Ankara Dolandırıcılık Suçu Avukatı
Dolandırıcılık dosyalarında sonucu çoğu zaman tek bir soru belirler: Ortada cezalandırılması gereken bir hile mi, yoksa hukuk mahkemesinde çözülmesi gereken bir borç uyuşmazlığı mı vardır? Bu ayrım, nitelikli hâllerin doğru tespiti, banka ve iletişim kayıtlarının zamanında güvence altına alınması ve zararın giderilmesine ilişkin adımlar, hem suçlanan kişi hem de mağdur için dosyanın seyrini değiştirir. Av. Murat Akman olarak Ankara'da dolandırıcılık ve nitelikli dolandırıcılık dosyalarında şüpheli ve sanık müdafiliği ile mağdur ve katılan vekilliği yapıyoruz.
Kısa cevap: Dolandırıcılık Türk Ceza Kanunu'nun 157. maddesinde, nitelikli hâlleri 158. maddesinde düzenlenir. Basit dolandırıcılığın cezası bir yıldan beş yıla kadar hapis ve adli para cezası, nitelikli dolandırıcılığın cezası üç yıldan on yıla kadar hapis ve adli para cezasıdır; bilişim sistemi veya banka kullanılarak işlenen ya da failin kendini kamu görevlisi veya banka çalışanı olarak tanıttığı dolandırıcılık gibi bazı nitelikli hâllerde hapis cezasının alt sınırı dört yıldır. Suç kural olarak resen soruşturulur; basit dolandırıcılık uzlaştırmaya tabidir, nitelikli dolandırıcılık değildir. Davalar kural olarak asliye ceza mahkemesinde görülür. Zararın giderilmesi, etkin pişmanlık hükümleri uyarınca cezada indirim sağlayabilir.
Dolandırıcılık Suçu Nedir? Unsurları ve Cezası
TCK m.157'ye göre hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp, onun veya başkasının zararına olarak kendisine veya başkasına yarar sağlayan kişi, bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. Yargıtay Ceza Genel Kurulu'na göre suçun oluşması için failin hileli davranışlarda bulunması, bu davranışların mağduru aldatabilecek nitelikte olması ve aldatma sonucunda mağdur veya başkası aleyhine haksız bir yarar sağlanması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir (Yargıtay CGK, E. 2016/1033, K. 2020/2, T. 14.01.2020).
Aynı kararda belirtildiği üzere uygulamadaki yerleşik kabule göre hile nitelikli bir yalandır; basit bir yalan hileli hareket sayılmaz. Bu nedenle sözleşmeye aykırılık, ödenmeyen bir borç veya teslim edilmeyen bir mal her zaman dolandırıcılık anlamına gelmez. Yargıtay, önceden doğmuş bir borç için sonradan hileli davranışlarda bulunulması hâlinde zararın hile sonucu doğmadığını, bu nedenle dolandırıcılığın unsurlarının oluşmadığını kabul etmektedir (Yargıtay 11. CD, E. 2021/3767, K. 2024/716, T. 22.01.2024). Hukuki uyuşmazlık ile dolandırıcılık arasındaki bu ayrım, hem şikâyetin hem de savunmanın merkezinde yer alır.
Dolandırıcılığın bir hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla işlenmesi ise daha az cezayı gerektiren hâldir: Bu durumda soruşturma şikâyete bağlıdır ve altı aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezasına hükmolunur (TCK m.159).
