Cinsel taciz suçu nedir, cezası ne kadar? (TCK 105)
Kısa cevap
Cinsel taciz, bir kimseyi bedenine dokunmadan cinsel amaçlı söz, mesaj, hareket veya teşhirle rahatsız etmektir (Türk Ceza Kanunu m.105). Temel cezası üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Suç çocuğa karşı işlenirse altı aydan üç yıla kadar hapis cezası verilir. Suçun mesaj gibi elektronik haberleşme araçlarıyla, aynı iş yerinde çalışmanın ya da aile içi ilişkinin sağladığı kolaylıktan faydalanılarak veya teşhir yoluyla işlenmesi gibi nitelikli hâllerde ceza yarı oranında artırılır.
✅ Bedensel temas yoktur; cinsel amaçlı bedensel temas varsa mağdurun yaşına ve olayın özelliklerine göre cinsel saldırı ya da çocuğun cinsel istismarı gündeme gelir.
✅ Fail cinsel amaçla hareket eder ve belirli bir kişiyi hedef alır.
✅ Suçun temel hâli şikâyete bağlıdır; şikâyet süresi fiil ve failin öğrenilmesinden itibaren altı aydır.
✅ Çocuğa karşı taciz ve nitelikli hâller şikâyet aranmadan soruşturulur.
✅ Cinsel tacizde uzlaştırma yoluna gidilemez.
Bu yazı; sözlü, yazılı veya dijital tacize uğrayan kişiler, çocuğu tacize uğrayan aileler ve iş yerinde tacizle karşılaşan çalışanlar için hazırlandı. Suçun ne zaman oluştuğunu, cezanın nasıl belirlendiğini, şikâyet ve dava sürecini ve hangi delillerin önem taşıdığını bulacaksınız.
Cinsel taciz suçu nedir?
Cinsel taciz, bir kimsenin vücut dokunulmazlığını ihlal etmeden, cinsel amaçla ve o kişiyi hedef alarak rahatsız edilmesidir (TCK m.105/1; Yargıtay Ceza Genel Kurulu, T. 12.09.2023, E. 2021/166, K. 2023/421). Kanun hangi davranışların taciz sayılacağını tek tek saymaz; suç söz, yazı, işaret, mesaj, görüntü gönderme ya da başka herhangi bir hareketle işlenebilir.
Suçun oluşması için iki unsur birlikte aranır: failin cinsel amaçla hareket etmesi ve davranışın belirli bir kişiye ya da kişilere yönelmesi. Davranış tek seferlik ve ani olabileceği gibi süreklilik de gösterebilir.
Yargıtay uygulaması: Temas yoksa suç cinsel tacizdir
Bedensel temas içermeyen cinsel organ gösterme, öpücük atma ve laf atma gibi davranışlar cinsel taciz suçunu oluşturur; temas varsa mağdurun yaşına göre cinsel saldırı veya çocuğun cinsel istismarı gündeme gelir. (Yargıtay Ceza Genel Kurulu, T. 12.09.2023, E. 2021/166, K. 2023/421)
Pratik sonuç: Mağdurun kendisinden ya da kolluktan istenen ilk şey, olayda bedene dokunma olup olmadığının açıkça anlatılmasıdır. Suçun adı ve cezası bu ayrıma göre değişir.
Yargıtay uygulaması: Davranış ani de olabilir; nazik beğeni ifadesi taciz değildir
Cinsel taciz oluşturan davranışlar, mağdurun vücuduna temas olmamak şartıyla ani olabileceği gibi devamlı nitelikte de gerçekleşebilir. Ahlaki kurallara uygun evlenme teklifi, tanışma isteği veya nazik beğeni ifadeleri ise cinsel taciz suçunu oluşturmaz; eylemin cinsel amaçla işlenip işlenmediği, söz ve davranışların niteliği, tarafların konumu ve aralarındaki ilişki birlikte değerlendirilerek belirlenir. (Yargıtay Ceza Genel Kurulu, T. 01.10.2025, E. 2025/291, K. 2025/375)
Pratik sonuç: Kanun tekrar şartı aramaz; cinsel içerikli tek bir söz ya da mesaj da suçu oluşturabilir. Kendi başına cinsellik taşımayan beğeni veya tanışma sözlerinde ise mahkeme, cinsel amacın bulunup bulunmadığını olayın bütününe bakarak belirler.
Cinsel taciz ile cinsel saldırı, ısrarlı takip ve benzer suçlar arasındaki fark nedir?
Cinsel tacizi cinsel saldırıdan ayıran ölçüt bedensel temastır; taciz ile huzur ve sükûnu bozma suçu arasındaki ayrım ise cinsel amaçtır. Aşağıdaki tablo sık karıştırılan suçları karşılaştırır.
