedbir ilk defasında en çok altı ay için verilir (m.8/2), karara iki hafta içinde itiraz edilebilir (m.9). Tedbire aykırı davranan kişi ilk ihlalde üç günden on güne, her tekrarda on beş günden otuz güne kadar zorlama hapsine tâbi tutulur (m.13).

Hızlı Bakış: Temel Kurallar

Kanunun Kapsamı

Kanun, şiddete uğrayan veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan kadınların, çocukların, aile bireylerinin ve tek taraflı ısrarlı takip mağduru olan kişilerin korunmasını amaçlar (m.1/1) ve evlilik şartı aramaz. Ev içi şiddet, şiddet uygulayan ile mağdur aynı haneyi paylaşmasa da aile veya hane içinde ya da aile mensubu sayılan kişiler arasında gerçekleşen şiddeti ifade eder (m.2/1-b).

Şiddet kavramı geniştir: fiziksel, cinsel, psikolojik veya ekonomik zarara yol açan ya da açması muhtemel hareketler, buna yönelik tehdit ve baskı ile özgürlüğün keyfî engellenmesi şiddettir (m.2/1-d). Kanunda "hâkim" aile mahkemesi hâkimini ifade eder (m.2/1-c). Şiddet mağduru ve şiddet uygulayan tanımları cinsiyet ayrımı yapmaz (m.2/1-e, g); kadına yönelik şiddeti önlemeye yönelik özel tedbirler ayrımcılık sayılmaz (m.1/2-ç).

Tedbir Türleri: Mülkî Amir, Hâkim ve Kolluk

Mülkî Amirin Koruyucu Tedbirleri

• Kendisine ve gerekiyorsa çocuklarına uygun barınma yeri sağlanması,

• Geçici maddî yardım yapılması,

• Psikolojik, meslekî, hukukî ve sosyal rehberlik ve danışmanlık hizmeti verilmesi,

• Hayatî tehlike hâlinde geçici koruma altına alınma,

• Çocuğu bulunan korunan kişiye kreş imkânı sağlanması (m.3/1).

Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde barınma ve geçici koruma tedbirlerini kolluk amiri de alabilir; bu tedbirler en geç izleyen ilk iş günü mülkî amirin onayına sunulur ve kırk sekiz saat içinde onaylanmayan tedbir kendiliğinden kalkar (m.3/2). Vali veya kaymakam tarafından verilen bu tedbirler uygulamada "valilik koruma kararı" olarak da anılır. Uzaklaştırma gibi önleyici tedbirleri ise hâkim, acil hâllerde de kolluk amiri alabilir (m.5).

Hâkimin Koruyucu Tedbirleri

• İşyerinin değiştirilmesi,

• Evli olması hâlinde müşterek yerleşim yerinden ayrı bir yerleşim yeri belirlenmesi,

• TMK'daki şartlar varsa ve talep edilmişse tapu kütüğüne aile konutu şerhi konulması,

• Hayatî tehlike hâlinde, aydınlatılmış rızaya dayanılarak kimlik ve ilgili diğer bilgi ve belgelerin değiştirilmesi (m.4/1).

Hâkimin Önleyici Tedbirleri

• Uzaklaştırma: Müşterek konuttan veya bulunduğu yerden derhâl uzaklaştırılması ve konutun korunan kişiye tahsisi (m.5/1-b).

• Yaklaşmama: Korunan kişilere, bu kişilerin bulundukları konuta, okula ve işyerine yaklaşmaması (m.5/1-c); gerekirse yakınlarına, tanıklarına ve kişisel ilişki hâlleri saklı kalmak üzere çocuklarına yaklaşmaması (m.5/1-d).

• Söz ve davranış yasağı: Şiddet tehdidi, hakaret, aşağılama veya küçük düşürmeye yönelik söz ve davranışlarda bulunmaması (m.5/1-a).

• İletişim yasağı: İletişim araçlarıyla veya sair surette korunan kişiyi rahatsız etmemesi (m.5/1-f).