Nitelikli Dolandırıcılık Hâlleri (TCK m.158)
Dolandırıcılığın aşağıdaki yollarla işlenmesi hâlinde üç yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasına hükmolunur:
Dinî inanç ve duyguların istismar edilmesi; kişinin içinde bulunduğu tehlikeli durum veya zor şartlardan ya da algılama yeteneğinin zayıflığından yararlanılması
Kamu kurum ve kuruluşlarının, kamu meslek kuruluşlarının, siyasi parti, vakıf veya dernek tüzel kişiliklerinin araç olarak kullanılması ya da suçun kamu kurum ve kuruluşlarının zararına işlenmesi
Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması; basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanılması
Tacirlerin, şirket yöneticilerinin veya şirket adına hareket edenlerin ticari faaliyetleri sırasında, kooperatif yöneticilerinin kooperatif faaliyeti kapsamında ya da serbest meslek sahiplerince mesleklerine duyulan güvenin kötüye kullanılması suretiyle işlenmesi
Tahsis edilmemesi gereken bir kredinin açılmasını sağlamak veya sigorta bedelini almak maksadıyla işlenmesi
Failin kendisini kamu görevlisi veya banka, sigorta ya da kredi kurumu çalışanı olarak tanıtması veya bu kurumlarla ilişkili olduğunu söylemesi
Kamu kurumlarının zararına işlenme, bilişim sistemi ile banka veya kredi kurumunun araç olarak kullanılması, kredi ve sigorta dolandırıcılığı ile kamu görevlisi veya banka çalışanı gibi tanıtma hâllerinde hapis cezasının alt sınırı dört yıldan, adli para cezası suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz. Kamu görevlileriyle ilişkisi olduğundan veya onlar nezdinde hatırı sayıldığından bahisle belli bir işin gördürüleceği vaadiyle aldatarak menfaat temin eden kişi de aynı cezayla cezalandırılır (TCK m.158/2). Dolandırıcılığın üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi cezayı yarı oranında, suç işlemek için kurulmuş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi ise bir kat artırır (TCK m.158/3).
Uygulamada Sık Karşılaşılan Dolandırıcılık Türleri
Telefonla polis, savcı veya banka görevlisi gibi arama: Kendini kamu görevlisi ya da banka çalışanı olarak tanıtıp para veya ziynet eşyası teslim ettirme, TCK m.158/1-l kapsamında değerlendirilir. Yargıtay, kendini polis olarak tanıtan kişinin yönlendirmesiyle mağdurun parayı bir banka hesabına göndermesi olayında, paranın bankaya yatırılmasının tek başına bankanın araç olarak kullanılması sayılamayacağını ve eylemin bu bent kapsamında kaldığını belirtmiştir (Yargıtay 11. CD, E. 2021/14325, K. 2022/14670, T. 20.09.2022).
İnternet ilanı ve kapora dolandırıcılığı: Gerçekte olmayan bir araç, konut veya iş için internet üzerinden ilan verilip kapora ya da masraf adı altında para alınması, Yargıtay uygulamasında bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle nitelikli dolandırıcılık kabul edilmektedir (Yargıtay CGK, E. 2016/1033, K. 2020/2, T. 14.01.2020; Yargıtay 11. CD, E. 2021/23809, K. 2025/4834, T. 21.04.2025). Bir kişi aldatılmadan, örneğin ele geçirilen internet bankacılığı bilgileriyle doğrudan para transferi yapılmışsa eylem dolandırıcılık değil, bilişim sistemi kullanılarak hırsızlık olarak değerlendirilebilir; bu ayrım için Ankara bilişim suçları avukatı rehberimize bakabilirsiniz.
Banka hesabını veya kartını başkasına kullandırma: Yargıtay, banka hesabını küçük bir ücret karşılığında kimliğini açıklamadığı birinin kullanımına veren ve hesabına kapora dolandırıcılığı parası gönderilen kişi hakkında nitelikli dolandırıcılıktan mahkûmiyet kurulması gerektiğine hükmetmiştir (Yargıtay 11. CD, E. 2021/19521, K. 2025/3933, T. 07.04.2025). 7589 sayılı Kanun'la (RG 31.07.2026) eklenen TCK m.158/4'e göre, suça iştirakin haksız menfaat amacıyla banka veya kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki hesabın kullanılmasını sağlayan bilgi veya araçları başkasına vermekle sınırlı kalması hâlinde ceza yarı oranında indirilir. Sorumluluğun varlığı ve kapsamı, kişinin dolandırıcılıktan haberdar olup olmadığına ve hesabı hangi amaçla verdiğine göre belirlenir.
Sahte belge veya senet kullanılması: Dolandırıcılıkta sahte bir belge kullanıldığında, belgede sahtecilik ayrı bir suç olarak gündeme gelebilir. Bu konuda sahtecilik suçu yazımız ayrıntılı bilgi içerir.
Soruşturma ve Yargılama Süreci
Dolandırıcılık, TCK m.159 ve m.167/2'deki hâller dışında şikâyete bağlı değildir; mağdur şikâyetinden vazgeçse bile soruşturma resen sürdürülür. Basit dolandırıcılık uzlaştırma kapsamındadır (CMK m.253/1-b-8); nitelikli dolandırıcılıkta uzlaştırma yoluna gidilmez. Uzlaştırma kapsamındaki bir suç, kapsam dışındaki başka bir suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenmişse kural olarak uzlaştırma hükümleri uygulanmaz (CMK m.253/3).
