6284 Sayılı Kanun: Koruma Kararı ve Uzaklaştırma Tedbiri
- 5 gün önce
- 5 dakikada okunur
Kısa Cevap: 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun kapsamında, şiddete uğrayan veya uğrama tehlikesi bulunan kişi; karakola, Cumhuriyet savcılığına, aile mahkemesi hâkimine veya ŞÖNİM'e (Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi) başvurarak koruma ve uzaklaştırma kararı isteyebilir. Başvuru ücretsizdir, şiddetin belge ile kanıtlanması şart değildir (m.8/3) ve karar genellikle bir gün içinde, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde kolluk tarafından anında verilebilir. Tedbire uyulmaması, ayrıca suç oluşturmasa bile 3-30 gün arası zorlama hapsi ile cezalandırılır (m.13).
6284 Sayılı Kanun Kimleri Korur?
Kanunun amacı (m.1), şiddete uğrayan veya uğrama tehlikesi bulunan kadınları, çocukları, aile bireylerini ve tek taraflı ısrarlı takip mağduru olan kişileri korumaktır. Kanun cinsiyetten bağımsız uygulanır — erkekler de koruma kararı talep edebilir. Evli olma şartı aranmaz; nişanlılar, birlikte yaşayanlar, ayrılmış eski eşler ve ısrarlı takibe (stalking) maruz kalan kişiler de kapsama girer. Şiddet; fiziksel, cinsel, psikolojik veya ekonomik olabilir (m.2).
Hangi Tedbirler Alınabilir?
Kanun üç ayrı tedbir grubu öngörür:
1. Mülki Amirin Verebileceği Koruyucu Tedbirler (m.3)
Barınma yeri sağlanması (gerekiyorsa çocuklarla birlikte)
Geçici maddi yardım
Psikolojik, hukuki, mesleki ve sosyal danışmanlık
Hayati tehlike varsa geçici koruma altına alınma
Kreş imkânı (belirli şartlarda)
2. Hâkimin Verebileceği Koruyucu Tedbirler (m.4)
İşyerinin değiştirilmesi
Evli ise müşterek yerleşim yerinden ayrı yerleşim yeri belirlenmesi
TMK şartları oluşmuşsa tapuya aile konutu şerhi konulması
Hayati tehlike hâlinde kimlik ve bilgilerin değiştirilmesi (Tanık Koruma Kanunu kapsamında)
3. Hâkimin Şiddet Uygulayana Verebileceği Önleyici Tedbirler (m.5)
Uzaklaştırma: müşterek konuttan veya bulunduğu yerden derhâl uzaklaştırılması; müşterek konutun korunan kişiye tahsisi.
Yaklaşmama yasağı: korunan kişiye, evine, okuluna, işyerine yaklaşmama; talep hâlinde yakınlarına ve tanıklarına da yaklaşmama.
İletişim yasağı: korunan kişiyi telefon, mesaj veya başka yollarla rahatsız etmeme.
Silah teslimi: bulundurma/taşıma izni olan silahların kolluğa teslimi; kamu görevi gereği taşınan silahın da kuruma teslimi.
Madde kullanım yasağı: korunan kişinin bulunduğu yerlerde alkol/uyuşturucu kullanmama; bağımlılık varsa tedavi.
Kişisel ilişkinin sınırlanması: çocuklarla önceden kurulmuş kişisel ilişkinin refakatçi eşliğinde yapılması, sınırlanması veya kaldırılması.
Hâkim, bu tedbirlerle birlikte Çocuk Koruma Kanunu'ndaki koruyucu tedbirlere ve TMK uyarınca velayet, kayyım, nafaka ve kişisel ilişki konularında da karar verebilir (m.5/3). Şiddet uygulayan aynı zamanda ailenin geçimini sağlıyorsa, hâkim talep edilmese dahi resen tedbir nafakasına hükmedebilir (m.5/4).
Nereye ve Nasıl Başvurulur?