• Kişisel ilişki: Çocuklarla ilgili daha önce verilmiş bir kişisel ilişki kurma kararı varsa, kişisel ilişkinin refakatçi eşliğinde yapılması, sınırlanması ya da tümüyle kaldırılması (m.5/1-ç).

• Eşya ve silah: Korunan kişinin şahsî eşyalarına ve ev eşyalarına zarar vermemesi (m.5/1-e); silahların kolluğa, kamu görevi nedeniyle taşınan silahın kurumuna teslimi (m.5/1-g, ğ).

• Alkol ve madde: Korunan kişilerin bulundukları yerlerde alkol veya uyuşturucu kullanmaması ya da bu maddelerin etkisindeyken yaklaşmaması; bağımlılık hâlinde muayene ve tedavisinin sağlanması (m.5/1-h); bir sağlık kuruluşuna muayene veya tedavi için başvurması (m.5/1-ı).

Hâkim bu tedbirlerle birlikte Çocuk Koruma Kanunundaki tedbirlere ve TMK'ya göre velayet, kayyım, nafaka ve kişisel ilişki konularında da karar verebilir (m.5/3). Şiddet uygulayan ailenin geçimini sağlıyorsa, TMK'ya göre nafakaya hükmedilmemiş olması kaydıyla hâkim talep edilmese dahi tedbir nafakasına hükmedebilir (m.5/4). Tedbir nafakası kararının bir örneği icra müdürlüğüne gönderilir ve yükümlünün Sosyal Güvenlik Kurumu ile ilişkisi varsa nafaka, icra müdürlüğünce başvuru aranmaksızın maaşından tahsil edilir (m.18).

Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde uzaklaştırma, yaklaşmama, söz ve davranış yasağı ile yakınlara yaklaşmama tedbirlerini kolluk amiri de alabilir; tedbir en geç izleyen ilk iş günü hâkimin onayına sunulur, yirmi dört saat içinde onaylanmayan tedbir kendiliğinden kalkar (m.5/2). Anayasa Mahkemesi önüne gelen bir olayda kolluğun verdiği 120 günlük tedbir ertesi gün aile mahkemesince onaylanmıştır (AYM, Zekiye Esin, B. No: 2021/56667, 13.02.2024).

Başvuru Yolu ve Kararın Verilmesi

Tedbir kararı korunan kişinin talebi, Bakanlık veya kolluk görevlilerinin ya da Cumhuriyet savcısının başvurusu üzerine verilir; en çabuk ve en kolay ulaşılabilecek yer hâkiminden, mülkî amirden veya kolluk biriminden istenebilir (m.8/1). Kolluk, başvuru üzerine gerekli işlemleri yapar; Cumhuriyet başsavcılığı evrakı karar verilmek üzere hâkime veya mülkî amire gönderir (Uygulama Yönetmeliği m.5). Başvurular ve kararların icra ve infazı için harç, posta gideri ve benzeri hiçbir masraf alınmaz (m.20/1).

Önleyici tedbir kararı geciktirilmeksizin verilir (m.8/3). Anayasa Mahkemesine göre bu kararlar verildiği anda infaz kabiliyetini haizdir ve acil müdahale amacı bu aşamada gerçekleşir (AYM, Mustafa Atak, B. No: 2018/27304, 24.02.2021, § 27). Kararın tefhim veya tebliğ edilmemiş olması da uygulanmasına engel değildir (m.10/5).

Koruyucu ve Önleyici Tedbirde Delil Ayrımı

Kanuna göre koruyucu tedbir kararı verilebilmesi için şiddetin uygulandığı hususunda delil veya belge aranmaz (m.8/3; Uygulama Yönetmeliği m.6/1, m.12/1). Bu kural m.3 ve m.4'teki koruyucu tedbirlere ilişkindir. Anayasa Mahkemesine göre şiddet uygulayanın temel hak ve özgürlüklerini kısıtlayan m.5'teki önleyici tedbirler için böyle bir ayrıksı durum öngörülmemiştir ve Kanun gerekçesinde de önleyici tedbir için kişinin şiddete maruz kaldığına veya maruz kalma tehlikesi altında bulunduğuna ilişkin olguların varlığının gerektiği belirtilmiştir (AYM, Mustafa Atak, §§ 24-25; Salih Söylemezoğlu, B. No: 2013/3758, 06.01.2016).