Suç | Ayırt edici unsur | Temel ceza | Soruşturma |
|---|---|---|---|
Cinsel taciz (TCK m.105) | Temas yok, cinsel amaç var, belirli kişiye yönelik | 3 ay–2 yıl hapis veya adli para cezası; çocuğa karşı 6 ay–3 yıl hapis | Temel hâl şikâyete bağlı; çocuğa karşı ve nitelikli hâller resen |
Cinsel saldırı (TCK m.102/1) | Cinsel davranışla vücut dokunulmazlığının ihlali (mağdur yetişkin) | 5–10 yıl hapis; sarkıntılık düzeyinde 2–5 yıl | Temel hâl şikâyete bağlı |
Çocuğun cinsel istismarı (TCK m.103/1) | Temas içeren cinsel davranış: 15 yaşını tamamlamamış ya da fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmemiş çocuğa karşı her türlüsü; diğer çocuklara karşı cebir, tehdit, hile veya iradeyi etkileyen başka bir nedene dayalı olanı | 8–15 yıl hapis; sarkıntılık düzeyinde 3–8 yıl | Kural olarak resen; fail çocuk ve eylem sarkıntılık düzeyindeyse şikâyete bağlı |
Israrlı takip (TCK m.123/A) | Israrla fiziken takip veya iletişim kurmaya çalışma, ciddi huzursuzluk ya da güvenlik endişesi | 6 ay–2 yıl hapis | Şikâyete bağlı |
Kişilerin huzur ve sükûnunu bozma (TCK m.123) | Sırf huzuru bozmak maksadıyla ısrarla telefon, gürültü vb. | 3 ay–1 yıl hapis | Şikâyete bağlı |
Hayasızca hareketler (TCK m.225) | Alenen teşhircilik veya cinsel ilişki; belirli kişiyi hedef alma şartı yok | 6 ay–1 yıl hapis | Resen |
Kanun koyucu, teşhir suretiyle cinsel tacizi hayasızca hareketlerden şöyle ayırmıştır: cinsel tacizde teşhir belirli bir kişiye yönelir ve aleni olması gerekmez; hayasızca harekette ise teşhircilik alenen yapılır ve belirli bir kişiyi hedef alması gerekmez. (6545 sayılı Kanun m.61 gerekçesi; Yargıtay Ceza Genel Kurulu, T. 08.01.2025, E. 2023/563, K. 2025/8 kararında aktarılmıştır)
Cinsel taciz suçunun cezası ne kadar?
Cinsel tacizin temel cezası üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır; mahkeme bu iki ceza türünden birini seçer (TCK m.105/1). Suç çocuğa karşı işlenmişse yalnızca hapis cezası öngörülür ve ceza altı aydan üç yıla kadardır.
Suç aşağıdaki hâllerden biriyle işlenirse ceza yarı oranında artırılır (TCK m.105/2):
Kamu görevinin, hizmet ilişkisinin veya aile içi ilişkinin sağladığı kolaylıktan faydalanarak,
Vasi, eğitici, öğretici, bakıcı, koruyucu aile, sağlık hizmeti veren ya da koruma, bakım veya gözetim yükümlülüğü bulunan kişi tarafından,
Aynı iş yerinde çalışmanın sağladığı kolaylıktan faydalanarak,
Posta veya elektronik haberleşme araçlarının sağladığı kolaylıktan faydalanarak,
Teşhir suretiyle.
Bu nitelikli hâllerden biriyle işlenen taciz nedeniyle mağdur işini bırakmak, okulundan veya ailesinden ayrılmak zorunda kalmışsa verilecek ceza bir yıldan az olamaz (TCK m.105/2 son cümle). Temel cezada adli para cezası seçilmişse nitelikli hâlde o ceza yarı oranında artırılır.
Durum | Uygulanacak ceza |
|---|---|
Temel hâl (yetişkine karşı) | 3 ay–2 yıl (veya adli para cezası) |
Yetişkine karşı, nitelikli hâlle | 4 ay 15 gün–3 yıl (veya artırılmış adli para cezası) |
Çocuğa karşı | 6 ay–3 yıl |
Çocuğa karşı, nitelikli hâlle | 9 ay–4 yıl 6 ay |
Nitelikli hâlle işlenen taciz nedeniyle mağdur işi, okulu veya aileyi bırakmak zorunda kalmışsa | Verilecek ceza 1 yıldan az olamaz |
Aynı kişiye karşı değişik zamanlarda, aynı suç işleme kararıyla birden fazla taciz eylemi yapılırsa tek ceza verilir; ancak bu ceza dörtte birinden dörtte üçüne kadar artırılır (TCK m.43/1). Cezanın aralık içinde nerede belirleneceği; eylemin niteliğine, kastın yoğunluğuna ve olayın özelliklerine göre mahkemenin takdirindedir. Mahkeme sanık lehine takdiri indirim nedeni görürse belirlenen cezanın altıda birine kadarı ayrıca indirilir (TCK m.62/1).
Yargıtay uygulaması: Değişik zamanlarda gönderilen mesajlar zincirleme suçtur
Cinsel taciz niteliğindeki mesajlar aynı suç işleme kararıyla değişik zamanlarda gönderilmişse zincirleme suç hükümleri uygulanır. (Yargıtay 9. Ceza Dairesi, T. 20.03.2023, E. 2022/486, K. 2023/1502)
Aynı anda veya çok kısa aralıklarla peş peşe gönderilen mesajlarda ise zincirleme suç hükümlerinin uygulanamayacağına karar verilmiştir (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, T. 24.02.2020, E. 2018/906, K. 2020/10233).
Pratik sonuç: Mesajların tarih ve saatleriyle birlikte tespit edilmesi, cezanın belirlenmesinde doğrudan rol oynar.
Mesajla, sosyal medyada veya telefonla taciz suç mu?
Cinsel içerikli veya cinsel amaçlı mesajlar telefon, WhatsApp, Instagram, e-posta ya da başka bir dijital kanaldan gönderilmişse cinsel taciz suçu oluşur ve ceza, elektronik haberleşme araçlarının kullanılması nedeniyle yarı oranında artırılır (TCK m.105/2-d). Cinsel organ fotoğrafı göndermek de bu kapsamdadır.