Tedbir kararı; ilgilinin kendisinin talebi, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, kolluk görevlileri veya Cumhuriyet savcısının başvurusu üzerine verilir (m.8/1). Başvuru en çabuk ve en kolay ulaşılabilecek yer hâkiminden, mülki amirden (kaymakam/vali) veya kolluk biriminden (polis/jandarma karakolu) istenebilir. ŞÖNİM'ler de 7 gün 24 saat esasıyla başvuruları yönlendirir. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde, uzaklaştırma ve geçici koruma gibi bazı tedbirler doğrudan kolluk amiri tarafından da alınabilir; bu tedbir en geç ertesi iş günü hâkimin/mülki amirin onayına sunulur, onaylanmazsa kendiliğinden kalkar.
Şiddeti Belgelemem Gerekir mi?
m.8/3: "Koruyucu tedbir kararı verilebilmesi için, şiddetin uygulandığı hususunda delil veya belge aranmaz. Önleyici tedbir kararı, geciktirilmeksizin verilir."
Bu, kanunun en önemli özelliklerinden biridir: başvuru sahibinin beyanı esas alınır, rapor/tanık/kayıt gibi somut delil sunma zorunluluğu yoktur. Bu durum, sürecin hızlı işlemesini sağlamak ve mağduru anında koruma altına almak amacıyla bilinçli olarak tercih edilmiştir. Elbette varsa deliller (mesaj, fotoğraf, doktor raporu, tanık) sunulması, tedbirin devamı ve olası ceza davasında güçlü bir destek olur.
Karar Ne Kadar Sürede Çıkar, Ne Kadar Geçerlidir?
Önleyici tedbir kararı geciktirilmeksizin verilir; uygulamada çoğu başvuruda aynı gün veya ertesi gün karar çıkar. Tedbir kararı ilk defasında en çok altı ay için verilir (m.8/2). Şiddet veya şiddet tehlikesinin devam ettiği anlaşılırsa, resen veya korunan kişinin ya da ilgili kurumların talebiyle süre uzatılabilir, tedbirin şekli değiştirilebilir ya da tedbir kaldırılabilir. Uzatma sayısında kanuni bir üst sınır yoktur.
Başvuru İçin Harç veya Ücret Ödenir mi?
Hayır. m.20 uyarınca bu Kanun kapsamındaki başvurular ile kararların icra ve infazı için yapılan işlemlerden yargılama gideri, harç, posta gideri veya benzeri hiçbir ad altında masraf alınmaz. Süreç tamamen ücretsizdir.
Tedbire Uyulmazsa Ne Olur? Zorlama Hapsi (m.13)
Hakkında tedbir kararı verilen kişi bu karara aykırı davranırsa, fiili ayrıca bir suç oluştursa bile, ihlalin niteliği ve ağırlığına göre hâkim kararıyla 3 ilâ 10 gün zorlama hapsine tabi tutulur. İhlalin her tekrarında hapis süresi 15 ilâ 30 gün arasında belirlenir; ancak toplam zorlama hapsi süresi 6 ayı geçemez. Yerleşik uygulamada her bir ihlalin ayrı bir zorlama hapsi talebine konu edilebileceği kabul edilir; mağdurun ihlal anında derhâl kolluğa veya ilgili birime başvurması, ihlalin tespiti ve yaptırımı açısından önemlidir.
Tedbir Kararına İtiraz Edilebilir mi?
Evet. m.9 uyarınca, verilen kararlara karşı tefhim veya tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde ilgililer aile mahkemesine itiraz edebilir. İtiraz mercii kararını bir hafta içinde verir ve bu karar kesindir.
Koruma Kararı, Boşanma Davasını Nasıl Etkiler?
6284 sayılı Kanun kapsamında alınan bir koruma/uzaklaştırma kararı, tek başına boşanma davası açmayı gerektirmez ve iki süreç birbirinden bağımsızdır; ancak pratikte sıkça bir arada yürür. Alınan tedbir kararı ve varsa buna ilişkin kolluk tutanakları, sonradan açılacak çekişmeli boşanma davasında şiddet uygulayan eşin kusurunu ispatlayan güçlü bir delil olarak kullanılabilir. Bu nedenle koruma kararı süreciyle boşanma davası stratejisinin bir arada, deneyimli bir aile hukuku avukatıyla planlanması önemlidir.