Suçtan elde edildiğine dair somut delillere dayanan kuvvetli şüphe bulunan hâllerde, şüpheli veya sanığa ait banka hesapları, taşınmazlar, araçlar ve diğer malvarlığı değerleri üzerine hâkim kararıyla el konulabilir (CMK m.128). Soruşturmada banka hesap hareketleri, HTS ve IP kayıtları, yazışmalar ve ilan kayıtları belirleyici delillerdir.
7571 sayılı Kanun'la (RG 25.12.2025) nitelikli dolandırıcılık, ağır ceza mahkemesinin görevli olduğu suçlar arasından çıkarılmıştır. Bu nedenle basit ve nitelikli dolandırıcılık davaları kural olarak asliye ceza mahkemesinde görülür; değişiklik tarihinde ağır ceza mahkemesinde görülmekte olan davalara ise kesinleşinceye kadar aynı mahkemede bakılmaya devam edilir (5235 s.K. geçici m.7). Birlikte yargılanan başka suçlar bulunan dosyalarda görevli mahkeme farklı belirlenebilir. Ankara'da dosyalar, yargı çevresine göre Sıhhiye'deki Ankara Adliyesi'nde veya Ankara Batı Adliyesi'nde yürütülür.
Dava zamanaşımı kural olarak basit dolandırıcılıkta sekiz yıl, nitelikli dolandırıcılıkta on beş yıldır (TCK m.66); zamanaşımını kesen işlemler bu süreyi uzatabilir.
Etkin Pişmanlık ve Akrabalar Arasında Dolandırıcılık
Fail, suç tamamlandıktan sonra ve kovuşturma başlamadan önce, yani iddianame kabul edilmeden önce, bizzat pişmanlık göstererek mağdurun zararını aynen geri verme veya tazmin suretiyle tamamen giderirse verilecek cezanın üçte ikisine kadarı; kovuşturma başladıktan sonra ancak hüküm verilmeden önce giderirse yarısına kadarı indirilir. Zararın kısmen giderilmesi hâlinde indirim için mağdurun rızası aranır (TCK m.168). Nitelikli dolandırıcılıkta cezanın alt sınırı yüksek olduğundan, zararın giderilme zamanı ve şekli sonuç cezayı doğrudan etkiler.
Dolandırıcılık, hakkında ayrılık kararı verilmemiş eşin, üstsoy veya altsoyun, bu derecedeki kayın hısımlarının, evlat edinenin veya evlatlığın ya da aynı konutta yaşayan kardeşin zararına işlenmişse ilgili akraba hakkında cezaya hükmolunmaz. Ayrılık kararı verilmiş eşin, aynı konutta yaşamayan kardeşin veya aynı konutta yaşayan amca, dayı, hala, teyze, yeğen gibi yakınların zararına işlenmesi hâlinde ise soruşturma şikâyete bağlıdır ve ceza yarı oranında indirilir (TCK m.167).
Mağdurun Hakları ve Zararın Giderilmesi
Mağdurun ilk adımı, para transferi dekontlarını, yazışmaları, arama kayıtlarını ve ilan ekran görüntülerini koruyarak Cumhuriyet başsavcılığına şikâyette bulunmaktır. Paranın gönderildiği hesaplar üzerine el konulması erken aşamada talep edilebilir. Mağdur, kovuşturma aşamasında davaya katılarak delil sunma ve kanun yollarına başvurma hakkı kazanır.
Ceza davası zararın tahsilini kendiliğinden sağlamaz; tazminat için ayrıca hukuk mahkemesine başvurulabilir. Basit dolandırıcılıkta uzlaşma sağlanırsa, uzlaşma anında tespit edilemeyen veya sonradan ortaya çıkan zararlar hariç, aynı suç nedeniyle tazminat davası açılamaz (CMK m.253/19). Bu nedenle uzlaşma teklifine verilecek cevap, zararın tamamı hesaplanarak değerlendirilmelidir.
Dolandırıcılık Dosyalarında Hangi Konularda Destek Veriyoruz?