Yargıtay uygulaması: Sosyal medya mesajı nitelikli hâldir
Sosyal paylaşım sitesi üzerinden gönderilen taciz mesajlarında suç, elektronik haberleşme araçlarının sağladığı kolaylıktan faydalanılarak işlenmiş sayılır ve TCK m.105/2-d uygulanır. (Yargıtay 9. Ceza Dairesi, T. 12.01.2023, E. 2021/12183, K. 2023/119)
Mesajların cinsel bir içerik taşımadığı durumlarda değerlendirme farklılaşabilir. Yargıtay, cinsel içerik ve cinsel amaç taşımayan ısrarlı mesaj veya aramaları bazı dosyalarda cinsel taciz yerine kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçu (TCK m.123) olarak nitelendirmiştir (Yargıtay 9. Ceza Dairesi, T. 27.02.2023, E. 2021/16909, K. 2023/945). Mahkeme, mesajların içeriğine, taraflar arasındaki ilişkiye ve olayın bütününe bakarak cinsel amacın bulunup bulunmadığına karar verir. Fail ısrarlı biçimde fiziken takip ediyor ya da haberleşme araçları, bilişim sistemleri veya üçüncü kişiler aracılığıyla temas kurmaya çalışıyor ve bu durum mağdurda ciddi bir huzursuzluk ya da kendisinin veya yakınlarının güvenliğinden endişe yaratıyorsa ısrarlı takip suçu (TCK m.123/A) da gündeme gelebilir.
İş yerinde cinsel taciz nasıl cezalandırılır, çalışan ne yapabilir?
Aynı iş yerinde çalışmanın ya da hizmet ilişkisinin sağladığı kolaylıktan faydalanılarak işlenen cinsel tacizde ceza yarı oranında artırılır (TCK m.105/2-a, c) ve soruşturma şikâyet aranmadan yürütülür (Yargıtay Ceza Genel Kurulu, T. 24.01.2024, E. 2023/544, K. 2024/38). Bu taciz nedeniyle işini bırakmak zorunda kalan mağdur bakımından ceza bir yıldan az olamaz.
İş Kanunu da işçiye ayrıca koruma sağlar. İşveren işçiye cinsel tacizde bulunursa ya da işçi başka bir çalışan veya üçüncü kişi tarafından iş yerinde tacize uğrar ve bunu işverene bildirmesine rağmen gerekli önlemler alınmazsa, işçi iş sözleşmesini haklı nedenle derhal feshedebilir (4857 sayılı İş Kanunu m.24/II-b, d). Bu fesih hakkı, durumun öğrenilmesinden itibaren altı iş günü içinde ve her hâlde fiilden itibaren bir yıl içinde kullanılmalıdır (İş Kanunu m.26). Haklı nedenle fesheden işçinin kıdem tazminatı hakkı için kıdem tazminatı şartları ve hesaplaması yazısına bakabilirsiniz.
Başka bir çalışana cinsel tacizde bulunan işçinin iş sözleşmesi ise işveren tarafından haklı nedenle derhal feshedilebilir (İş Kanunu m.25/II-c).
Yargıtay uygulaması: Aynı iş yerindeki taciz şikâyete bağlı değildir
Aynı iş yerinde çalışmanın sağladığı kolaylıktan faydalanılarak işlenen cinsel taciz suçu şikâyete bağlı değildir; şikâyetten vazgeçme nedeniyle düşme kararı verilemez. (Yargıtay 9. Ceza Dairesi, T. 18.12.2024, E. 2023/13625, K. 2024/11125)
Çocuğa karşı cinsel taciz nasıl cezalandırılır?
Cinsel taciz on sekiz yaşını doldurmamış bir çocuğa karşı işlenirse ceza altı aydan üç yıla kadar hapistir ve bu hâlde adli para cezası seçeneği yoktur (TCK m.105/1). Suç ayrıca posta veya elektronik haberleşme araçlarıyla ya da aile içi ilişkinin sağladığı kolaylıktan faydalanılarak işlenmişse veya eğitici, öğretici, bakıcı gibi TCK m.105/2-b'de sayılan kişilerce işlenmişse ceza yarı oranında artırılır.
Çocuğa karşı cinsel taciz şikâyete bağlı değildir; ailenin şikâyetçi olmaması ya da şikâyetini geri alması soruşturmayı ve davayı sona erdirmez.
Yargıtay uygulaması: Çocuğa karşı taciz resen soruşturulur
TCK m.105/1 son cümlesinde düzenlenen çocuğa karşı cinsel taciz suçu ile m.105/2'deki nitelikli hâllerin takibi şikâyete bağlı değildir. (Yargıtay Ceza Genel Kurulu, T. 17.01.2024, E. 2023/565, K. 2024/11)
On beş yaşını tamamlamamış ya da tamamlamış olmakla birlikte fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmemiş bir çocuğun bedenine cinsel amaçla dokunulmuşsa ya da diğer çocuklara karşı cebir, tehdit, hile veya iradeyi etkileyen başka bir nedene dayalı temas varsa suç artık cinsel taciz değil, çok daha ağır cezalı çocuğun cinsel istismarıdır (TCK m.103/1). Mağdur çocuğun avukatı yoksa, istemi aranmaksızın kendisine bir avukat görevlendirilir (Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) m.234/2). Suçun etkisiyle psikolojisi bozulmuş çocuk, soruşturma ve kovuşturmada tanık olarak bir defa dinlenebilir; maddi gerçeğin ortaya çıkarılması için zorunluluk varsa yeniden dinlenmesi mümkündür. Mağdur çocuk dinlenirken psikoloji, psikiyatri, tıp veya eğitim alanında uzman bir kişi hazır bulundurulur (CMK m.236/2-3). Savcı veya hâkim, beyanın özel ortamda alınmasını gerekli görür ya da çocuğun şüpheli veya sanıkla yüz yüze gelmesinde sakınca görürse beyan özel ortamda uzmanlar aracılığıyla alınır (CMK m.236/4).