6284 Sayılı Kanun Hakkında Sık Yapılan Yanlışlar
❌ "Koruma kararı almak için mutlaka rapor veya tanık gerekir." — Doğrusu: m.8/3 uyarınca koruyucu tedbir için delil veya belge aranmaz; beyan yeterlidir.
❌ "Bu kanun sadece evli kadınları korur." — Doğrusu: Cinsiyet ve evlilik şartı aranmaz; erkekler, nişanlılar, eski eşler ve ısrarlı takip mağdurları da kapsam içindedir.
❌ "Koruma kararı almak boşanma davası açmayı zorunlu kılar." — Doğrusu: İki süreç bağımsızdır; koruma kararı tek başına yeterli olabilir veya boşanma davasıyla birlikte yürütülebilir.
❌ "Tedbir kararına uymamak sadece hafif bir yaptırıma tabi." — Doğrusu: Fiil ayrıca bir suç oluşturmasa bile 3-30 gün arası, tekrarında toplam 6 aya kadar zorlama hapsi uygulanır.
❌ "Başvuru için mutlaka avukat gerekir." — Doğrusu: Başvuru bizzat, avukatsız da yapılabilir; ancak sürecin etkin yönetimi ve boşanma/nafaka/velayet bağlantısının kurulması için hukuki destek önerilir.
Sık Sorulan Sorular
Koruma kararı almak için evli olmam gerekir mi?
Hayır. 6284 sayılı Kanun evlilik şartı aramaz; nişanlılar, birlikte yaşayanlar, eski eşler ve ısrarlı takip mağdurları da koruma kararı talep edebilir.
Erkekler de uzaklaştırma/koruma kararı alabilir mi?
Evet. Kanun cinsiyetten bağımsız olarak şiddete uğrayan veya uğrama tehlikesi bulunan herkesi kapsar.
Koruma kararı almak için delil sunmam şart mı?
Hayır. m.8/3 uyarınca koruyucu tedbir kararı için şiddetin uygulandığına dair delil veya belge aranmaz; beyan esas alınır.
Eşim tedbir kararına uymazsa ne yapmalıyım?
İhlali derhâl 112'yi (Tek Acil Çağrı Numarası, eski adıyla polis 155/jandarma 156) veya varsa KADES uygulamasını kullanarak bildirmelisiniz; her ihlal ayrı bir zorlama hapsi talebine konu olabilir ve gecikme ispatı zorlaştırabilir.
Koruma kararı ile boşanma davasını birlikte mi yürütmeliyim?
Zorunlu değildir, ama koruma kararı ve buna ilişkin belgeler boşanma davasında kusur ispatında güçlü bir delil olabileceğinden, genellikle birlikte planlanması avantajlıdır.
Tedbir kararına ne kadar sürede itiraz edebilirim?
Kararın tefhim veya tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde aile mahkemesine itiraz edebilirsiniz; itiraz mercii bir hafta içinde karar verir.
KADES uygulaması nedir, 6284 sürecinde nasıl kullanılır?
KADES (Kadın Destek Uygulaması), Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından geliştirilen ve App Store/Google Play üzerinden ücretsiz indirilebilen bir mobil uygulamadır. T.C. kimlik numarasıyla kayıt olup aktivasyon kodunu girdikten sonra, tehlike anında tek dokunuşla konum bilgisi paylaşılarak 112 Acil Çağrı Merkezi'ne doğrudan ihbar iletilir ve en yakın ekip olay yerine yönlendirilir. KADES, 6284 sayılı Kanun kapsamındaki koruma/uzaklaştırma süreciyle doğrudan bağlantılı resmî bir başvuru yolu değildir, ancak tedbir kararı sürecinde veya bir ihlal anında hızlı yardım çağırmak için pratik ve önerilen bir tamamlayıcı araçtır.
İlgili Yazılarımız
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hayati tehlike hâlinde derhâl 112'yi (Türkiye'nin tek acil çağrı numarası; polis 155 ve jandarma 156 hatları uzun süredir bu numarada birleştirilmiştir) arayınız. Somut olayınıza özgü hukuki destek için bir aile hukuku avukatına danışınız.
Av. Murat Akman — Ankara Boşanma ve Aile Hukuku Avukatı. Detaylı bilgi ve randevu için: www.muratakman.com
Son güncelleme: Temmuz 2026