Anayasa Mahkemesi, acil müdahale amacı nedeniyle tedbir kararının gerekçesinde daha esnek bir yaklaşım benimsenebileceğini; ileri sürülen zarar riski ve olgulara göre talebin temel unsurları taşıyıp taşımadığının ortaya konmasının yeterli olacağını belirtmiştir (AYM, Mustafa Atak, § 27). Darp raporu, mesaj kayıtları, kolluk tutanağı veya tanık varsa başvuruya eklenmesi, kararın gerekçelendirilmesini ve itiraz aşamasını kolaylaştırır.

Uzaklaştırma Mesafesi

6284 sayılı Kanun ve Uygulama Yönetmeliği yaklaşmama tedbiri için metre cinsinden sabit bir mesafe öngörmez; Kanun yalnızca korunan kişiye ve bulunduğu yerlere "yaklaşmama" tedbirinden söz eder (m.5/1-c). Mesafe somut olayda karar verilirken belirlenir. Teknik yöntemlerle takip (elektronik kelepçe) uygulanan dosyalarda ise asgari mesafe; adreslerin yakınlığı, güzergâhlar, yerleşim yerinin büyüklüğü, nüfus yoğunluğu ve kolluğun müdahale süresi gibi ölçütler gözetilerek belirlenir (6284 Sayılı Kanun Kapsamında Teknik Yöntemlerle Takip Sistemlerinin Kullanılmasına Dair Yönetmelik m.3/1-c, m.9).

Tedbirin Süresi, Uzatılması ve Kaldırılması

Tedbir kararı ilk defasında en çok altı ay için verilebilir. Şiddet veya şiddet uygulanma tehlikesinin devam edeceği anlaşılırsa resen ya da korunan kişinin, Bakanlığın veya kolluğun talebi üzerine tedbirlerin süresi veya şekli değiştirilebilir, tedbirler kaldırılabilir veya aynen devam ettirilebilir (m.8/2). Tehlikenin ortadan kalktığı anlaşılırsa tedbirin kaldırılmasına karar verilebilir (Uygulama Yönetmeliği m.30/4).

Uzatma kararı da gerekçeli olmalıdır. Anayasa Mahkemesi, bir yıla yaklaşan süre boyunca kesintisiz uygulanan önleyici tedbirlerde, tedbirin devamını gerektiren olguların nelerden ibaret olduğuna ilişkin somut açıklama yapılmamasını gerekçeli karar hakkının ihlali saymıştır (AYM, Güneş Edisün, B. No: 2022/65678, 27.11.2024).

Süresi biten tedbirden sonra yapılan yeni başvuru da yalnızca belge bulunmadığı gerekçesiyle reddedilemez. Anayasa Mahkemesi, mahkemenin şiddet riskinin ortadan kalkıp kalkmadığını araştırması, önceki tedbir şartlarının değişip değişmediğini tartışması ve somut olaya uygun başka bir tedbirin neden seçilmediğini açıklaması gerektiğini; bunlar yapılmadan verilen ret kararının maddî ve manevî varlığın korunması hakkını ihlal ettiğini belirtmiştir (AYM, Zekiye Esin, B. No: 2021/56667, 13.02.2024).

Tedbir Kararına İtiraz

Hâkim kararlarına karşı tefhim veya tebliğden itibaren iki hafta içinde aile mahkemesine itiraz edilebilir (m.9/1). Dosya, o yerde birden fazla aile mahkemesi varsa numara olarak izleyen daireye, son numaralı daire için birinci daireye; tek aile mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesine, aile mahkemesi hâkimi ile asliye hukuk mahkemesi hâkimi aynı kişiyse en yakın asliye hukuk mahkemesine gönderilir (m.9/2). Merci kararını bir hafta içinde verir ve bu karar kesindir (m.9/3). İtiraz kural olarak duruşmasız incelenir; merci itirazı kabul veya reddedebilir, tedbiri kaldırabilir, başka bir tedbirle değiştirebilir ya da aynen devamına karar verebilir (Uygulama Yönetmeliği m.34/3-4). Mülkî amir kararlarına itiraz ise Yönetmelik m.33'te düzenlenmiştir.