Cinsel taciz şikâyete bağlı mı, şikâyet süresi ne kadar?
Cinsel tacizin yalnızca temel hâli şikâyete bağlıdır: yetişkine karşı, nitelikli bir hâl olmadan işlenen taciz ancak mağdurun şikâyeti üzerine soruşturulur (TCK m.105/1; Yargıtay Ceza Genel Kurulu, T. 17.01.2024, E. 2023/565, K. 2024/11 ve T. 24.01.2024, E. 2023/544, K. 2024/38). Şikâyet süresi, mağdurun fiili ve failin kim olduğunu öğrendiği günden itibaren altı aydır; bu süre dava zamanaşımını geçemez (TCK m.73/1-2).
Temel hâlde mağdur şikâyetinden vazgeçerse dava düşer; ancak vazgeçme, bunu kabul etmeyen sanığı etkilemez (TCK m.73/4, 6). Sanığın kabul ettiği vazgeçmeden sonradan dönülemez (Yargıtay 4. Ceza Dairesi, T. 24.02.2026, E. 2025/12324, K. 2026/3969). Çocuğa karşı işlenen taciz ile TCK m.105/2'deki nitelikli hâller ise resen soruşturulur; bu dosyalarda şikâyetten vazgeçme davayı düşürmez.
Yargıtay uygulaması: Nitelikli hâllerde şikâyet aranmaz
TCK m.105/2'de düzenlenen nitelikli hâllerin gerçekleştiği durumlarda soruşturma ve kovuşturma yapılması mağdurun şikâyetine bağlı değildir. (Yargıtay Ceza Genel Kurulu, T. 24.01.2024, E. 2023/544, K. 2024/38; aynı yönde Yargıtay Ceza Genel Kurulu, T. 08.01.2025, E. 2023/563, K. 2025/8 ve T. 25.11.2025, E. 2024/5, K. 2025/503)
Pratik sonuç: Mesajla gönderilen tacizde şikâyetin geri alınması dosyayı kapatmaz; mahkeme yargılamaya devam eder.
Yetişkin failler bakımından cinsel taciz suçunda dava zamanaşımı sekiz yıldır (TCK m.66/1-e). Süre suçun işlendiği günden, zincirleme suçta son suçun işlendiği günden, çocuğa karşı üstsoy veya çocuk üzerinde hüküm ve nüfuzu olan kişilerce işlenen tacizde ise çocuğun on sekiz yaşını bitirdiği günden itibaren işler (TCK m.66/6). Zamanaşımını kesen işlemler varsa süre en çok on iki yıla kadar uzar (TCK m.67/4); HAGB denetim süresi içinde ise zamanaşımı durur (CMK m.231/8).
Cinsel taciz suçunda uzlaşma var mı?
Hayır. Cinsel taciz, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlardandır ve bu suçlarda soruşturma şikâyete bağlı olsa bile uzlaştırma yoluna gidilemez (CMK m.253/3). Temel hâlde dosyayı sona erdiren yol uzlaşma değil, mağdurun şikâyetinden vazgeçmesidir.
Cinsel taciz nasıl ispat edilir?
Cinsel taciz; mesaj kayıtları, ekran görüntüleri, arama kayıtları (HTS), tanık beyanları, kamera kayıtları ve mağdurun beyanı gibi delillerle ispat edilir. Mahkeme, mağdurun aşamalardaki beyanlarının tutarlı olup olmadığını ve diğer delillerle desteklenip desteklenmediğini birlikte değerlendirir.
Dijital tacizde en önemli adım, mesajların silinmeden korunmasıdır. Ekran görüntüsü almak yararlıdır; bunun yanında mesajların bulunduğu telefonun saklanması ve kolluk ya da savcılık tarafından mesaj tespit tutanağı düzenlenmesi delilin güvenilirliğini artırır. Sanık mesajları kendisinin göndermediğini savunursa mahkeme, mesajın geldiği hattın veya hesabın sanığa ait olup olmadığını ve suç tarihinde onun tarafından kullanılıp kullanılmadığını araştırır; hat aidiyeti araştırılmadan ve Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumundan HTS kaydı istenmeden kurulan mahkûmiyet eksik inceleme nedeniyle bozulmuştur (Yargıtay 9. Ceza Dairesi, T. 27.03.2023, E. 2022/11768, K. 2023/1710). Bu nedenle şikâyette gönderen numara, kullanıcı adı ve profil bağlantısı ayrıca belirtilmelidir. Dijital delillerin hukuka uygunluğu hakkında genel bilgi için dijital deliller rehberi yazısına bakabilirsiniz.
Yargıtay uygulaması: Çelişkili beyanda şüpheden sanık yararlanır
Mağdurun beyanları arasında çelişki bulunması ve ilk beyanında taciz eylemine ilişkin anlatım yer almaması hâlinde, mahkûmiyete yeterli kesin ve inandırıcı delil bulunmadığı kabul edilmiştir. (Yargıtay 9. Ceza Dairesi, T. 24.05.2023, E. 2021/16164, K. 2023/3445)
Pratik sonuç: İlk ifadede olay, yer, zaman ve söylenen sözler eksiksiz anlatılmalıdır; sonradan eklenen ayrıntılar beyanın güvenilirliğini zayıflatabilir.
Cinsel taciz davasına hangi mahkeme bakar, süreç nasıl işler?