Gözaltı, ifade ve sorgu aşamasında müdafilik
Tutuklama, adli kontrol ve el koyma kararlarına itiraz
Eylemin hukuki uyuşmazlık mı, basit mi, nitelikli dolandırıcılık mı olduğunun değerlendirilmesi
Banka hesap hareketleri, HTS ve IP kayıtları ile yazışmaların incelenmesi
Uzlaştırma ve etkin pişmanlık süreçlerinin yürütülmesi
Mağdur ve katılan vekilliği: şikâyet, delillerin güvence altına alınması, el koyma talepleri
İstinaf, temyiz ve diğer kanun yollarına kadar takip
Dolandırıcılık dosyaları, ceza hukuku çalışmalarımızın bir parçasıdır; diğer ceza davaları için Ankara ceza avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Dolandırıcılık suçu şikâyete bağlı mıdır?
Hayır. Basit ve nitelikli dolandırıcılık resen soruşturulur; şikâyetten vazgeçme davayı düşürmez. Yalnızca hukuki ilişkiye dayanan alacağın tahsili amacıyla işlenen dolandırıcılık (TCK m.159) ve bazı akrabalar arasında işlenen dolandırıcılık (TCK m.167/2) şikâyete bağlıdır.
Dolandırıcılıkta uzlaşma mümkün mü?
Basit dolandırıcılıkta (TCK m.157) kural olarak uzlaştırma yoluna gidilir; soruşturma aşamasında uzlaşma sağlanır ve edim bir defada yerine getirilirse kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir. Nitelikli dolandırıcılık (TCK m.158) uzlaştırma kapsamında değildir; bu dosyalarda zararın giderilmesi etkin pişmanlık hükümleri çerçevesinde değerlendirilir.
Borcunu ödemeyen kişi dolandırıcılıktan yargılanır mı?
Borcun ödenmemesi tek başına dolandırıcılık değildir. Suçun oluşması için mağdurun malvarlığı aleyhine işlemi hileyle aldatılarak yapmış olması gerekir; önceden doğmuş bir borç için sonradan yapılan hileli davranışlar dolandırıcılık oluşturmaz.
Banka hesabımı başkasına kullandırdım, ceza alır mıyım?
Hesabın suçta kullanılacağı bilinerek veya menfaat karşılığı başkasına verilmesi hâlinde suça iştirak nedeniyle sorumluluk doğabilir; hesap sahibinin durumdan habersiz olduğu dosyalarda ise kastın varlığı ayrıca değerlendirilir. Katkının hesap veya kart bilgilerini vermekle sınırlı kalması hâlinde ceza yarı oranında indirilir (TCK m.158/4).
Kendini polis veya savcı olarak tanıtıp para isteyenler hangi suçu işler?
Bu eylem kural olarak, kişinin kendisini kamu görevlisi olarak tanıtması suretiyle nitelikli dolandırıcılıktır (TCK m.158/1-l). Hapis cezasının alt sınırı dört yıl olup adli para cezası elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.
Dolandırıcılık suçunda zamanaşımı ne kadardır?
Dava zamanaşımı kural olarak basit dolandırıcılıkta sekiz yıl, nitelikli dolandırıcılıkta on beş yıldır. Süre suçun işlendiği günden başlar ve zamanaşımını kesen işlemlerle uzayabilir.
Ankara'da dolandırıcılık davalarına hangi mahkeme bakar?
Basit ve nitelikli dolandırıcılık davaları kural olarak asliye ceza mahkemesinde görülür. Kanun değişikliğinin yürürlüğe girdiği tarihte ağır ceza mahkemesinde görülmekte olan davalar ise aynı mahkemede sonuçlandırılır. Ankara'da dosyalar, yargı çevresine göre Sıhhiye'deki Ankara Adliyesi'nde veya Ankara Batı Adliyesi'nde yürütülür.
İletişim
Dosyanın özellikleri güncel mevzuat ve Yargıtay uygulaması çerçevesinde değerlendirilerek izlenebilecek hukuki yol hakkında bilgi verilebilir. Büromuz, Sıhhiye'deki Ankara Adliyesi'ne yakın konumdadır.
Av. Murat Akman — Ankara Barosu Sicil No: 42294
Korkutreis, Strazburg Cd. Belgin İş Merkezi No:17/1, 06430 Çankaya/Ankara
Telefon: +90 312 911 67 90 | E-posta: av.muratakman@gmail.com
Son güncelleme: Ekim 2026