İtiraz Merciinin Gerekçe Yükümlülüğü

Tedbir kararı aciliyet nedeniyle kısa gerekçeyle verilmiş olabilir. Anayasa Mahkemesine göre ise aciliyetin ortadan kalktığı itiraz aşamasında merci, tek taraflı iddiaya dayanan tedbirin yerindeliğini itiraz edenin beyan ve delilleri çerçevesinde, iki tarafın hak ve menfaat dengesini gözeterek değerlendirmelidir (AYM, Salih Söylemezoğlu, § 40). Hangi delille ne şekilde bağ kurularak tedbir kanaatine ulaşıldığının asgari düzeyde dahi açıklanmaması gerekçeli karar hakkını ihlal eder (AYM, Mustafa Atak, § 29; Ekrem Kara, B. No: 2021/63673, 07.01.2026).

Kanunun ısrarlı takip kavramı da öngörülebilir biçimde uygulanmalıdır. Anayasa Mahkemesi, bir üniversite rektörünü protesto eden öğrenci hakkında verilen tedbire itirazın "yasanın amacına, ruhuna ve özüne uygun" denilerek reddedildiği, rektörün nasıl ısrarlı takip mağduru sayıldığının kararlardan anlaşılamadığı bir dosyada toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkının ihlal edildiğine karar vermiştir (AYM, G.Ç., B. No: 2021/64569, 14.10.2025).

İtirazdan Sonraki Yol

İtiraz üzerine verilen karar kesin olduğundan istinaf ve temyiz yolu açık değildir; Yargıtay 2. Hukuk Dairesi de itiraz üzerine verilen kararlara karşı temyiz yolunun kapalı olduğunu belirtmiştir (Yargıtay 2. HD, E. 2016/9008, K. 2016/9880, T. 12.05.2016). Yargıtay 7. Ceza Dairesinin güncel uygulamasına göre aile mahkemesi hukuk mahkemesi olduğundan 6284 kapsamındaki kararlar CMK m.309 uyarınca kanun yararına bozma yoluyla da incelenmez (Yargıtay 7. CD, E. 2021/20286, K. 2021/16925, T. 08.12.2021; E. 2022/3528, K. 2024/1779, T. 19.02.2024). Gerekçesiz ret kararlarına karşı Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolu bulunmaktadır.

Tedbire Aykırılık ve Zorlama Hapsi

Hakkında tedbir kararı verilen kişi kararın gereklerine aykırı hareket ederse, fiili ayrıca bir suç oluştursa bile ihlal edilen tedbirin niteliğine ve aykırılığın ağırlığına göre hâkim kararıyla üç günden on güne kadar zorlama hapsine tâbi tutulur (m.13/1). Her tekrarda süre on beş günden otuz güne kadardır; toplam süre altı ayı geçemez (m.13/2). Zorlama hapsi kararları Cumhuriyet başsavcılığınca yerine getirilir (m.13/3).

Şartlar ve Usul

• Yetkili merci aile mahkemesidir: Yargıtay, zorlama hapsi talebinde ceza mahkemesinin görevsizlik kararı vermesi gerektiğini belirtmiştir (Yargıtay 7. CD, E. 2021/13625, K. 2023/683, T. 23.01.2023).

• İhtar ve tebliğ: Tedbir kararının tefhim veya tebliğinde zorlama hapsi ihtarı yapılır (m.8/5); zorlama hapsi için bu ihtarı içeren kararın tefhim veya tebliğ edilmiş olması gerekir (Uygulama Yönetmeliği m.31/5, m.38/3).