Cinsel taciz suçunda yetişkin faillere ilişkin davalara asliye ceza mahkemesi bakar (5235 sayılı Kanun m.11); fail çocuksa dava çocuk mahkemesinde görülür (5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu m.26/1). Süreç; şikâyet veya ihbarla başlar, Cumhuriyet savcılığının soruşturmasıyla devam eder ve yeterli şüphe varsa iddianameyle mahkemeye taşınır.
Savcılık yeterli şüphe görmezse kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Suçtan zarar gören bu karara, kendisine tebliğinden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir; itiraz dilekçesinde kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir (CMK m.173/1-2).
Yetişkine karşı, nitelikli hâl taşımayan tacizde asliye ceza mahkemesi basit yargılama usulünü uygulayabilir (Yargıtay 9. Ceza Dairesi, T. 04.10.2023, E. 2023/4554, K. 2023/5900). Bu durumda iddianame sanığa, mağdura ve şikâyetçiye tebliğ edilir; beyanlarını iki hafta içinde yazılı olarak bildirmeleri istenir ve mahkeme duruşma yapmadan karar verebilir; mahkûmiyet hâlinde sonuç ceza dörtte bir oranında indirilir (CMK m.251/1-3). Duruşma günü belirlendikten sonra bu usul uygulanmaz (CMK m.251/1). Bu karara itiraz edilirse dosya duruşma açılarak genel hükümlere göre görülür (CMK m.252/1-2); itiraz sanık dışındaki kişilerce yapılmışsa yeni hükümde de dörtte bir indirim uygulanır (CMK m.252/3). TCK m.105/2'deki nitelikli hâllerde ve çocuğa karşı tacizde bu usul uygulanmaz (Yargıtay 4. Ceza Dairesi, T. 17.01.2024, E. 2021/31312, K. 2024/562; CMK m.251/1).
Karar akışı:
Cinsel amaçla bedene dokunma var mı? → Evet: cinsel saldırı (TCK m.102) veya çocuğun cinsel istismarı (TCK m.103) incelenir. → Hayır: bir sonraki soruya geçilir.
Davranışta cinsel amaç var mı? → Hayır: huzur ve sükûnu bozma (TCK m.123), hakaret veya tehdit gündeme gelebilir. → Evet: bir sonraki soruya geçilir. Israrlı takip (TCK m.123/A) ise cinsel amaç bulunsun bulunmasın gündeme gelebilir.
Davranış belirli bir kişiye ya da kişilere yönelik mi? → Hayır: alenen yapılan teşhircilikte hayasızca hareketler (TCK m.225) gündeme gelebilir. → Evet: cinsel taciz (TCK m.105).
Mağdur çocuk mu ya da TCK m.105/2'deki bir hâl var mı? → Evet: soruşturma resen yürür, şikâyet geri alınsa da dava devam eder. → Hayır: altı aylık şikâyet süresi içinde şikâyet gerekir; vazgeçme, sanık kabul ederse davayı düşürür.
Mağdur, kovuşturma evresinde duruşmadan haberdar edilir ve tanıkların davetini isteyebilir; ilk derece mahkemesinde hüküm verilinceye kadar şikâyetçi olduğunu bildirerek kamu davasına katılabilir (CMK m.234/1-b, 237/1). Davaya katılmışsa ya da katılma isteği karara bağlanmamış veya reddedilmişse, mahkûmiyet, beraat veya HAGB gibi davayı sonuçlandıran kararlara karşı kanun yoluna başvurabilir (CMK m.231/12, 234/1-b-6, 260/1). Şüpheli olarak ifadeye çağrılan kişilerin hakları için ifadeye çağrıldım, ne yapmalıyım yazısına bakabilirsiniz.
Cinsel taciz cezası ertelenir mi, hükmün açıklanması geri bırakılır mı?
Mahkemenin verdiği ceza iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezasıysa hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına (HAGB) karar verilebilir (CMK m.231/5). Bunun için sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olması, yeniden suç işlemeyeceği kanaatinin oluşması ve suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın tamamen giderilmesi gerekir; zarar derhal giderilemiyorsa, denetim süresince aylık taksitlerle tamamen giderilmesi koşuluyla da HAGB kararı verilebilir (CMK m.231/6, 9). HAGB kararında sanık beş yıl denetim süresine tabi tutulur (CMK m.231/8). Yargıtay'a göre bu şartta kastedilen maddi zarardır; manevi zarar bu kapsamda değildir ve suçla herhangi bir zarar doğmamışsa şart aranmaz (Yargıtay Ceza Genel Kurulu, T. 08.11.2023, E. 2022/283, K. 2023/592).
HAGB verilmezse, iki yıl veya daha az süreli hapis cezası koşulları varsa ertelenebilir; fiili işlediği sırada on sekiz yaşını doldurmamış veya altmış beş yaşını bitirmiş kişilerde bu sınır üç yıldır (TCK m.51/1). HAGB kararı verilen hükümde hapis cezası ertelenemez ve seçenek yaptırımlara çevrilemez (CMK m.231/7); bir yıl veya daha az süreli hapis cezası seçenek yaptırımlara çevrilebilir (TCK m.50/1). Yetişkine karşı işlenen tacizde mahkeme hapis cezasını seçmişse bu ceza artık adli para cezasına çevrilmez; TCK m.50/1'deki diğer seçenek yaptırımlara çevrilmesi ise mümkündür (TCK m.50/1-2). Bu kararların hepsi mahkemenin takdirindedir; dosyanın özelliklerine göre verilip verilmeyeceği değişir.
Cinsel tacize uğrayan kişi tazminat isteyebilir mi?