• İhlal tebliğden sonra olmalıdır: Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, yargı yeri belirlenmesine ilişkin bir kararında, tedbir kararının tebliğinden bir gün önce gerçekleşen olayın koruma kararını ihlal niteliğinde olamayacağını ve yeni bir koruma talebi gibi değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir (Yargıtay 5. HD, E. 2021/12185, K. 2021/13503, T. 22.11.2021).

• Usul: İhlali kolluk tespit ederse tutanak Cumhuriyet başsavcılığına, oradan aile mahkemesine gönderilir; ihlali aile mahkemesi tespit ederse resen karar verebilir (Uygulama Yönetmeliği m.38/1). Karar duruşmasız verilir, hâkim gerekirse ilgilileri dinler (m.38/4); karara iki hafta içinde itiraz edilebilir (6284 m.9/1; Uygulama Yönetmeliği m.34/6).

• Kanun yolu: Zorlama hapsi kararına karşı 6284 sayılı Kanun'un 9. maddesine göre itiraz yoluna başvurulur (Yargıtay 7. CD, E. 2021/30140, K. 2022/1815, T. 27.01.2022).

• Delillerin incelenmesi: Anayasa Mahkemesi, yalnızca korunan kişinin beyanına dayanan kolluk tutanağıyla verilen zorlama hapsinde itiraz merciinin, tanıkların dinlenmesi ve başka şehirde bulunma gibi savunmaları incelediğini kararında göstermesi gerektiğini; zorlama hapsinin kişiyi hürriyetinden yoksun bıraktığını ve sonraki ihlallerdeki süreyi etkilediğini vurgulamıştır (AYM, Erdal Türkmen, B. No: 2016/2100, 04.04.2019).

Zorlama Hapsi ve Adlî Sicil

Zorlama hapsi bir ceza mahkûmiyeti değildir. Disiplin hapsi; seçenek yaptırımlara çevrilemeyen, ertelenemeyen, tekerrüre esas olmayan ve adlî sicil kayıtlarına geçirilmeyen hapistir (CMK m.2/1-l). Adlî Sicil Kanununa göre de disiplin veya tazyik hapsine ilişkin kararlar adlî sicile kaydedilmez (5352 sayılı Kanun m.5/1-b; Uygulama Yönetmeliği m.38/7). Buna karşılık şiddet önleme ve izleme merkezleri (ŞÖNİM) tedbir kararlarına ve zorlama hapsine ilişkin verileri toplar (m.15/1-a); bu kayıt adlî sicil kaydı değildir.

İhlalin Ayrıca Suç Oluşturması

Kanun "fiili bir suç oluştursa bile" ifadesini kullandığından (m.13/1) zorlama hapsi ile ceza soruşturması birbirini dışlamaz: tehdit, hakaret veya yaralama ayrıca soruşturulur, zorlama hapsine ise aile mahkemesi karar verir. Eşe veya boşanılan eşe karşı işlenen kasten yaralama şikâyete bağlı değildir ve uzlaştırma kapsamı dışındadır (TCK m.86/3-a; CMK m.253/1-b-1); cezalar ve süreç için Ankara kasten yaralama avukatı rehberimize bakabilirsiniz. Yargıtay, aile mahkemesince tedbir kararı verilen kişinin uyarılara rağmen mesaj göndermeye devam etmesinde kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçunun oluştuğunu kabul etmiştir (Yargıtay 12. CD, E. 2023/1375, K. 2024/550, T. 12.02.2024).

Konut dokunulmazlığı bakımından Yargıtay'ın yaklaşımı farklıdır. Eşlerin birlikte yaşadığı konuta tedbire rağmen girilmesi konut dokunulmazlığının ihlali suçunu oluşturmaz; eylem tedbir kararının ihlalidir ve zorlama hapsine tedbire karar veren aile mahkemesi hükmeder (Yargıtay 6. CD, E. 2021/12011, K. 2022/9081, T. 13.06.2022). Yaklaşmama tedbirine rağmen konuta girme eylemi de m.13 kapsamında değerlendirilmelidir (Yargıtay 2. CD, E. 2021/12018, K. 2024/289, T. 10.01.2024). Karşılıklı önleyici tedbir bulunan bir dosyada da eşlerin birlikte oturdukları konut yönünden birbirine karşı bu suçu işleyemeyecekleri kabul edilmiştir (Yargıtay 8. CD, E. 2019/3248, K. 2021/15463, T. 07.06.2021); uzaklaştırma süresi bittikten sonra birlikte yaşanan konuta girilmesi de suç oluşturmaz (Yargıtay 6. CD, E. 2021/12011, K. 2022/9081, T. 13.06.2022).