Cinsel tacize uğrayan kişi, kişilik hakkının zedelenmesi nedeniyle faile karşı manevi tazminat davası açabilir (Türk Borçlar Kanunu (TBK) m.58). Tazminatın miktarını hukuk mahkemesi somut olayın özelliklerine göre belirler.
Tazminat istemi, zararın ve failin öğrenilmesinden itibaren iki yıl ve her hâlde fiilden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar; ancak fiil, ceza kanununda daha uzun zamanaşımı öngörülen bir suçsa o süre uygulanır (TBK m.72). Temel hâlde kamu davası mağdurun şikâyetinden vazgeçmesi nedeniyle düşmüşse ve mağdur vazgeçtiği sırada şahsi haklarından da vazgeçtiğini ayrıca açıklamışsa artık hukuk mahkemesinde de dava açamaz (TCK m.73/7).
Mağdur kadın, çocuk veya aile bireyiyse ya da taciz tek taraflı ısrarlı takip biçiminde sürüyorsa 6284 sayılı Kanun kapsamında koruyucu veya önleyici tedbir talep edilebilir; bu Kanun sözlü ve cinsel şiddeti de kapsar (6284 sayılı Kanun m.1, 2). Koruyucu tedbir kararı için şiddetin uygulandığına dair delil veya belge aranmaz; uzaklaştırma gibi önleyici tedbir kararları da geciktirilmeksizin verilir. Talep en çabuk ve en kolay ulaşılabilecek yer hâkiminden, mülki amirden veya kolluk biriminden yapılabilir (6284 sayılı Kanun m.8/1, 3). Ayrıntılar için 6284 sayılı Kanun ve uzaklaştırma kararı yazısına bakabilirsiniz.
Kurgusal örnekler
Kurgusal örnek — İş yerinde mesajla taciz: A, aynı şirkette çalıştığı amiri B'den WhatsApp üzerinden cinsel içerikli mesajlar alır; durumu insan kaynaklarına bildirir ve Cumhuriyet başsavcılığına da başvurur. B'nin eylemi, aynı iş yerinde çalışmanın ve elektronik haberleşme araçlarının sağladığı kolaylıktan faydalanılarak işlenmiş nitelikli cinsel tacizdir; soruşturma şikâyet aranmadan yürür. A sonradan şikâyetini geri alsa bile dava devam eder. A işverenden sonuç alamazsa iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir; bunun için İş Kanunu m.26'daki altı iş günlük süreye uyması gerekir.
Kurgusal örnek — Sokakta laf atma: C, otobüs durağında tanımadığı yetişkin D'ye cinsel içerikli sözler söyler; durağın kamera kaydı ve olayı gören bir yolcunun anlatımıyla C'nin kimliği belirlenir. Eylem temel hâldeki cinsel tacizdir; D'nin, fiili ve failin kim olduğunu öğrendiği günden itibaren altı ay içinde şikâyette bulunması gerekir. Mahkeme dosyayı basit yargılama usulüyle, duruşma yapmadan karara bağlayabilir. D yargılama sırasında şikâyetinden vazgeçer ve C bunu kabul ederse dava düşer; D bu vazgeçmeden sonradan dönemez.
Kurgusal örnek — Pencereden teşhir: E, karşı apartmanda oturan F'yi görünce penceresinden bilerek cinsel organını gösterir. Eylem belirli bir kişiye yönelik olduğu için teşhir suretiyle cinsel tacizdir (TCK m.105/2-e). E aynı davranışı kimseyi hedef almadan herkesin görebileceği şekilde yapsaydı hayasızca hareketler suçu (TCK m.225) gündeme gelirdi.
Kurgusal örnek — Çocuğa sosyal medyadan mesaj: On dört yaşındaki G'ye yetişkin H, Instagram'dan cinsel içerikli mesajlar ve fotoğraflar gönderir; aralarında fiziksel temas olmaz. Eylem çocuğa karşı ve elektronik haberleşme araçlarıyla işlenmiş cinsel tacizdir; ailenin şikâyeti geri alması davayı düşürmez. Çocuğa müstehcen fotoğraf gönderilmesi ayrıca müstehcenlik suçu (TCK m.226) yönünden de değerlendirilebilir. H, G ile buluşup bedenine cinsel amaçla dokunsaydı suç çocuğun cinsel istismarı olurdu.
Uygulamada sık yapılan hatalar
Mesajları silmek veya telefonu değiştirmek: Delilin kaybolmasına yol açar. Mesajlar ve gönderen hesap bilgileri korunmalı, mümkünse kolluğa tespit tutanağı düzenletilmelidir.
Temel hâlde altı aylık şikâyet süresini kaçırmak: Yetişkine karşı, nitelikli hâl taşımayan tacizde süre geçerse soruşturma yapılamaz.
Çocuğa karşı tacizde veya nitelikli hâlde şikâyetten vazgeçince davanın biteceğini sanmak: Çocuğa karşı tacizde ve elektronik haberleşme araçlarıyla, aynı iş yerinde çalışmanın ya da aile içi ilişkinin sağladığı kolaylıktan faydalanılarak işlenen tacizde dava resen sürer.
Temel hâlde, şikâyet üzerine açılan davanın duruşmasında "şikâyetçi değilim" demek: Yetişkine karşı, nitelikli hâl taşımayan tacizde bu beyan şikâyetten vazgeçme olarak değerlendirilir; sanık kabul ederse dava düşer ve vazgeçmeden sonradan dönülemez (Yargıtay 9. Ceza Dairesi, T. 23.01.2025, E. 2024/6485, K. 2025/633).
Uzlaşma beklemek: Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda uzlaştırma uygulanmaz.
Davaya katılma talebinde bulunmamak: Katılan sıfatı, delil sunma ve kararlara karşı kanun yoluna başvurma bakımından mağdurun konumunu güçlendirir; katılma isteği ilk derece mahkemesinde hüküm verilinceye kadar bildirilmelidir (CMK m.237/1, 260/1).
Faile hakaret veya tehditle karşılık vermek: Bu davranışlar mağdur hakkında da hakaret veya tehdit suçlarından soruşturma başlatılmasına yol açabilir.
Yazışmanın yalnız bir bölümünü sunmak: Mahkeme mesajları yazışmanın bütünü ve taraflar arasındaki ilişki içinde değerlendirir; seçilerek sunulan ekran görüntüleri beyanın güvenilirliğini zayıflatabilir.
İlk ifadede olayı eksik anlatmak: Bedene dokunma olup olmadığı, söylenen sözler, tarih ve yer en başta açıkça belirtilmelidir; sonradan eklenen ayrıntılar beyanın güvenilirliğini zayıflatabilir.
İş yerinde tacizi işverene bildirmeden ayrılmak: Başka bir çalışanın tacizinde haklı fesih için durumun işverene bildirilmesi ve önlem alınmamış olması gerekir; fesih, İş Kanunu m.26'daki altı iş günlük süre içinde yapılmalıdır.
Kontrol listesi
☐ Mesajların, e-postaların ve sosyal medya yazışmalarının ekran görüntüsünü aldım; tarih, saat ve gönderen hesap görünüyor.
☐ Mesajların bulunduğu telefonu ve hesabı silmeden saklıyorum.
☐ Olayı gören veya duyan tanıkların adlarını not ettim.
☐ Olay yerinde kamera varsa, kayıtlar kısa sürede silinebileceği için şikâyetimde kayıtların vakit geçirilmeden istenmesini talep ettim.
☐ Olayın tarihini, saatini, yerini ve söylenen sözleri yazılı olarak not ettim.
☐ Temel hâlde, fiili ve faili öğrendiğim tarihten itibaren altı ay içinde Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa şikâyette bulundum.
☐ Taciz iş yerindeyse işverene yazılı bildirimde bulundum ve bildirimin bir örneğini sakladım.
☐ Mağdur çocuksa kendisine avukat görevlendirileceğini ve gerekirse ifadesinin özel ortamda alınabileceğini biliyorum.
☐ Taciz sürüyorsa ve 6284 sayılı Kanun'un koruduğu kişilerdensem koruyucu veya önleyici tedbir talep etmeyi değerlendirdim.
Sık sorulan sorular
Cinsel taciz suçu nedir?
Cinsel taciz, bir kimseyi bedenine dokunmadan, cinsel amaçlı söz, mesaj, hareket veya teşhirle rahatsız etmektir (TCK m.105). Suçun oluşması için failin cinsel amaçla hareket etmesi ve davranışın belirli bir kişiye yönelmesi gerekir. Davranış tek seferlik olabileceği gibi süreklilik de gösterebilir.
Cinsel taciz suçunun cezası ne kadar?
Temel ceza üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Suç çocuğa karşı işlenirse ceza altı aydan üç yıla kadar hapistir. Suç kamu görevinin, hizmet ilişkisinin, aile içi ilişkinin, aynı iş yerinde çalışmanın veya posta ya da elektronik haberleşme araçlarının sağladığı kolaylıktan faydalanılarak; vasi, eğitici, öğretici, bakıcı, koruyucu aile, sağlık hizmeti veren ya da koruma, bakım veya gözetim yükümlülüğü bulunan kişilerce ya da teşhir suretiyle işlenirse ceza yarı oranında artırılır. Bu hâllerden biriyle işlenen taciz nedeniyle mağdur işini bırakmak, okulundan veya ailesinden ayrılmak zorunda kalmışsa ceza bir yıldan az olamaz.
Dokunma olmadan cinsel taciz olur mu?
Evet. Cinsel taciz zaten bedensel temas olmadan işlenen suçtur. Cinsel amaçla bedene dokunulmuşsa suç cinsel taciz değildir; mağdur yetişkinse cinsel saldırı (TCK m.102), çocuksa TCK m.103/1'deki şartlarla çocuğun cinsel istismarı söz konusudur.
Laf atmak veya sözlü taciz suç mu?
Belirli bir kişiye yönelik cinsel içerikli sözler, cinsel amaçlı laf atma veya öpücük atma gibi temassız davranışlar cinsel taciz suçunu oluşturur (Yargıtay Ceza Genel Kurulu, T. 12.09.2023, E. 2021/166, K. 2023/421). Buna karşılık Yargıtay Ceza Genel Kurulu, ahlaki kurallara uygun tanışma isteği veya nazik beğeni ifadelerinin cinsel taciz oluşturmadığını kabul etmiştir (T. 01.10.2025, E. 2025/291, K. 2025/375); bir sözün bu sınırda kalıp kalmadığını mahkeme olayın bütününe bakarak belirler.
WhatsApp veya Instagram'dan mesajla taciz suç mu?
Evet. Cinsel içerikli veya cinsel amaçlı mesajlar dijital kanallardan gönderilmişse cinsel taciz oluşur ve ceza, elektronik haberleşme araçlarının kullanılması nedeniyle yarı oranında artırılır (TCK m.105/2-d). Bu hâlde soruşturma şikâyet aranmadan yürütülür.
Cinsel taciz şikâyet süresi ne kadar?