Uygulamada Sık Karşılaşılan Durumlar

Barışma ve Tedbirin Akıbeti

Barışma tedbiri kendiliğinden sona erdirmez; tedbir süresi dolunca veya kaldırılmasına karar verilince sona erer (m.8/2; Uygulama Yönetmeliği m.30/4). Kaldırma resen ya da korunan kişi, ŞÖNİM veya kolluğun talebiyle gündeme gelebilir. Barışma gerekçesiyle kaldırma istenmesinin boşanma davasına etkisi olabilir: Yargıtay bir kararında, koruma kararından sonra aralarında anlaşıp barıştıklarını belirterek tedbirin kaldırılmasını isteyen kadının eşinin önceki eylemlerini affetmiş sayılacağını ve bu olaylara dayanan boşanma davasının reddi gerektiğini belirtmiştir (Yargıtay 2. HD, E. 2015/14239, K. 2016/5418, T. 16.03.2016).

Kişisel Eşyaların Teslimi ve Konut Giderleri

Uzaklaştırılan kişinin eşyalarını almak için konuta gitmesi ihlal sayılabilir. Talep hâlinde kişisel eşya ve belgeler kolluk marifetiyle teslim edilir (m.8/7); teslim edilecek eşya ve belgeler tedbir kararında gösterilir (Uygulama Yönetmeliği m.19/2). Uzaklaştırma, şiddet uygulayanın konutun kira, elektrik, su, telefon, doğalgaz ve benzeri giderlerini karşılamaya devam etmesine engel değildir; hâkim ayrıca koruma süresince aile konutunun kira sözleşmesinin feshedilmemesine ve kamu konutu tahsisinin kaldırılmasının istenmemesine karar verebilir (Uygulama Yönetmeliği m.19/3).

Çocukla Kişisel İlişki

Yaklaşmama tedbiri çocukları kapsarsa kişisel ilişki hâlleri kural olarak saklı tutulur (m.5/1-d). Daha önce verilmiş bir kişisel ilişki kararı varsa hâkim, kişisel ilişkinin refakatçi eşliğinde yapılmasına, sınırlanmasına veya kaldırılmasına karar verebilir (m.5/1-ç). Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, bir hâkimin hukuki sorumluluğuna ilişkin dosyada, çocuğun esenliğinin ağır tehlike altında olduğunu fark eden hâkimin delil veya belge aramaksızın önleyici ve koruyucu tedbir kararları vermekle yükümlü olduğunu ve kişisel ilişki hakkının çocuğun yüksek yararıyla sınırlı olduğunu belirtmiştir (Yargıtay HGK, E. 2023/858, K. 2023/1399, T. 27.12.2023). Velayet ölçütleri için boşanmada velayet yazımıza bakılabilir.

Kimlik ve Adres Gizliliği

Gerekli görülürse tedbir kararıyla birlikte korunan kişinin ve aile bireylerinin kimlik ve adres bilgileri tüm resmî kayıtlarda gizli tutulur, tebligat için ayrı adres belirlenir; bu bilgileri hukuka aykırı açıklayan hakkında TCK hükümleri uygulanır (m.8/6). Tedbirlerin uygulanmasında hâkim kararıyla teknik araç ve yöntemler kullanılabilir; ancak kişilerin sesleri ve görüntüleri dinlenemez, izlenemez ve kayda alınamaz (m.12).

Koruma Kararının Boşanma Davasına Etkisi

Koruma kararı boşanma davasının ön şartı değildir. Tedbir dosyası boşanma davasında diğer delillerle birlikte değerlendirilir: Yargıtay, davacının delil listesinde yer alan koruma kararı evrakı ve davalı hakkındaki ceza dosyası getirtilip incelenmeden davanın reddedilmesini eksik araştırma saymıştır (Yargıtay 2. HD, E. 2013/17667, K. 2013/29764, T. 16.12.2013). Şiddet iddiası boşanma davasında tanık, darp raporu, kolluk tutanağı ve mesaj kayıtları gibi delillerle ayrıca ispatlanmalıdır; ayrıntı için boşanma davalarında delil rehberimize bakılabilir. İspatlanan şiddet, maddi ve manevi tazminat taleplerinde kusur değerlendirmesinde önem taşır.

6284 tedbirleri çoğu zaman çekişmeli boşanma davası ile birlikte talep edilir; asıl davayla birlikte talep edilen tedbirler hakkındaki kararlara esas davadan bağımsız olarak itiraz edilebilir (Uygulama Yönetmeliği m.34/5). Eşin malvarlığını elden çıkarmasından endişe ediliyorsa tasarruf yetkisinin sınırlanması, boşanma sürecindeki haklar için boşanma davasında kadının hakları yazılarımıza bakılabilir.

Ankara'da Koruma Kararı Başvurusu

Tedbir en kolay ulaşılabilecek merciden istenebildiği için (m.8/1) Ankara'da şiddet anında en yakın polis merkezine veya jandarma karakoluna başvurmak mümkündür; kolluk acil hâlde tedbiri alır ve onaya sunar. Mahkeme yoluyla başvuruda görevli mahkeme aile mahkemesidir. Aile mahkemesi kurulamayan yerlerde Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenen asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar (4787 sayılı Kanun m.2).

Barınma, geçici maddî yardım ve geçici koruma gibi koruyucu tedbirler için Ankara Valiliğine veya ilçe kaymakamlıklarına, destek hizmetleri için Ankara ŞÖNİM'e başvurulabilir (m.3, m.15). İhlal, tedbiri veren mahkemenin yargı çevresinde gerçekleşmişse zorlama hapsine o mahkeme karar verir; başka yargı çevresindeki ihlalde mükerrerliği önlemek için kararı veren mahkemeden bilgi istenir (Uygulama Yönetmeliği m.38/2).

Sık Sorulan Sorular

Koruma kararı almak için evli olmam gerekir mi?

Hayır. Kanun şiddete uğrayan veya uğrama tehlikesi bulunan kadınları, çocukları, aile bireylerini ve ısrarlı takip mağdurlarını korur (m.1); ev içi şiddet tanımı aynı haneyi paylaşmayanları da kapsar (m.2/1-b). Anayasa Mahkemesi önüne gelen dosyalarda birlikte yaşanan kişi ve eski eş lehine verilmiş tedbirler bulunmaktadır (AYM, Erdal Türkmen, B. No: 2016/2100; Yılmaz Çetin, B. No: 2020/17168).

Erkekler de koruma kararı alabilir mi?

Evet. Kanun aile bireylerinin ve tek taraflı ısrarlı takip mağdurlarının korunmasını da amaçlar (m.1); şiddet mağduru ve şiddet uygulayan tanımları cinsiyet ayrımı yapmaz (m.2/1-e, g).

Uzaklaştırma kararı kaç günde çıkar?

Önleyici tedbir kararı geciktirilmeksizin verilir (m.8/3) ve verildiği anda uygulanabilir niteliktedir (AYM, Mustafa Atak, § 27). Acil hâllerde uzaklaştırma ve yaklaşmama tedbirlerini kolluk amiri alabilir; bu tedbir yirmi dört saat içinde hâkim tarafından onaylanmazsa kendiliğinden kalkar (m.5/2).

Kolluğun aldığı koruyucu tedbir kaç saat içinde onaylanmalı?

Kolluk amirinin gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde aldığı barınma ve geçici koruma tedbirleri, kırk sekiz saat içinde mülkî amirce onaylanmazsa kendiliğinden kalkar (m.3/2). Kolluğun aldığı önleyici tedbirler için bu süre yirmi dört saattir ve onay mercii hâkimdir (m.5/2).