Temel hâldeki cinsel tacizde şikâyet süresi, fiilin ve failin öğrenildiği günden itibaren altı aydır (TCK m.73). Çocuğa karşı taciz ve nitelikli hâller şikâyete bağlı olmadığından bu dosyalarda altı aylık süre uygulanmaz; savcılık suçu öğrendiğinde resen soruşturur.
Şikâyetten vazgeçilirse cinsel taciz davası düşer mi?
Yalnızca temel hâlde düşer; ancak sanık vazgeçmeyi kabul etmezse dava devam eder (TCK m.73/4, 6). Çocuğa karşı işlenen tacizde ve TCK m.105/2'deki nitelikli hâllerden biriyle (örneğin mesajla veya aynı iş yerinde çalışmanın sağladığı kolaylıktan faydalanılarak) işlenen tacizde şikâyetten vazgeçme davayı düşürmez (Yargıtay Ceza Genel Kurulu, T. 24.01.2024, E. 2023/544, K. 2024/38).
Cinsel tacizde uzlaşma var mı?
Hayır. Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda, şikâyete bağlı olsalar bile uzlaştırma yoluna gidilemez (CMK m.253/3).
Cinsel taciz suçunda zamanaşımı kaç yıl?
Yetişkin failler bakımından dava zamanaşımı sekiz yıldır (TCK m.66/1-e); suç tarihinde on sekiz yaşından küçük faillerde süre kısalır (TCK m.66/2). Süre suçun işlendiği günden, zincirleme suçta son suçun işlendiği günden, çocuğa karşı üstsoy veya çocuk üzerinde hüküm ve nüfuzu olan kişilerce işlenen tacizde ise çocuğun on sekiz yaşını bitirdiği günden itibaren işler (TCK m.66/6). Zamanaşımını kesen işlemler varsa bu süre en çok on iki yıla kadar uzar (TCK m.67/4); HAGB denetim süresi içinde ise zamanaşımı durur (CMK m.231/8). Temel hâlde ayrıca altı aylık şikâyet süresine uyulması gerekir.
Cinsel taciz cezası ertelenir mi, HAGB verilir mi?
Verilen ceza iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası ise hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir (CMK m.231/5). HAGB verilmezse iki yıl (fiil sırasında on sekiz yaşından küçük veya altmış beş yaşını bitirmiş faillerde üç yıl) veya daha az süreli hapis cezası ertelenebilir; adli para cezası ertelenmez (TCK m.51/1). HAGB için sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olması ve yeniden suç işlemeyeceği kanaatinin oluşması gerekir; suçtan doğmuş bir maddi zarar varsa bu zararın da tamamen giderilmesi aranır. Bu kararlar mahkemenin takdirindedir.
İş yerinde cinsel tacize uğrayan işçi tazminatla işten ayrılabilir mi?
İşveren işçiye cinsel tacizde bulunursa ya da başka bir çalışanın veya üçüncü kişinin tacizi işverene bildirildiği hâlde önlem alınmazsa, işçi iş sözleşmesini haklı nedenle derhal feshedebilir (İş Kanunu m.24/II-b, d). Fesih, durumun öğrenilmesinden itibaren altı iş günü içinde ve her hâlde fiilin gerçekleşmesinden itibaren bir yıl içinde yapılmalıdır (İş Kanunu m.26). Haklı nedenle fesheden işçi, kıdem şartlarını taşıyorsa kıdem tazminatı isteyebilir.
Çocuğa yönelik cinsel taciz şikâyete bağlı mı?
Hayır. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, çocuğa karşı cinsel tacizin takibinin şikâyete bağlı olmadığını kabul etmektedir (T. 17.01.2024, E. 2023/565, K. 2024/11). Ailenin şikâyetçi olmaması veya şikâyetini geri alması davayı sona erdirmez.
Cinsel taciz nasıl ispat edilir?
Mesaj kayıtları, ekran görüntüleri, arama kayıtları, tanık beyanları, kamera kayıtları ve mağdurun beyanı başlıca delillerdir. Mahkeme, mağdurun beyanlarının aşamalarda tutarlı olup olmadığını ve diğer delillerle desteklenip desteklenmediğini birlikte değerlendirir. Mesajlar silinmeden korunmalı, mümkünse kolluğa tespit tutanağı düzenletilmelidir. Sanık mesajları kendisinin göndermediğini savunursa mahkeme hattın veya hesabın kime ait olduğunu ve kim tarafından kullanıldığını araştırır.
Cinsel taciz mağduru manevi tazminat isteyebilir mi?
Evet. Mağdur, kişilik hakkının zedelenmesi nedeniyle faile karşı manevi tazminat davası açabilir (TBK m.58). Tazminatın miktarını hukuk mahkemesi olayın özelliklerine göre belirler.
Cinsel taciz davasına hangi mahkeme bakar?
Yetişkin faillere ilişkin cinsel taciz davalarına asliye ceza mahkemesi bakar (5235 sayılı Kanun m.11); fail çocuksa dava çocuk mahkemesinde görülür (5395 sayılı Kanun m.26/1). Şikâyet Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa yapılır; savcılık soruşturma sonunda yeterli şüphe görürse iddianame düzenler. Savcılık kovuşturmaya yer olmadığına karar verirse suçtan zarar gören, tebliğden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir (CMK m.173/1).
Genel hukuki değerlendirme notu: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayın özellikleri sonucu değiştirebilir.
Yazar: Av. Murat Akman, Ankara Barosu (Sicil No: 42294). Ceza ve delil hukukuna ilişkin yazılarında Jandarma Kriminal'deki adli bilimler geçmişinden de yararlanır.
Son güncelleme: 06 Kasım 2026