Koruma kararı için delil sunmak şart mı?

Koruyucu tedbirler için delil veya belge aranmaz (m.8/3). Önleyici tedbirlerde ise şiddet veya şiddet tehlikesine ilişkin olguların gerekçede ortaya konması gerekir (AYM, Mustafa Atak; Salih Söylemezoğlu). Eldeki rapor, mesaj ve tutanakların sunulması kararın gerekçelendirilmesini kolaylaştırır.

Uzaklaştırma kararında mesafe kaç metredir?

Kanunda ve Uygulama Yönetmeliğinde sabit bir metre belirtilmemiştir; mesafe somut olayda belirlenir. Teknik takip uygulanan dosyalarda asgari mesafe Teknik Takip Yönetmeliğindeki ölçütlere göre belirlenir.

Uzaklaştırma kararına uymamanın yaptırımı nedir?

İlk ihlalde üç günden on güne, her tekrarda on beş günden otuz güne kadar zorlama hapsi uygulanır; toplam süre altı ayı geçemez (m.13). Zorlama hapsi için ihtar içeren tedbir kararının tefhim veya tebliğ edilmiş olması gerekir (Uygulama Yönetmeliği m.38/3). Fiil ayrıca suç oluşturuyorsa ceza soruşturması da yapılır.

Zorlama hapsine kim karar verir?

Aile mahkemesi hâkimi karar verir; karar Cumhuriyet başsavcılığınca yerine getirilir (m.13/1-3). Karara karşı itiraz yoluna başvurulur (6284 m.9).

Zorlama hapsi sabıka kaydına işler mi?

Hayır. Zorlama hapsi disiplin hapsi niteliğindedir ve disiplin hapsine ilişkin kararlar adlî sicile kaydedilmez (CMK m.2/1-l; 5352 sayılı Kanun m.5/1-b). ŞÖNİM'in tuttuğu veri kaydı adlî sicil kaydı değildir.

Barıştık; uzaklaştırma kendiliğinden kalkar mı?

Hayır. Tedbir süresi dolunca veya kaldırılmasına karar verilince sona erer (m.8/2; Uygulama Yönetmeliği m.30/4). Barışma gerekçesiyle kaldırma istenmesi, bir Yargıtay kararında önceki olayların affedildiği şeklinde değerlendirilmiştir (Yargıtay 2. HD, E. 2015/14239, K. 2016/5418).

Eşyalarımı almak için eve gidebilir miyim?

Doğrudan gitmek ihlal sayılabilir. Talep hâlinde kişisel eşya ve belgeler kolluk marifetiyle teslim edilir; teslim edilecek eşyalar tedbir kararında gösterilir (m.8/7; Uygulama Yönetmeliği m.19/2).

Tedbir kararına itiraz edebilir miyim?

Evet. Tefhim veya tebliğden itibaren iki hafta içinde aile mahkemesine itiraz edilebilir; merci bir hafta içinde karar verir ve bu karar kesindir (m.9).

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Hayatî tehlike hâlinde derhâl 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalıdır. Her dosya kendi koşullarında değerlendirilmelidir.

İlgili Yazılar

• Ankara Boşanma Avukatı

• Çekişmeli Boşanma Davası

• Boşanma Davalarında Delil Rehberi

• Boşanmada Maddi ve Manevi Tazminat

• Boşanma Davasında Kadının Hakları

• Boşanmada Velayet Nasıl Belirlenir?

• Hâkim Nafakayı Nasıl Hesaplar?

• Eşim Evi Terk Etti, Ne Yapmalıyım?

• Tasarruf Yetkisinin Sınırlanması (TMK m.199)

• Ziynet Alacağı Davası

• Cinsel Taciz Suçu (TCK 105): Cezası, Şikâyet ve Uzlaştırma

Yazar: Av. Murat Akman, Ankara Barosu (Sicil No: 42294).

Son güncelleme: 2 Kasım 2026